Қазақша рефераттар

Қалай әдемі

Сабақ тақырыбы

Математика (3-сынып): 5-ке көбейту мен бөлу

Мақсаты

5-ке көбейту және бөлу кестесінің қалай құрылатынын түсіндіру; көбейту мен бөлудің өзара байланысын ашу.

Міндеттері

  • 5-ке көбейту және бөлу кестесімен таныстыру; көбейту арқылы бөлуді орындауға үйрету.
  • Зейінін, ойлауын, байқампаздығын дамыту; қиялын ұштау; пәнге қызығушылығын арттыру.
  • Ізденуге, салыстыруға, бірлесе жұмыс істеуге, ұйымшылдыққа, ұқыптылыққа, қамқорлыққа баулу.

Ұйымдастыру

  • Көрнекілігі: интерактивті тақта, дидактикалық ойындар, суреттер, сызбалар, кесте.
  • Сабақ түрі: саяхат сабақ.
  • Типі: жаңа білімді меңгерту.
  • Әдіс-тәсілдері: түсіндіру, сұрақ-жауап, талдау, ой қозғау, өз бетімен жұмыс.

Сабақ барысы: қысқы орманға саяхат

Ұйымдастыру кезеңі

Сабақ математика туралы қысқа өлең жолдарымен басталады. Одан кейін оқушыларға сюжет ұсынылады: біз қысқы орманға саяхатқа шығамыз. Ақшақар орманда адасып қалыпты, оны Аяз атаның үйіне жеткізуіміз керек. Саяхатты бастамас бұрын үй тапсырмасы тексеріледі.

Үй тапсырмасын тексеру (ауызша)

  1. 3 қорап сіріңке 9 теңге тұрады. 1 қораптың бағасы қанша?
  2. 1 қорап сіріңке 3 тг. 12 теңгеге неше қорап алуға болады?
  3. Ойыншық ұялы телефон 70 тг. Осындай 4 телефон қанша тұрады?
  4. 3 құттықтау хат 300 тг. Бір құттықтау хаттың бағасын тап.

Қорытынды сұрақтар

Құн, баға, сан

  • Заттың құнын қалай табамыз?
  • Заттың бағасын қалай табамыз?
  • Заттың санын қалай табамыз?

Жолдағы қиындықтардан өту үшін қандай қасиеттер керек?

Тақтадағы сөздерден пайдалы қасиеттерді таңдаймыз: әзіл, білім, назар, ұқыптылық, қамқорлық. Кедергі болатындары: жалқаулық, тәртіпсіздік. Қажетті қасиеттер аталса — шапалақтаймыз.

Ой қозғау және жаңа тақырыпқа кіріспе

Ой қозғау ойыны

Көңілді аққала жол көрсетеді, бірақ шарты бар: тапсырмаларды ауызша орындаймыз. «Сиқырлы қыс» саяхатқа шықпас бұрын жаңа тақырыпты мұқият түсініп алу керектігін ескертеді.

Сабақ мақсатын хабарлау

Бүгін 5-ке көбейту кестесін құруды, әрі оны пайдаланып 5-ке бөлуді орындауды үйренеміз. Көбейту мен бөлудің байланысын нақты мысалдар арқылы дәлелдейміз.

Жаңа сабақ: 5-ке көбейту кестесін құру

Түсіндіру (квадраттар арқылы)

Оқулық жабық. Тақтада 5-ке көбейту кестесі көрсетіледі. Неліктен кесте 5·5-тен басталатыны талқыланып, қосу арқылы дәлелденеді.

5·5 = 5+5+5+5+5 = 25

5·6 = 5+5+5+5+5+5 = 30

5·7 = 5+5+5+5+5+5+5 = 35

5·8 = 5+5+5+5+5+5+5+5 = 40

5·9 = 5+5+5+5+5+5+5+5+5 = 45

Талдау сұрақтары:

  • Оң жақ пен сол жақ қандай мағынаны білдіреді?
  • Әр келесі жолдың мәні алдыңғы мәннен нешеге артық?
  • Неліктен әр жол сайын нәтиже 5-ке өседі?

Байқағыштық тапсырмасы

6·5 = 5·6

7·5 = 5·7

8·5 = 5·8

9·5 = 5·9

Қорытынды: көбейтудің ауыстырымдылық қасиетіне сүйенеміз.

Дәптермен жұмыс (өз бетімен)

Қыс біздің ұқыптылығымызды тексергісі келеді. Оқулықты ашып, кестені аяқтаймыз (№4). Жазу ережелерін сақтаймыз. Болғандар түзу отырады.

5·5 = 25
6·5 = 30
5·6 = 30
7·5 = 35
5·7 = 35
8·5 = 40
5·8 = 40
9·5 = 45
5·9 = 45

5-ке бөлу: көбейту арқылы түсіну

Сызбамен жұмыс

Жолда бұғы кездеседі: ол тапсырма қалдырыпты. Бөлудің компоненттерін атаймыз және 5-ке бөлу кестесін құрғанда неге 5-ке көбейту кестесін қолданатынымызды түсіндіреміз.

