Намыс тобының мүшесі жолдас сөз кезегі сізде

Сабақ туралы мәлімет

Тақырып: Компьютердің пайдасы және зияны
Сабақтың түрі: Пікірталас (дебат)
Әдіс-тәсілдер: Сұрақ-жауап, ситуация құру және шешу жолын ұсыну, нақты дәлел келтіру
Көрнекіліктер: Дидактикалық материалдар, сурет-плакаттар, құрал-жабдықтар

Сабақтың мақсаты

Білімділік

Білімгерлерді ізденімпаздыққа, тапқырлыққа, шыдамдылыққа және өз ойын мәдени түрде жеткізе білуге үйрету.

Дамытушылық

Білімгерлердің зердесін көтеріп, ой-өрісін дамыту.

Тәрбиелілік

Білімгерлерді алғырлыққа, тапқырлыққа, шапшаңдыққа, ұстамдылыққа және мәдениетті сөйлеуге тәрбиелеу.

Пікірталас құрылымы

1

Топтардың таныстырылымы

Әр топ өз мақсаты мен ұранын таныстырады.
2

Негізгі пікірталас

Екі топ кезектесіп ой айтады (регламент: 5–7 минут).
3

Сұрақ-жауап

Топтар өзара сұрақ алмасып, дәлелдерін нақтылайды.
4

Ашық дауыс беру

Көрермендер мен қазылар алқасының бағалауы.
5

Қорытынды және сарапшылар пікірі

Сарапшылардың тұжырымы тыңдалып, жалпы қорытынды жасалады.

Әділқазылар алқасы

«Әділдікке бас иеді күллі әлем…» — демекші, пікірталастың әділ бағалануы үшін сарапшылар құрамы таныстырылды.

Мұстапаева Айгүл

Информатика пәнінің мұғалімі
Иляева Гүлжан

Оператор
Аман Жансая

Биология пәнінің мұғалімі

Командалар

«Намыс» тобы

Компьютердің пайдасын жақтайды: оны өмірге қажетті құрылғы, білім мен өнімділікті арттыратын құрал ретінде дәлелдеуге тырысады.

Жақтаушылар Тиімділік Ақпаратқа қолжетімділік

«Мұрагер» тобы

Компьютердің зиянын даттайды: денсаулыққа әсері, тәуелділік, қауіпсіздік және мінез-құлық өзгерістері туралы мәселелерді көтереді.

Даттаушылар Денсаулық Тәуелділік

Негізгі пікірлер

«Намыс» тобы: Компьютердің пайдасы

Аргументтер

Компьютер — ХХІ ғасырдың негізгі құралы. Ол ақпаратты тез табуға, өңдеуге және таратуға мүмкіндік береді. Үйде компьютер мен интернет болса, әлемнің кез келген нүктесіндегі адаммен байланысып, қажетті мәліметті жылдам алуға болады.

Өнімділік

Есеп-қисап, мәлімет өңдеу, құжат дайындау жұмыстары жылдам орындалады. Құжаттарды басып шығару мен көшіру уақыты да қысқарады.

Сапа және ұқыптылық

Реферат, баяндама сияқты жұмыстар компьютерде таза әрі көрнекі әзірленеді. Қажет болса, бірнеше көшірмені бірден басып шығаруға болады.

Цифрлық сауат

Компьютерді меңгеру — замана талабы. Ақпараттық технологиялар қарқынды дамыған кезде компьютерде еркін жұмыс істеу күнделікті өмірдің қажетті шартына айналады.

Негізгі тұжырым

Компьютердің пайдасы оны дұрыс қолданғанда айқын көрінеді: уақыт үнемделеді, білім көкжиегі кеңейеді, жұмыс тиімділігі артады.

«Мұрагер» тобы: Компьютердің зияны

Ескертулер

Компьютерді ұзақ әрі бақылаусыз пайдалану денсаулыққа және психологияға кері әсер етуі мүмкін. Тіпті техникалық тәуекелдер де бар: электр жарығы өшсе, сақталмаған жұмыс жоғалуы ықтимал.

