Ситуациялық сұрақтар кезеңі
Информатика және махаббат кеші
Бұл материал — сыныптан тыс өткізілетін зияткерлік-ойын кешінің жоспар-сценарийі. Кештің өзегі — информатика білімін қызықты сайыс арқылы тексеру және оқушылардың логикалық ойлауын, ұйымшылдығын, дәлдігін дамыту.
Мақсаты
- Информатика пәнінен алған білімдерін жүйелеу және сайыс арқылы тексеру.
- Ойлау мәдениетін, логикалық ойлау қабілетін, дағды мен білімді дамытып, интеллектуалдық әлеуетін қалыптастыру.
- Еңбекке, өзін-өзі басқаруға, ұйымшылдыққа, ұқыптылыққа және дәлдікке тәрбиелеу.
Сабақтың түрі
Сыныптан тыс іс-шара (ойын-сайыс).
Көрнекіліктер
Презентация, түрлі түсті конверттер, жүрек қиындылары, қызықты тапсырмалар.
Жүргізушінің кіріспе сөзі
Армысыздар, құрметті ұстаздар мен оқушылар! Бүгінгі «Информатика және махаббат» атты кешімізге қош келдіңіздер! Бүгін біз есеп шығарып жарысамыз, жұмбақ шешеміз, ойымызды ұштаймыз, компьютер тілінде сөйлейміз — бір сөзбен айтқанда, көтеріңкі көңіл күй мен білімді ұштастырамыз.
Кешімізді бастамас бұрын әділқазылар алқасын таныстырамыз.
Сайыс форматы
Қатысушылар
Сайысқа 4 сыныптан бір қыз және бір ұл қатысып, жұп болып сайысады. Жұптар жүрек қиындылары арқылы анықталады: әр қатысушы жүрек бөлігін алып, сәйкес сыңарын табады.
Кезеңдер тізімі
- Жұбыңды тап
- Қай сөз артық?
- Бой сергіту
- Ситуациялық сұрақтар
- Мені түсін
- Кім жылдам
- Ашық пошта
- Ғалымдарды қаншалықты танимыз?
- Сезімімді қабыл ал
- Ең жарасымды жұпты таңдау
І кезең: «Жұбыңды тап»
Қатысушылар жүрек қиындыларын алып, өз сыңарын табады. Осылайша жұптар қалыптасады.
ІІ кезең: «Қай сөз артық?»
Тақтада анаграмма түрінде 4 сөз беріледі. Қатысушылар сөздерді дұрыс құрастырып, артық сөзді табуы керек. Әр дұрыс сөзге — 2 ұпай, артық сөзді дәл тапса — қосымша 1 ұпай.
1-топ
- терчесвин — винчестер
- такедис — дискета
- акткомксиди — компакт-диск
- сорецспро — процессор
Артық сөз: процессор (ақпарат сақтайтын құрылғы емес).
2-топ
- рептьюкром — компьютер
- тамикатема — математика
- азакиф — физика
- лиягоибо — биология
Артық сөз: компьютер (пән атауы емес).
3-топ
- марамгроп — программа
- кымша — тышқан
- дакротре — редактор
- енюм — меню
Артық сөз: тышқан (құрылғы).
4-топ
- енқатпреата — пернетақта
- ліже — желі
- нтормио — монитор
- домем — модем
Артық сөз: желі.
ІІІ кезең: «Бой сергіту»
Бұл кезеңде ұпайы аз жұппен қоштасамыз. Тақтада 4 жүрек көрсетіледі: әр жүректе екі сұрақтан.
Сұрақтар мен жауаптар
- Алғашқы есептеу құрылғысы?
- Саусақтар.
- Операциялық жүйе дегеніміз не?
- Компьютердің жұмысын басқаратын жүйелік бағдарламалар жиынтығы.
- Екілік санның әрбір разряды?
- Бит.
- Компьютердің атасы?
- Чарльз Бэббидж.
- Интерфейс дегеніміз не?
- Адам мен компьютер арасындағы өзара әрекеттесу тәсілдері.
- Ақпараттың түрлері?
- Мәтіндік, символдық, графикалық.
- Компьютердің негізгі құрылғылары?
- Монитор, жүйелік блок, пернетақта, тышқан.
- Бір символдың орнын көрсететін тік сызық?
- Курсор.
Бағалау ережесі
Әр дұрыс жауап ұпай әкеледі. Кезең соңында ең аз ұпай жинаған жұп келесі кезеңге өтпейді.
Кеңес: сұраққа жауап берерде қысқа әрі нақты тұжырымдаңыз — бұл уақытты үнемдейді.
IV кезең: Ситуациялық сұрақтар
Қатысушыларға әртүрлі жағдайлар ұсынылады. Тапсырма — сол жағдайда өз әрекетін дұрыс таңдап, қысқаша дәлелдеу.
Ұл балаларға арналған
-
Махаббат күніне 0 мен 1-ден тұратын қызықты құттықтау қағазын алдың. Не істейсің?
- Досыңа жібересің.
- Лақтырып жібересің.
- Кодтау кестесін пайдаланып, декодтайсың.
-
Бейтаныс қыз суретіңді тауып алып, Photoshop-та өңдеп, мектеп қабырғаларына іліп қойды. Әрекетің?
