Қазақша рефераттар

Процессор тобы

Пәні: Информатика Сыныбы: 7 Сабақтың түрі: Сайыс сабақ

Сабақтың тақырыбы: Озық ойлы дарындылар

Сабақтың мақсаты

Оқушылардың ойлауын, компьютерлік сауаттылығы мен іскерлігін, танымдық қабілетін және логикалық сауаттылығын дамыту арқылы пәнге деген қызығушылығын арттыру, белсенділігін күшейту.

Қолданылатын тәсілдер мен құралдар

  • Әдіс-тәсілдер: топтастыру, сұрақ-жауап, ойын элементтері, баяндау.
  • Көрнекілігі: интерактивті тақта, компьютер, слайдтар.

Сабақтың міндеттері

Білімділік

Лидерлік қасиеттерін ұштап, аналитикалық қабілетін ашу, интеллектуалдық деңгейін арттыру.

Дамытушылық

Логикалық ойлауын, танымдық қызығушылығын дамыту; ақыл-ойын жан-жақты жетілдіру.

Тәрбиелік

Білімге, шығармашылыққа, ойын еркін жеткізуге, топпен бірлесе жұмыс істеуге, тәртіптілік пен ұқыптылыққа тәрбиелеу.

Сайысқа қатысушылар: 7 «А» және 7 «Б» сыныптарынан құралған екі команда — «Процессор» және «Пернетақта». Сайыс 7 тур бойынша өтеді, ал нәтижені әділқазылар алқасы бағалайды.

Сайыс құрылымы: 7 тур

Турлар тізімі

  1. 1Ойлан тап! (сұрақ-жауап)
  2. 2Бейне сұрақ
  3. 3Адасқан әріптер
  4. 4Кім жылдам
  5. 5Дешифратор (иә/жоқ)
  6. 6Үй тапсырмасы («Компьютер — 2030» суретін қорғау)
  7. 7Құпия жәшік

Ұпайлау логикасы

I тур: әр дұрыс жауап — 10 ұпай.

II тур: дұрыс жауап — 20 ұпай.

III тур: әр дұрыс жауап — 10 ұпай, уақыт — 1 минут.

IV тур: мәтінді бірінші аяқтаған командаға қосымша 10 ұпай, уақыт — 3 минут.

V тур: әр дұрыс жауап — 10 ұпай.

VI тур: жақсы қорғалған сурет — 10 ұпай.

VII тур: жәшіктегі затты тапса — 10 ұпай, уақыт — 2 минут.

Турлар мазмұны

I кезең — «Ойлан тап!» (сұрақ-жауап)

Екі топқа бірдей сұрақтар қойылады. Қай топ бірінші болып қол көтерсе, сол топ жауап береді. Жауап қате болса, қарсы топқа жауап беруге мүмкіндік беріледі.

№ Сұрақ Дұрыс жауап
1 Ең алғашқы бағдарлама құрастырған ғалым кім? Ада Лавлейс
2 «Алгоритм» сөзі қай ғасырда және кімнің есіміне байланысты пайда болды? IX ғасыр, Әл-Хорезми
3 Бағдарлама неше бөліктен тұрады? 3: тақырыбы, сипаттау бөлімі, операторлар бөлімі
4 Бағдарламамен басқарылатын аналитикалық машинаны ойлап шығарған ағылшын ғалымы кім? Чарльз Бэббидж
5 IBM фирмасы дербес компьютерлерді қай жылдан бастап шығара бастады? 1980
6 Деректерді уақытша сақтауға арналған құрылғы? Жедел жад
7 Операциялық жүйе дегеніміз не? Компьютер іске қосылғанда жүктелетін және құрылғылардың жұмысын басқаратын арнайы бағдарлама
8 ЭЕМ даму буындары нешеге бөлінеді? 4 буынға
9 Дүниежүзілік компьютерлер арасындағы байланыс ортасы? Интернет
10 Жасы шамамен 2000–5000 жыл болатын есептеу құралы? Есепшот

Білім — биік шың. Ол бақытқа жеткізеді, қиындықтан өткізеді. Келесі кезеңге көшейік.

II кезең — «Бейне сұрақ»

Экрандағы сұрақтарға жауап беріледі. Дұрыс жауап 20 ұпаймен бағаланады.

«Процессор» тобына

Сұрақ: Таңбаша дегеніміз не?

Жауап: Нақты бір файлды көрсететін арнайы белгіше.

«Пернетақта» тобына

Сұрақ: Файл дегеніміз не?

Жауап: Аты бар, байттар тізбегінен тұратын деректер жиыны.

III кезең — «Адасқан әріптер»

Әріптері орын ауыстырылған сөздер беріледі. Топтар әріптерді ретке келтіріп, компьютер құрылғылары мен информатика терминдерін табуы керек. Әр дұрыс жауап — 10 ұпай. Уақыт — 1 минут.