Денсаулыққа ықпалы

Көздің көру қабілеті төмендеуі (миопия қаупі).
Қан қысымының көтерілуі, ұйқының бұзылуы, тәбеттің төмендеуі.
Омыртқаға салмақ түсуі (сколиоз қаупі).
Қол-саусақ буындарының ауырсынуы, жансыздану.

Психологиялық және мінез-құлықтық тәуекел

Қатыгездікке негізделген ойындарға тәуелділік жүйке жүйесіне салмақ түсіріп, ашушаңдықты күшейтуі мүмкін. Бірте-бірте қызығушылық аясы тарылып, «жабық әлем» қалыптасу қаупі артады.

Сонымен бірге, компьютер маңында шаң жиналып, бөлме ауасының тарлығы мен жарықтың дұрыс болмауы аллергия мен басқа да ауруларды қоздыруы ықтимал.

Негізгі тұжырым

Компьютердің зияны көбіне шамадан тыс қолданудан және қауіпсіздік ережелерін сақтамаудан туындайды. «Әр нәрсенің өз орны бар» қағидасын ұмытпау қажет.

Қауіпсіз пайдалану бойынша практикалық кеңестер

Деректерді жоғалтпау

Электр өшіп қалу қаупіне қарсы UPS (үздіксіз қуат көзі) қолдану.
Жұмыс барысында файлды жиі сақтау (әр 5 минут сайын).

Дұрыс отыру және көзді қорғау

Монитор көзден 50–70 см қашықтықта орналассын.
Экранның жоғарғы бөлігі көз деңгейінен сәл төмен тұрғаны дұрыс.
Бөлмені желдетіп, шаңды азайту; қажет болса су құйылған ыдыс қою.
Үзілісте көзге жаттығу жасау: жоғары-төмен, оңға-солға, айналдыра қозғалту; алысқа қарау.
Экрандағы шағылысты (терезе, люстра, шам жарығы) азайту.

Маңыздысы — компьютерді «зиян» немесе «пайда» деп біржақты бағалау емес, оны мәдениетті түрде, мөлшермен және ережеге сай қолдану.

Сұрақ-жауап: компьютер құрылғылары (жұмбақтар)

Қағаз бетінен алады,
Бірден компьютерге салады.

Жауабы: Сканер (Scanner)

Компьютермен енеді,
Қағазға басып береді.

Жауабы: Принтер (Printer)

Төрт бұрышты әйнек,
Тұнып тұрған әлек.

Жауабы: Монитор (Screen)

Бес атаның балалары,
Қыдырмашы біреуі.
Бір күн бар да, бір күн жоқ.
Соны есепке алсақ,
Ұзын саны жүз жеті.

Жауабы: Пернетақта (Keyboard)

Өзі темір, жаны жоқ.
Ақпаратты сақтап таратқан,
Жұртты өзіне қаратқан.

Жауабы: Жүйелік блок / процессор (System Unit)

Ұсыныстар

«Намыс» тобының ұсыныстары

Мектептегі компьютер саны әр оқушыға жеткілікті болуы.
Оқушылардың интернетті қауіпсіз әрі еркін пайдалануы.
Компьютер алдында уақытты тиімді жоспарлау.

«Мұрагер» тобының ұсыныстары

Информатика сабақтарында техника қауіпсіздігі ережелерін қатаң сақтау.
Оқушылардың сабақтан қалмай, түсінбегенін сұрап толықтыруы.
Әр оқушының компьютерде еркін жұмыс істеу дағдысын қалыптастыру.
Пәндер бойынша электронды оқулықтар қорын толықтыру.

Қорытынды

Пікірталастағы басты міндет — әр топтың өз ойын шебер әрі дәлелді жеткізе білуі. Компьютердің пайдасы да, зияны да бар екені айтылды; шешуші өлшем — қолдану мәдениеті, уақыт тәртібі және қауіпсіздік талаптарын сақтау.

Қоғамның қарқынды дамуы көбіне білім мен мәдениетке байланысты. Сондықтан ақпараттық мәдениеті жоғары, сауатты тұлға болуға ұмтылуымыз керек. ХХІ ғасырдағы ұстанымымыз: «Білім — өмір бойы қажет».