Қаңбақ шал суреті
Қажетті құрал-жабдықтар мен көрнекіліктер
Аудио
- Таспаға жазылған жел және дауыл дыбыстары
- Ән/әуен (шеңбер бойымен жүруге)
Көрнекілік
- «Қаңбақ шал» суреті
- Қызметкерлердің суреттері: тәрбиеші, тәрбиешінің көмекшісі, аспазшы, медбике (дәрігер)
Мамандық құралдары (ойынға)
Асхана:
кастрөл, қазан, шәйнек, ожау, плита
Медицина:
фонендоскоп, ойыншық шпатель, шприц, ақ халат, тонометр
Оқу және ойын:
кітап, доп, қалам, машинаның рулі
Шығармашылық орталық
Күз өнімдері (көкөністер мен жемістер) тақырыбында мүсіндеуге арналған материалдар: үлкен және кіші домалақ алма пішіндерін илеу, домалату.
Сабақтың барысы
1) Кіріспе. «Қаңбақ шалдың» келуі
Таспа қосылады: жел мен дауылдың дыбысы естіледі. Топқа «Қаңбақ шал» кіреді.
Диалог үлгісі
Қаңбақ шал: Сәлеметсіңдер ме, балалар!
Балалар: Сәлеметсіз бе!
Қаңбақ шал: Сендер мені таныдыңдар ма?
Тәрбиеші: Балалар, бұл — Қаңбақ шал.
Тәрбиеші: Ата, қайдан келдіңіз?
Қаңбақ шал: Бүгін көрмеге барған едім. Суреттермен таныспақ болдым. Бір кезде қатты жел соғып, ұшып кеттім. Енді сендерге тап болдым. Көрме алыста қалып қойды. Енді мына суреттерді маған кім таныстырады?
Тәрбиеші: Мүмкін, біз сізге көмектесерміз?
2) Топқа бөліну: орталықтармен жұмыс
Шығармашылық орталық
Балалар күз өнімдерін мүсіндейді: көкөністер мен жемістер, соның ішінде үлкен және кіші домалақ алмаларды илеу және домалату арқылы жасау.
«Көңілді тілдер» орталығы
Дыбыстарды ажырату, дұрыс айту, артикуляция және сөздік қорды дамытуға арналған тапсырмалар орындалады.
3) Дыбыстармен жұмыс: жел мен атаның дауысы
Тәрбиеші балалардан: «Біздің топқа ата қандай дыбыс шығарып кірді?» — деп сұрайды және дыбысты үлгі ретінде айтады: «О-о-о-о-о», «А-а-а-а-а».
Одан кейін: «Жел қандай дыбыс шығарады?» — деп сұрайды. Балалар жел дыбысын еліктеп айтады.
Қорытынды: атаның және желдің дыбыстарын қосып айту жаттығуы жасалады (тыңдау, салыстыру, бірлесіп айту).
4) Қозғалыс сәті: «Поезд» ырғағы
Балалар бірінің артынан бірі тұрып, әуенмен шеңбер бойымен жүреді.
Айтылым:
«Чу-чу-чу-чу; Ту-ту-ту-ту-ту — алыста барамыз, атаны аламыз!»
Соңында балалар орындықтарға отырады.
5) Суреттер арқылы мамандықтармен танысу
Дәрігер (медбике)
Тәрбиеші дәрігер суретін көрсетіп, сұрақтар қояды: «Суретте кім?», «Дәрігер қалай жұмыс істейді?». Балалар жауап береді. Қорытынды: дәрігер адамдарды емдейді (ішіміз ауырса, басымыз ауырса көмектеседі).
Тіл дамыту тапсырмасы
«Дәрігер» сөзін хормен және жеке-жеке қайталау.
Тәрбиеші
Қаңбақ шал тәрбиешінің суретін көрсетеді. Балалар суреттен кімдерді көріп тұрғанын айтады. Тәрбиеші балалардың жауабын толықтырып, тәрбиешінің балалармен ойнайтынын, үйрететінін, қауіпсіздік пен тәртіпке жауапты екенін түсіндіреді.
Негізгі бөлім
Ф. Оңғарсынованың «Тәрбиеші» өлеңін мәнерлеп оқып, балаларға жаттатуды ұйымдастыру.
Өлеңді бекіту
Балалар Қаңбақ шалға жаттаған өлеңді бәрі бірге айтып береді.
