Қазақша рефераттар

Қазақтың музыкалық аспаптарын ата

Қазақ даласындағы ән-күй өнері: сабақтың қысқаша жоспары

Бұл материалда қазақ даласындағы ән-күй өнерін оқытуға арналған 45 минуттық сабақтың құрылымы берілген. Мақсат — күй өнерінің мәнін түсіндіру, қазақтың ұлттық аспаптарын таныту және атақты күйшілердің мұрасын талдау арқылы оқушылардың қызығушылығын арттыру.

Мұғалім

Абдуллаев Дулат Байдуллаевич

Пәнаралық байланыс

Музыка, жаратылыстану

Ресурстар

АКТ, карта, атлас, суреттер

Алдыңғы оқу

Дүниетану пәні

Оқу мақсаттары

  • Қазақ даласындағы ән-күй өнері туралы білім қалыптастыру.
  • Күй өнерінің мағынасы, орындаушылық дәстүрі мен түрлерін (төкпе, шертпе) түсіндіру.
  • Атақты күйшілердің өмірі мен шығармашылығын таныстыру.

Тілдік мақсат

Күй өнері орындау мәнерімен, орындаушылық дәстүрімен және тақырыптарының алуан түрлілігімен ерекшеленеді. Күйлер төкпе және шертпе күй болып екіге бөлінеді.

Күтілетін нәтижелер (деңгейлер бойынша)

1-деңгей: білу, түсіну

Оқушылардың барлығы қазақтың музыкалық аспаптарын, олардың түрлерін біледі және ажырата алады.

2-деңгей: қолдану, талдау

Оқушылардың көбі қазақ даласындағы ән-күй өнері, күйдің мағынасы және атақты күйшілер туралы мәлімет алады.

3-деңгей: жинақтау, бағалау

Оқушылардың кейбірі дала әуендері мен күй өнері туралы қосымша дереккөздерді тауып, Құрманғазы, Тәттімбет, Ықыластың өмірі мен күйлері бойынша шығармашылық жұмыс орындайды.

Сабақ барысы (45 минут)

Ұйымдастыру кезеңі

3 минут

  • Психологиялық ахуал: оқушылар бір-біріне ақ тілегін айтып, жағымды көңіл күй қалыптастырады.
  • Топқа бөлу: суреттер арқылы (Құрманғазы, Тәттімбет, Дәулеткерей).
  • Сабаққа дайындықты тексеру: оқу құралдары мен жабдықтарды бақылау.

Үй тапсырмасын сұрау

7 минут

1-деңгей: «Кім жылдам?»

  1. Наурыз мерекесі қай күні тойланады?
    а) 21 наурызда ә) 1 сәуірде б) 1 наурызда в) 22 наурызда
  2. Наурызкөже неше түрлі тағамнан дайындалады?
    а) 4 ә) 5 б) 7 в) 9

2-деңгей: әңгіме құрастыр

  • Үйлену тойы.
  • Наурыз мерекесі біздің ауылда қалай тойланады?

3-деңгей: «Кім тапқыр?»

Сызбаны толтырыңдар (1–8).

1) … 2) … 3) … 4) … 5) … 6) … 7) … 8) …

Үй тапсырмасын бекіту (тест)

«Ұлыстың ұлы күні» деп қай күнді айтады? Неліктен олай аталады деп ойлайсыңдар?

Жаңа сабақ

8 минут

Күйлер мен аңыздар

Қорқыт ата туралы бейнефильм көрсетіледі (қарап шығу әдісі).

  • Музыка өнері туралы түсінік.
  • Қазақтың ән өнері дамыған орта мен дәстүр.
  • Төкпе және шертпе күйдің көрнекті шеберлері.

Сабақты бекіту

17 минут

1-деңгей: «Кім тапқыр?» (тест)

  1. Төкпе күйдің көрнекті шебері:
    а) Құрманғазы ә) Тәттімбет б) Қорқыт в) Майра
  2. Шертпе күйдің көрнекті шебері:
    а) Ықылас ә) Тәттімбет б) Қорқыт в) Майра
  3. Аса көрнекті композитор:
    а) Дәулеткерей ә) Тәттімбет б) Қорқыт в) Құрманғазы
  4. Қобыз атасы кім саналады?
    а) Тәттімбет ә) Қорқыт б) Құрманғазы в) Майра

2-деңгей: сызбаны толтыру

Негізгі ұғымдар мен тұлғаларды байланыстыратын сызбаны толықтырыңдар (мұғалім ұсынған үлгі бойынша).

3-деңгей: өзін-өзі тексеру сұрақтары

  1. Қазақтың музыкалық аспаптарын атаңдар: домбыра, сыбызғы, дауылпаз, асатаяқ, қобыз, жетіген, шаңқобыз, даңғыра (т.б.).
  2. Домбыра мен қобыздың құрылысын сипаттаңдар (бөліктері, жасалу ерекшелігі).
  3. Құрманғазының шәкірттерін атаңдар: Дина Нүрпейісова, Сүгірәлі, Шора.

Үйге тапсырма

5–7 минут

1-деңгей: білу, түсіну

Қазақтың ұлттық аспаптары туралы қосымша материал тауып, оқып келу.

2-деңгей: қолдану, талдау

Өзін-өзі тексеруге арналған сұрақтарға жазбаша жауап дайындау.

3-деңгей: шығармашылық, зерттеушілік

Қазақтың ән өнерпаздары және төкпе, шертпе күйдің майталман шеберлері туралы қосымша деректер жинап, реферат дайындау.

Бағалау

3 минут

Бағалау ұлттық аспаптардың суреттерін қолдану арқылы жүргізіледі (жұмысқа қатысуы, жауаптардың дәлдігі, тапсырманы орындау сапасы ескеріледі).

Кері байланыс және рефлексия

2 минут

Тиімді болған тұстар

Сабақтың мақсаты мен жоспарланған іс-әрекеттерін орындауда не тиімді болды?

Кедергілер

Сабақтың мақсаты мен жоспарланған іс-әрекеттерін орындауда не тиімсіз болды?

Келесі қадам

Келесі сабақта жоспарыңызға қандай өзгерістер енгізер едіңіз?