Алғырлар қақпасы

Сабақ тақырыбы

Қазақ тілі (3-сынып): Жалаң және жайылма сөйлем (интерактивті тақта арқылы).

Сабақ мақсаты

Білімділік

Жалаң және жайылма сөйлем туралы білімдерін кеңейту. Сауатты әрі көркем жазу дағдыларын қалыптастыру.

Дамытушылық

Танымдық және шығармашылық тапсырмалар арқылы оқушылардың ойлау қабілетін дамыту, тілін ұштау.

Тәрбиелік

Шапшаңдыққа, уақытты тиімді пайдалануға тәрбиелеу.

Сабақтың сипаттамасы

Түрі мен әдістері

  • Сабақ түрі: саяхат сабақ
  • Әдістері: сұрақ-жауап, ойын, көрнекілік
  • Формасы: жекелей, топпен

Байланыс пен көрнекілік

  • Пәнаралық байланыс: математика, дүниетану
  • Көрнекілігі: «Сиқырлы сандар», қақпалар, ойын элементтері, сызба

Сабақтың барысы

I. Ұйымдастыру кезеңі

Мұғалімнің кіріспе сұрақтары:

  • Балалар, сендер өздеріңді жақсы көресіңдер ме?
  • Бір-біріңді жақсы көресіңдер ме?

Оқушылар бір-біріне жылы лебіздерін білдіреді. Мұғалім барлығына сабақта сәттілік тілейді.

Әр дұрыс жауап үшін фишка беріледі. Сабақ соңында оқушының бағасы жиналған фишкалар санына байланысты қойылады.

Маңызды ереже

Жауап толық болуы және жазу көркем әрі сауатты орындалуы қажет.

II. Өткенді пысықтау: «Сиқырлы сандар» ойыны

Буындар сандармен жабылып тұрады. Сұрақтарға жауап берген сайын сандар біртіндеп ашылады (сұрақтар алдын ала үнтаспаға жазылған).

  1. Сөйлемнің қандай мүшелері бар?
  2. Тұрлаулы мүшелерге не жатады?
  3. Тұрлаусыз мүшелерге не жатады?
  4. Бастауыш дегеніміз не?
  1. Баяндауыш дегеніміз не?
  2. Жай сөйлемнің қандай түрлері бар?
  3. Жалаң сөйлем деген не?
  4. Жайылма сөйлем деген не?

III. Негізгі бөлім: «Білім еліне» саяхат

Бүгінгі сабақта білімімізді арттырып, сөз байлығымызды молайту үшін «Білім еліне» саяхат жасаймыз. Жол бойында бірнеше қақпадан өтеміз. Әр қақпаның өз тапсырмасы бар: тапсырманы орындаған сайын қақпа ашылып, келесі кезеңге өтеміз.

Саяхатқа шықпас бұрын дәптерімізді ашып, бүгінгі күнді жазамыз.

1) «Білгірлер қақпасы»

Тапсырма: екі бағандағы сөйлемдерді салыстыру.

1-баған

  • Ауылдан атам келді.
  • Нұржан қар күрейді.
  • Мал өрістен келді.
  • Күлән су әкелді.

2-баған

  • Ауылдан нағашы атам келді.
  • Нұржан қарды күрекпен күрейді.
  • Мал өрістен ерте келді.
  • Күлән суды құдықтан әкелді.

Оқушылар сөйлемдерді салыстырып, жалаң сөйлемде тек тұрлаулы мүшелер, ал жайылма сөйлемде тұрлаусыз мүшелердің де қатысатынын байқайды.

2) «Ойшылдар қақпасы»

Тапсырма: берілген сызба бойынша сөйлем құрастырып жазу.

Оқушылар орындарында сөйлем құрайды. Бірнеше оқушы сөйлемдерін оқып, сөйлем мүшелеріне талдау жасайды.

3) Сергіту сәті: аутотренинг

Өзін-өзі реттеу және өзін-өзі сендіру жаттығуы.

Орындыққа түзу отырып, қолымызды санымызға қоямыз. Көзді жұмып, бұлшық еттерді босаңсытамыз.

  • Мен ыңғайлы отырамын.
  • Ешқайда асықпаймын.
  • Ақырын, баппен дем аламын.
  • Мен тынышталамын.
  • Мен тынышпын, маған өте жақсы.
  • Денем толықтай босаңсиды.
  • Қолым босаңсиды.
  • Бүкіл денем тыныш.
  • Денем демалып жатыр, өзімді жайлы сезінемін.
  • Мен жақсы демалдым.
  • Қолымнан, аяғымнан және бүкіл денемнен ауырлық сезімі кетті.
  • Басым сергек.
  • Өзімді жақсы сезінемін.
  • Ақырын көзімді ашамын.

4) «Тапқырлар қақпасы»

Тапсырма: тақтамен жұмыс, оқулықтағы жаттығуды жазбаша орындау.

Оқушылар тапсырманы орындап, сөйлем мүшелеріне талдау жасайды.

5) «Алғырлар қақпасы»

Тапсырма: «Шашылған сөздер» ойыны арқылы төрт сөйлем құрастыру.

Шашылған сөздер

Қар, серуенге, жеткізеді, ақыл, таң, атты, шықты, жауды, оқушылар, көпке.

Нұсқау

  • 1-сөйлемді қызыл түспен қоршау.
  • 2-сөйлемді көк түспен қоршау.
  • 3-сөйлемді жасыл түспен қоршау.
  • 4-сөйлемді сары түспен қоршау.

Талап

Құрастырылған төрт сөйлемді дәптерге жазып, әр сөйлемге сөйлем мүшелері бойынша талдау жасау.

Төрт қақпадан өткеннен кейін қала суреті көрсетіледі. «Алақай, алақай, Білім еліне жеттік! Қандай тамаша!» деген баланың қуанышты дауысы естіледі.

IV. Қорытынды

1) Венн диаграммасы

Жалаң

Тек тұрлаулы мүшелер арқылы құрылған жай сөйлем.

Жайылма

Тұрлаулы мүшелермен бірге тұрлаусыз мүшелері де бар жай сөйлем.

2) «Қыс» тақырыбына қысқаша эссе

  • 1-топ: жалаң сөйлемдермен құрау.
  • 2-топ: жайылма сөйлемдермен құрау.

V. Бағалау

Оқушылар жинаған фишкаларының санына сәйкес бағаланады.

VI. Үйге тапсырма

Үй тапсырмасы сабақ соңында нақтыланып беріледі (оқулық бойынша).