6) Дидактикалық ойын: «Қоңыраулар»
Мақсаты: балалардың есту қабілетін және зейінін дамыту.
Шарты: кішірек қоңырау соғылса — қыздар жүреді («Дін-дін-дін»), үлкен қоңырау соғылса — ұлдар жүреді («Дын-дын-дын»). Алдымен қыздар, кейін ұлдар қоңырау соғады. Ойын 2–3 рет қайталанады, қоңыраулармен ауысуға болады.
Назар аудару
Дыбыстың жуан-жіңішкелігін және күшін ажырату.
7) Аспазшы мамандығы: ыдыстармен танысу
Тәрбиеші балалардың назарын ыдыстарға аударады: «Мынау нелер? Қандай ыдыстар?». Қазан мен кастрөлдің көлемін салыстырады.
«Бұл ыдыстар кімге керек?» — деген сұрақ арқылы балаларды аспазшы мамандығына әкеледі. Аспазшының суреті көрсетіліп, киімі мен жұмыс орны (асхана) туралы айтылады.
Түсіндіру
Асханада ас дайындайтын үлкен электр плитасы болады.
8) Дидактикалық жаттығу: «Тәтті компотқа не қажет?»
Мақсаты: дыбыстарды есту, дұрыс әрі анық айтуға үйрету.
Шарты: балалардың алдында екі қазан және көкөністер мен жемістердің суреттері (немесе муляждары) болады. Бір қазанға компотқа қажет жемістерді, екінші қазанға көжеге қажет көкөністерді іріктеп салады.
Сұрақ үлгілері
- Алманы компотқа саламыз ба, әлде көжеге ме?
- Орамжапырақты қай қазанға саламыз?
Қорытынды: «Аспазшы бізге керек пе?» — деген сұрақ арқылы балалардың түсінігі бекітіледі.
9) Артикуляциялық жаттығу: «Шәйнек»
Мақсаты: дыбыстарды есту, дұрыс әрі анық айтуға үйрету.
Шарты: балалардың алдында екі шәйнек болады (біреуі үлкен, біреуі кішірек). Үлкен шәйнек қайнағанда «С-С-С-С-С-С» (дауыс ырғағын көтеріп), кішірек шәйнек «с-с-с-с-с-с» (дауыс ырғағын төмендетіп) ысқырады.
Тәрбиеші жаттығудың орындалуын қадағалап, қажет жерде түзетеді.
10) Дидактикалық ойын: «Кімге не керек?»
Мақсаты: әр мамандық иесінің өзіне қажетті құралдарын тану туралы түсінікті кеңейту (тәрбиеші, дәрігер, аспазшы, көмекші).
Шарты: үстел үстіндегі заттардың ішінен «кімнің заты?» және «кімге жұмысына не қажет?» деген сұрақтарға жауап бере отырып, балалар құралдарды мамандықтарға сәйкес атап, қоржынға салады.
Аспазшы
кастрөл, қазан, шәйнек, ожау, плита
Дәрігер
фонендоскоп, шпатель, шприц, ақ халат, тонометр
Тәрбиеші/оқу
кітап, қалам, доп, машинаның рулі
Тәрбиеші әр баланың жауабын тыңдап, қоржынға салған заттың атауын нақтылап бекітеді. Соңында қоржын Қаңбақ шалға сыйға беріледі.
Қаңбақ шалдың жауабы
«Рахмет, балалар! Сыйлықтарыңа көп рахмет!»
11) Шығармашылық орталық жұмыстары
Шығармашылық орталықтағы балалар өз жұмыстарын көрсетіп, қалай жасағандарын түсіндіреді. Қаңбақ шал балалармен қоштасып кетеді.
12) Қорытынды сұрақтар және бекіту
- Бүгін бізге кім қонаққа келді?
- Орталықтарда қандай жұмыстар жасадық?
- Компотқа қандай азықтарды салдық?
- Ішіміз немесе басымыз ауырса, бізге кім көмектеседі?
- Қаңбақ шалға қандай сыйлық бердік?
- Қаңбақ шалға қандай өлең айтып бердік?
Тәрбиеші қорытынды жасайды: балалар бүгін белсенді жұмыс істеді, мамандықтарды ажыратты, құралдарын таныды, дыбыстарды дұрыс айтуға және өлеңді жатқа айтуға жаттықты. Соңында балалар ойын орталығына барып, «Балабақша» желілі-рөлдік ойынын ойнайды (рөлдер бөлініп, ойын барысы ұйымдастырылады).