Оқушылардың сәндік қолданбалы өнер туындылармен таныстыру
Сәндік қолданбалы өнер: сабақ жоспары
Бұл сабақта оқушылар қазақтың сәндік қолданбалы өнері туралы түсінігін кеңейтіп, ұлттық қолөнердің түрлерін ажыратып үйренеді және өз жұмысына заманауи дизайн талаптарын енгізуге талпынады.
Сабақтың мақсаты
Білімділік
- Оқушыларды сәндік қолданбалы өнер туындыларымен таныстыру.
- Теориялық білімді іс жүзінде көрсетуге және жұмысты шығармашылықпен орындауға бағыттау.
- Бұйымды жаңа дизайн талаптарына сай көркемдеп безендіруге үйрету.
Дамытушылық
- Оқушылардың кәсіптік бейімділігін, шығармашылық шеберлігін және еңбек дағдыларын дамыту.
- Ұлттық өнердің ерекшеліктерін сезіну қабілетінің қалыптасуына ықпал ету.
Көрнекіліктер мен ресурстар
- Схема-карталар
- Тест сұрақтары
- Сөзжұмбақтар
- Оқулық және жұмыс дәптері
- Қолөнер бұйымдарының фотосуреттері
- Нақты қолөнер бұйымдары (көрме үшін)
Сабақ түрі
Аралас сабақ; білік пен дағды қалыптастыру.
Сабақ әдістері
Топпен жұмыс, сұрақ-жауап, түсіндіру, өз бетімен жұмыс.
Сабақ барысы
-
1
Ұйымдастыру кезеңі
- Кезекші оқушыны анықтау, оқушыларды түгендеу.
- Сынып журналына тиісті мәліметтерді толтыру.
-
2
Жаңа сабақ
Қазақ қолөнерін жасаушылар мен насихаттаушылар негізінен төрт топқа бөлінеді: ұсталар, зергерлер, ағаш шеберлері, ісмерлер.
Әсіресе зергерлер жасаған әшекей бұйымдар ұлттық мәдениетіміздің асыл мұрасы саналады. Мұндай бұйымдар көз тартып, композициясы мен өрнегі арқылы дәстүрлі эстетиканы танытады.
Зергерлік бұйымдарға мысалдар
Қос білезік Бес білезік Жұмыр білезік Жалпақ білезік Сырға Сопақша сырға Қоңырау сырға Салпыншақ сырға Шашпау Қапсырма Сәукелеге тағылатын әшекейлерМұғалім қолөнер бұйымдарын ортаға қойып, оқушыларға сұрақтар қояды: «Бұл бұйымдар қалай аталады?» және «Бейнелеу өнерінің қай түріне жатады?» (дұрыс жауап: сәндік қолданбалы өнер).
Схема арқылы таныстыру
Жалпы ұғым
Бейнелеу өнері
Бөлімі
Сәндік қолданбалы өнер
Қолдану
Тұрмыста және мәдениетте
-
3
Сарамандық жұмыс
Жүзік пен білезіктің суретін салу. Негізгі талап: пропорцияны сақтау, сызықтың тазалығы, өрнек элементтерін үйлесімді орналастыру.
-
4
Бекіту тапсырмалары
Бекіту кезеңінде сөзжұмбақ және тест тапсырмалары арқылы өткен тақырыптар қайталанады.
Сөзжұмбақ (тақырып: «Сырмақ»)
- Төсектің тұсына ілетін үй жиһазы.
- Сырмақ жасауға қажетті құралдардың бірі.
- Жүннен басылып, ою-өрнек салынатын төсеніш.
- Өрмекте тоқылатын бұйым.
- Ісмерлікте пайдаланылатын зат.
Ескерту: «Сырмақ» пен «тұскиіз» — үй ішін сәндеудегі дәстүрлі бұйымдар.
Тест сұрақтары
-
1) Зәулім ғимараттар мен әсем құрылыстарды жобалау өнері:
A) Сәулет өнері B) Мүсін C) Монумент D) Пирамида
-
2) Сазбалшықтан немесе әртүрлі тастардан сомдау арқылы жасалатын өнер туындысы:
A) Рельефті мүсін B) Мүсін C) Горельефті мүсін D) Кеуде мүсіні
-
3) Әсемдік бұйымдар мен жиһаздарды безендіруге қолданылатын ұлттық өнер:
A) Зергерлік B) Дизайн C) Сәндік қолданбалы өнер D) Тұрмыстық жанр
-
4) Қазақтың тұңғыш кәсіби суретшісі:
A) Қ. Телжанов B) Ә. Ысмайылов C) М. Кенбаев D) Ә. Қастеев
-
5) Әлемнің жеті кереметінің бірі — пирамидалар орналасқан ел:
A) Египет B) Франция C) Италия D) Үндістан
Сабақты қорытындылау
Оқушылар бүгін сәндік қолданбалы өнер туралы мәлімет алды. Енді оқулықтағы репродукцияларды қарап, олардың сәндік қолданбалы өнердің қай түріне жататынын анықтап айтады.
-
5
Үй тапсырмасы және бағалау
Үй тапсырмасы
Зергерлік бұйымдардың бірінің суретін салу.
Бағалау
Оқушылардың алған бағаларын жариялау және сынып журналына қою.