«Процессор» тобы

  • РЕТЬЮПОМК→компьютер
  • ВРЕДАЙР→драйвер
  • ДЕМОМ→модем
  • ЛАЙФ→файл
  • РОТИНОМ→монитор
  • АТЕКИСД→дискета

«Пернетақта» тобы

  • НИРПЕРТ→принтер
  • ЧЕСВИНТЕР→винчестер
  • КРАСЕН→сканер
  • АНИШ→шина
  • СОРЕСЦПРО→процессор
  • ТОРП→порт

IV кезең — «Кім жылдам»

Командалар берілген мәтінді 3 минут ішінде компьютерге теріп жазуы тиіс. Бірінші аяқтаған командаға 10 ұпай беріледі.

«Процессор» тобына мәтін

Ақпаратты жеткізу үшін оның түрі өзгертіледі, яғни ол түрлендіріледі. Ақпаратты белгілі бір алфавит арқылы құпиялап жазу процесі кодтау деп аталады. Бір ақпаратты әртүрлі әдістермен ұсынуға болады. Бір белгі тобынан екінші белгі тобына көшіру ережесі код деп аталады. Кодтауға қолданылатын алфавиттегі таңбалар саны неғұрлым аз болса, кері кодтау құрылғысы соғұрлым қарапайым болады.

«Пернетақта» тобына мәтін

Ақпараттық процестің әртүрлі сатыларында ақпарат бірнеше рет қайта кодталады, яғни ұсыну бейнесін өзгертеді. Символдардың кодталу комбинацияларының жиынтығы кодтау кестесі деп аталады. Ақпаратты екі таңбаның көмегімен кодтау оны сақтау және жеткізу құрылғыларының құрылымын едәуір жеңілдетеді.

V кезең — «Дешифратор» (иә/жоқ)

Әр командаға мәлімдемелер оқылады. Жауап тек «иә» немесе «жоқ» болуы керек. Әр дұрыс жауап — 10 ұпай.

I топ (мысал мәлімдемелер)

  • «Ақпарат» сөзі латын тілінен аударғанда түсіндіру, баяндау, мәлімет дегенді білдіреді. (иә)
  • Баспаға шығару құрылғысы пернетақта деп аталады. (жоқ)
  • Ең алғашқы ЭЕМ 1946 жылы АҚШ-та пайда болды. (иә)
  • Оперативті жад ақпаратты уақытша сақтайды. (иә)
  • Пернетақта — компьютерге ақпарат енгізу құрылғысы. (иә)

II топ (мысал мәлімдемелер)

  • Информатика — ЭЕМ көмегімен ақпарат жинау, сақтау, өңдеу заңдылықтарын зерттейтін ғылым. (иә)
  • 1 килобайт 1024 байтқа тең. (иә)
  • Сканер — ақпаратты енгізу құрылғысы. (иә)
  • ЭЕМ дамуының III буынында электрондық шамдар пайдаланылды. (жоқ)
  • Принтер — ақпаратты қағазға басып шығаратын құрылғы. (иә)

Ескерту: Берілген мәтінде мәлімдемелер саны толық көрсетілген. Бұл жерде оқылымға ыңғайлы болу үшін қысқартылған үлгі берілді.

Жарыс заңы — жеңімпазды анықтау. Жеңімпаз болудың шарты — еңбектенуден жалықпау.

VI кезең — Үй тапсырмасы («Компьютер — 2030»)

Бұл кезеңде әр команда үйден дайындап әкелген «Компьютер — 2030» тақырыбындағы суретін таныстырып, идеясын қорғайды. Жақсы жұмыс — 10 ұпай.

VII кезең — «Құпия жәшік»

Екі жәшіктің ішінде информатикаға қатысты заттар бар. Сол заттарды табу — қойылған сұрақтың жауабы. Дұрыс тапса — 10 ұпай. Уақыт — 2 минут.

«Процессор» тобына

1694 жылы неміс математигі Лейбниц Паскаль идеясын дамытып, механикалық есептеу машинасы — арифмометрді құрастырды. Осы негізде орыс өнертапқыштары П. Л. Чебышев пен В. Т. Однер қандай есептеу құралын жасады? Жәшіктің ішінде не бар?

Жауап: калькулятор

«Пернетақта» тобына

Мәлімет сақтайды. Оған 1,44 Мбайт көлемі сәйкес келеді. Бұл не? Жәшікте қандай құрал бар?

Жауап: дискета

Қорытынды

Сайыс өз мәресіне жетті. Ендігі сөз — жеңімпазды анықтап, қорытынды ұпайды жариялайтын әділқазылар алқасында.

Білім марапатқа жету үшін емес, парасатқа жету үшін керек.

Жеңімпаздар марапатталады. Сау болыңыздар!