- Мектепке мүлдем бармайсың.
- Қызды тауып алып, онымен достасасың.
- Қызды анықтап, оның суретін өңдеп, мектепке іліп қоясың.
-
Информатика кабинетіне кірсең, сенің орныңда саған ұнайтын қыз отыр. Не істейсің?
- Қасына отырып, тапсырма бойынша бағыт-бағдар бересің.
- Орынды босатуын сұрайсың.
- Өз жауабың.
Қыз балаларға арналған
-
Саған ұнайтын ұл бала өзі ұнататын компьютерлік ойынды ойнауды ұсынды. Не істейсің?
- Басқа ойынды талап етесің.
- Еш нәрсеге қарамай, сол ойынды ойнайсың.
- Өз жауабың.
-
Кабинетке кірсең, саған ұнайтын ұл бала жаңа келген қызбен бірге отыр. Әрекетің?
- Оны өзіңе қаратып, тапсырманы бірге орындайсың.
- «Сынып жетекшісі шақырып жатыр» деп алдайсың.
- Өз жауабың.
-
Реферат іздеу үшін интернет-клубқа бардың, ал онда саған ұнайтын ұл баланың әпкесі отыр. Не істейсің?
- Алысырақ отырып, жұмысыңды тыныш орындайсың.
- Көмегіңді ұсынып, танысуға тырысасың.
- Өз жауабың.
V кезең: «Мені түсін»
Бұл кезеңде өзгертілген мақал-мәтелдер беріледі. Қатысушылар мақал-мәтелді дұрыс нұсқасына келтіруі керек.
Өзгертілген нұсқа
Дұрыс нұсқа
VI кезең: «Кім жылдам»
Берілген әріптерден басталатын информатика терминдерін мүмкіндігінше көп әрі жылдам жазу. Мысалы, «М», «Д», «Б», «Ж». Кезең соңында ұпайы аз тағы бір жұппен қоштасамыз.
VII кезең: «Ашық пошта»
Қалған екі жұпқа хат беріледі. Мақсат — хат ішіндегі қателерді тауып, мәтінді дұрыс нұсқада оқу.
1-хат (қате мәтін)
Сканер мен пернетақтаны іске қосып компьютерді қосу керек. Монитормен мәтін жазып, суретті компьютерге енгізу үшін принтерді пайдаланамын. Жазылған ақпаратты қағазға басып шығару үшін жүйелік блок қолданамын.
1-хат (дұрыс нұсқа)
Компьютерді қосу үшін жүйелік блок пен мониторды іске қосамыз. Мәтін жазу үшін пернетақтаны қолданамыз, ал суретті компьютерге енгізу үшін сканерді пайдаланамыз. Ақпаратты қағазға басып шығару үшін принтер керек.
2-хат (қате мәтін)
Компьютерде мәтін жазу үшін Paint мәтіндік редакторын пайдалануға болады. Мәтін жазу үшін сызғыш, өшіргіш құралдарын пайдаланамын. Ал сурет салғым келсе WordPad стандартты бағдарламасымен сала аламын. Мұнда WordArt панелі арқылы әр түрлі суреттерді аламыз.
2-хат (дұрыс нұсқа)
Компьютерде мәтін жазу үшін WordPad немесе Microsoft Word сияқты мәтіндік редакторларды қолдануға болады. Paint бағдарламасы сурет салуға арналған: онда қарындаш, қылқалам, өшіргіш сияқты құралдар бар. WordArt мүмкіндігі әдетте Microsoft Word құрамында қолданылады.
VIII кезең: «Ғалымдарды қаншалықты танимыз?»
1-сұрақ
1642 жылы 19 жасында жетектер мен дөңгелектерден тұратын механикалық есептеу машинасын құрастырған француз математигі кім?
Жауабы: Блез Паскаль.
2-сұрақ
1833 жылы бағдарлама арқылы басқарылатын аналитикалық машина жобасын жасаған, қазіргі компьютердің «атасы» атанған ғалым кім?
Жауабы: Чарльз Бэббидж.
IX кезең: «Сезімімді қабыл ал»
Ең қызықты бөлім: қатысушылар сезімін компьютерлік терминдер арқылы жеткізеді. Тапқырлық пен тіл шеберлігі бағаланады.
Көрермендермен ойын
Көрермен, бұл тамашаны құр қарап отыру жараса ма? Зерделеп, сұрақ-жауапты санаңа түй — сонда жеңіске ортақ боласың.
Бір бетшені аштым да мәтін жаза бастадым, бірақ тілін шет елдің аудара алмадым. Тілді қалай өзгертем?
Жауабы: Shift + Alt
Бірігіп кетті екі сөз, не істерімді білмедім. Қайсысың маған тез ажыратып бересің?
Жауабы: Пробел
Іздеп-іздеп пернеден таба алмадым, ақыры есімімді жаза алмадым. Бас әріпті қалай жазамын?
Жауабы: Shift + әріп
X кезең: Қорытынды және марапаттау
Енді сөз кезегін әділқазылар алқасына береміз. Сайыстың нәтижесі бойынша «Ең жарасымды жұп» анықталып, қошеметпен марапатталады.
Құрметті ұстаздар мен оқушылар! Осымен кешіміз аяқталды. Қатысқандарыңызға рақмет! Сау болыңыздар!