Бастауыш сынып мұғалімі үшін оқушы жазылмаған тақта секілді таза, пәк
Білім беру үрдісінде жаңа технологияларды қолдану
Білім саласындағы міндеттерді жүзеге асыру үшін мектеп ұжымындағы әр мұғалім күнделікті ізденіс арқылы жаңалықтар мен өзгерістерді сабақ үдерісіне енгізіп отырады. Қазіргі білім берудегі озық технологияларды меңгермейінше, жан-жақты сауатты маман болу қиын.
Жаңа технологияларды меңгеру мұғалімнің интеллектуалдық, кәсіби және адамгершілік әлеуетін арттырып, өзін-өзі дамытуына және оқу-тәрбие үдерісін тиімді ұйымдастыруына көмектеседі. Оқыту мен тәрбиелеуге тың әдіс-тәсілдер енген сайын, тұтас педагогикалық үдеріс өзгеріп, тиімділігі дәлелденген жаңа технологиялар қалыптасады.
Кез келген оқыту технологиясы мұғалімнен терең теориялық, психологиялық, педагогикалық, әдістемелік білімді, жоғары педагогикалық шеберлікті және шәкірттің жан дүниесін түсіне білуді талап етеді.
Сондықтан оқушының рухани өсуіне жағдай жасай алатын, жаңалықтарды қабылдауға дайын, өз әрекетіне өзгеріс енгізе алатын педагог қана бүгінгі қоғамның сұранысына жауап береді. Ойы жүйрік, ақылы жетік, бәсекеге қабілетті, өзгерістерге бейім тұлғаны қалыптастыру — ең алдымен ұстаздың кәсіби ұстанымына байланысты.
Бастауыш сынып мұғалімі үшін оқушы — жазылмаған тақта секілді таза әрі пәк. Бастауышта оқытудың негізгі міндеті — баланың жеке басының жан-жақты қалыптасуын қамтамасыз ету: қабілеттерін анықтау мен дамыту, білім көкжиегін кеңейту, дұрыс түсінік қалыптастыру.
Кембридж тәсілдері және үш деңгейлі курс
Білім берудің түрлі тәсілдері біліктілікті арттыру курстарында жүйелі түрде оқытылып келеді. Қазақстан Республикасының жалпы білім беретін мектептерінің педагогтарын Кембридж университетінің білім берудегі тәсілдері негізінде үш деңгейлі курс арқылы жаппай оқыту қолға алынды.
Осы оқу жылының сәуір айында үшінші деңгей бойынша үш айлық оқыту басталып, маусым айында аяқталды. Курс екі тілде жүргізіліп, өңірлерде және Астана қаласында арнайы дайындалған тренерлер дәріс оқыды.
Мұғалім әртүрлі жағдайларда жұмыс істейтінін ескерсек, тиімділік ұғымына ерекше мән беріледі. Төменде курстың өзегіне айналған жеті модуль қысқаша берілген.
1) Білім беру мен білім алудағы жаңа тәсілдер
Білім беру — жекелеген құбылыс немесе дағды ғана емес; ол оқушылардың оқуға қабілетін жақсартуға мүмкіндік беретін педагогикалық тетіктердің біртұтас кешені. Бағдарлама әлемдік деңгейге ұмтыла отырып, жаңаша қырда қолданылатын технологияларды тиімді пайдалануды көздейді.
2) Сыни тұрғыдан ойлауға оқыту
Сыни тұрғыдан ойлау — оқушыны ой қозғау арқылы өз пікіріне және өзгелердің ойына сын көзбен қарап, естігені мен білгенін талдап, салыстырып, реттеп, сұрыптап, жүйелеп, білмегенін өздігінен зерттеп, дәлелдеп, қорытынды жасауға бағыттау. Бұл үдеріс өз бетімен және бірлескен шығармашылық жұмысты да қамтиды.
3) Оқыту үшін бағалау және оқуды бағалау
Бағалау — одан арғы білім алу туралы шешім қабылдау мақсатында оқыту нәтижелерін жүйелі түрде жинақтауға бағытталған қызмет. Мұғалім мен оқушы мақсатқа жетудің өлшемдерін түсінгенде, оқыту айқынырақ және әділ бола түседі. Осыған байланысты бағдарлама критерийлік бағалау тәсілдерін қарастырады.
4) Оқытуда ақпараттық-коммуникациялық технологияларды (АКТ) пайдалану
АКТ қолдану қоғамдағы өзгерістерді тануға және оларды жылдам қабылдауға мүмкіндік береді. Ол жоспарланған сабақты тиімді өткізуге, оқушының ой-өрісін дамытуға, зерттеушілік жұмыс жүргізуіне ықпал етеді. Бағдарлама нәтижесінде мұғалімдер АКТ-ны сенімді әрі сыни тұрғыдан пайдалануға дағдыланады.
5) Талантты және дарынды балаларды оқыту
Бұл бағыт инклюзивті тәсіл негізінде талантты және дарынды оқушыларды анықтау туралы ой-пікірлер мен зерттеулерді қамтиды. Оқушының қабілетін дер кезінде байқап, дұрыс бағыт бере алған ұстаз болашақ талантты да тани алады.
6) Оқушылардың жас ерекшеліктеріне сәйкес білім беру және оқу
Белгілі бір жас кезеңіне тән анатомиялық-физиологиялық және психологиялық ерекшеліктер жас ерекшеліктері деп аталады. Педагогика мен психология балалардың ширақтық, өзгерімпаздық сияқты қасиеттерін және олардың қоршаған ортамен қарым-қатынас жүйесіне тәуелді дамитынын атап көрсетеді. Сондықтан бастауыш сынып оқушыларына сергіту сәтін ұйымдастырғанда жас ерекшеліктерін ескеру маңызды.
7) Білім беруді басқару және көшбасшылық
Бұл модуль кез келген білім беру жүйесіндегі тұрақты даму мен өзгерістер сырттан ғана енгізілмейтінін, оның нақты сыныптағы мұғалім тәжірибесі мен түсінігіндегі өзгерістерден басталатынын негіздейді. Қандай жағдай болмасын, өмірлік ұстанымды саналы таңдау — адамдық көшбасшылықтың өзегі.
Бағдарламаның негізгі идеясы — сыни тұрғыдан бағалау, өзгерту және тәжірибе мен білім саясатын қайта қарау мұғалім бастамасымен барлық деңгейде іске асуы мүмкін. Мектеп жұмысы бағдарламасына оқушыларды көшбасшылыққа баулитын тренингтер мен рөлдік ойындар енгізіледі.
Қорытынды: құзыретті мұғалім және күтілетін нәтиже
Осы модульдерді тиімді пайдалану арқылы құзыретті мұғалім өз тәжірибесін жетілдіреді. Құзыретті мұғалімнің басты міндеті — оқушының жеке тұлғалық ерекшелігіне мән беру. Құзырлы білім берудің маңызды факторы — оқушының білімнің мәнін өздігінен меңгеруі және оны бағалай білуі.
Бағдарлама нәтижесінде қалыптасатын оқушы бейнесі
- тәуелсіз және жауапты;
- ғылымға қызығушылығы оянған, білім алуға ынталы;
- өз ойын дәлелдеп, сын тұрғысынан ойлай алатын;
- өзгелермен еркін тіл табысатын;
- сандық технологияларды сауатты әрі орынды қолданатын.