25 : 5 = 5, себебі 5·5 = 25

30 : 5 = 6, себебі 6·5 = 30

35 : 5 = 7, себебі 7·5 = 35

40 : 5 = 8, себебі 8·5 = 40

45 : 5 = 9, себебі 9·5 = 45

Тақтамен жұмыс (№6)

Түлкі жол көрсетуге дайын: екі оқушы тақтада өрнек құрып, мәнін табады.

5·6 = 30
10 : 5 = 2
5·4 = 20
20 : 5 = 4
5·3 = 15
15 : 5 = 3
5·8 = 40
30 : 5 = 6

Сергіту сәті

Бұғының үлкен үйі бар,

Әйнектен көзін салып тұр.

Орманнан қашқан бір қоян

Есікті келіп қағып тұр.

Тық-тық-тық, аш есікті,

Орманға аңшы жетіпті.

Қоянжан, енді тұрыс не?

Қолыңды соз, кір ішке.

Саяхат тапсырмалары: есептер және өз бетімен жұмыс

Қоянның тапсырмасы (№7, ауызша)

  1. Қауынның массасы 5 кг. Осындай 7 қауынның массасы қанша?
  2. 5 ашық хатқа 25 теңге төленді. Бір ашық хаттың бағасы қанша?
  3. Бір жапсырғыш 5 тг. 40 теңгеге осындай неше жапсырғыш сатып алуға болады?

Өз бетімен жұмыс

4·b өрнегінің мәнін тап (b = 1, 2, 5, 8, 9, 0).

4·1 = 4
4·2 = 8
4·5 = 20
4·8 = 32
4·9 = 36
4·0 = 0

Өзеннен өту: жолбарыстың есептері (№10)

Өзеннен өту үшін есептерді шығарамыз. Жолбарыс — сирек кездесетін аң, сондықтан тапсырманы мұқият орындаймыз.

1-есеп

Түске дейін — 6 орындық, түстен кейін — 4 орындық. Осындай 2 топ үшін барлығы неше орындық?

Шешуі: (6+4)·2 = 20

Жауабы: 20

2-есеп

Жұлдызгүл — 10 гүлден 5 қатар. Күзгүлі — 42 гүл. Барлығы неше гүл?

Шешуі: 10·5 + 42 = 92

Жауабы: 92 гүл

Қалдықпен бөлу және қорытынды кезең

Құстарға көмектесейік (№11)

Құстар бұтақта отыр: олар қалдықпен бөлуді дұрыс орындағаннан кейін ғана «ұша алады». Бөлуді орындап, тексереміз (қатар бойынша жұмыс).

6 : 5 = 1 (қалд. 1) → 1·5 + 1 = 6

7 : 5 = 1 (қалд. 2) → 1·5 + 2 = 7

8 : 5 = 1 (қалд. 3) → 1·5 + 3 = 8

9 : 5 = 1 (қалд. 4) → 1·5 + 4 = 9

11 : 5 = 2 (қалд. 1) → 2·5 + 1 = 11

12 : 5 = 2 (қалд. 2) → 2·5 + 2 = 12

Математикалық диктант

Қасқырлар жолды бөгейді. Достығымызды көрсетіп, диктанттың тек жауаптарын жазамыз. Соңында интерактивті тақтадағы жауаптармен тексеріп, өзімізді бағалаймыз.

30, 45, 30, 45, 40, 9, 7, 8, 6, 5, 40, 35, 35, 25, 4

Сабақты қорытындылау

Біз Ақшақардың үйіне аман-есен жеттік, мұнда Аяз ата да бар. Енді бүгінгі сабақта нені үйренгенімізді айтамыз: 5-ке көбейту кестесін құруды, көбейту арқылы 5-ке бөлуді, және көбейту мен бөлудің өзара байланысын түсінуді.

Ауызша қайталау

Оқушылар кезекпен тұрып, 5-тің көбейту кестесін айтып шығады.

Жаңа жылдық тілек

Әр оқушы домалақ қағазға жаңа жылда не алғысы келетінін жазады, үйіне апарып бір жерге іледі. Тілек орындалсын деп ниет білдіреміз.

Үй тапсырмасы

  • №8, №12, №13 (102–103-бет).
  • 5-ке көбейту кестесін жаттау.

Аяз атаның хаты: «Жол қиын болды, бірақ сендер бәрінен мойымай өттіңдер. Орманымда сондай дарынды балаларды кездестіргеніме қуаныштымын!»

Сабақ соңында «Бүгін біз не істедік?» сұрағына жауап береміз: саяхатқа шықтық және жол бойында білімімізді көрсеттік.