Ынтымақ түбі
Сабақ туралы қысқаша мәлімет
2-сыныпқа арналған «Өзін-өзі тану» пәні бойынша саяхат-сабақ жоспары. Тақырып өзегі — бірлік пен татулықтың құндылығы, достық пен сыйластықтың күші.
Тақырыбы
Күш бірлікте
Дәйексөз
«Татулық — табылмас бақыт»
Сабақ түрі
Саяхат сабақ (жаңа сабақ)
Мақсаты
- Білімділік: бірлік ұғымын түсіндіру, оны адамгершілік құндылық ретінде ашу, достық туралы түсінікті кеңейту.
- Дамытушылық: көпшіл болу дағдыларын дамыту.
- Тәрбиелік: бір-біріне көмектесуге, бірлесіп еңбек етуге тәрбиелеу.
Құрал-жабдықтар мен тәсілдер
- Көрнекілік: үлестірме қағаздар, ребус, дәйексөздер, слайдтар, аудиожазба.
- Әдістер: шаттық шеңбері, сергіту сәті, ойын, дәптермен жұмыс, «Жүректен жүрекке», топтық жұмыс.
Сабақ барысы
1) Шаттық шеңбері
Оқушылар күн сияқты дөңгеленіп тұрып, қол ұстасады. Достық пен татулық туралы өлеңді бірге қайталайды:
Қуан, шаттан, қуан, шаттан,
Қуанатын күн бүгін.
Қайырлы таң, достарым,
Қайырлы бүгін күн болсын.
Одан кейін жұппен амандасу ойыны орындалады: алақанмен, иықпен, арқамен, аяқпен, құлақпен, мұрынмен. Мақсат — көңіл күйді көтеріп, ортақ әрекетке жұмылдыру.
2) Үй тапсырмасын тексеру
- «Достық хат» мәтінін оқыту.
- «Біз тату-тәтті отбасымыз» тақырыбындағы суреттерден шағын көрме ұйымдастыру және қысқаша түсініктеме беру.
Өткен сабақтан түйген ой
- татуласуға бірінші қадам жасауды;
- кішіпейіл болуды;
- қателікті мойындауды;
- өзара түсінісуді;
- ренішті ұмыта білуді.
3) Жаңа сабақ: «Күш бірлікте»
Бұл сабақта оқушылар бірліктің күші неде екенін түсінеді. Сабақ «елдерге саяхат» формасында өтеді: Ынтымақ елі, Бақыттылар елі, Сыйластық елі, Достық елі.
Ынтымақ елі
Талқылау сұрақтары:
- «Ынтымақ» дегенді қалай түсінесіңдер?
- «Ынтымақ түбі — береке» деген сөздің мәні неде?
Шешендік сөздер мен мақалдар:
- Алтау ала болса, ауыздағы кетеді.
- Төртеу түгел болса, төбедегі келеді.
- Ынтымақ түбі — игілік.
- Тірлік түбі — бірлік.
- Ынтымақ істі бітірер.
- Ақылдассаң — шешерсің, ақылдаспасаң — кем кесерсің.
Ортақ қорытынды: адамдар бірлікке сыйластық пен ұйымшылдық арқылы жетеді. Бірлігі бар орта — татулыққа бастайды.
Аңыз және көрініс: «Ырыс алды — ынтымақ»
Оқушылар аңызды тыңдап, кейін көрініс арқылы қарияның балаларына бірліктің мәнін қалай ұғындырғанын талдайды.
Көрініс бойынша сұрақтар:
- Қария туралы қандай ой түйдіңдер?
- Қарияның тоғыз ұлы туралы не айтуға болады?
- Қария балаларын қалай сынады? Сендер қалай сынар едіңдер?
- Қандай ақыл айтты?
Негізгі ой мақал арқылы бекітіледі: «Бірлік болмай, тірлік болмас».
4) Негізгі ұғымдарды нақтылау
Ынтымақ
Адамдардың ұйымшылдығы, ауызбірлігі, бірлесіп әрекет етуі.
Татулық
Берік бірлік, сыйластыққа негізделген жарасым.
Достық
Бір-біріне адал сенім, ортақ мүдде мен көзқарас.
Жанашырлық
Бір-біріне ниеттестік таныту, қамқорлық ойлау.
Талқылау: Сыныпта қандай жұмыстарды бірлесе атқаруға болады? Егер оқушылар екі топқа бөлініп жүрсе, оларды жақындастыру үшін қандай қадам жасайсыңдар?
5) Бақыттылар елі: дәйексөз
Оқушылар дәйексөзді дәптерге жазып, мағынасын өз пікірлерімен түсіндіреді.
Дәйексөз
Татулық — табылмас бақыт
Ой түю: татулық бар жерде түсіністік артады, ал түсіністік бар жерде ортақ іс жеңілдейді.
6) Сыйластық елі: мақал-мәтелді толықтыру
Оқушылар берілген мақал-мәтелдердің жалғасын табады:
- 1) Ынтымақ түбі — береке.
- 2) Бірлік, ынтымақ — байлық, бақ.
- 3) Татулық — табылмас бақыт.
- 4) Бірлік болмай — тірлік болмас.
- 5) Ырыс алды — ынтымақ.
7) Сергіту сәті
Қимыл-қозғалыс арқылы көңіл сергітіп, ортақ ырғаққа келу:
Біз өнерлі баламыз, (өзін көрсетеді)
Шырқап әнге саламыз. (екі қолды жанына созады)
Би билейміз бұралып, (би қимылын жасайды)
Доспыз, тату баламыз! (қол ұстасып, жоғары көтереді)
8) Достық елі: топтық жұмыс
Оқушылар топпен «Ынтымақ үйін» және «Татулық гүлін» құрастырады. Әр бөлшекке бірлікке апаратын қасиеттер жазылады: сыйластық, достық, ұйымшылдық, көпшілдік.
9) Дәптермен жұмыс: ребус және мақал
Ребуста берілген суреттердің шешуі арқылы мақал табылады:
Мақал
Жұмыла көтерген жүк жеңіл
Мағынасы: ортақ іске жұмылғанда жұмыс жеңілдейді; ал бірлік пен сыйластық бар жерде береке артады.
Қорытынды
«Барлық елдерді аралап», енді өз елімізге ораламыз. Мұғалім оқушыларға астарлы сипаттама береді: жер бетінде адамдар бір-бірін ренжітпей, мейіріммен қарайтын, мұң мен жауласуды білмейтін, бауырмал ел бар. Ол ел — Қазақ елі.
«Жүректен жүрекке»
Бірлік — ортақ істе ұйымшылдық көрсету.
Бірлік — жаныңдағылармен тату өмір сүру.
Бірлік — өзгенің пікірімен санаса білу.
Бірлік — өзгенің де қамын ойлау, көпшіл болу.
Ынтымақ — ауызбірлік пен бірлескен әрекет.
Достық — адал сенім мен ортақ мүдде.
Оқушылар тақырыпқа байланысты жақсы тілек айтады: шешендік сөз, бата немесе жаттаған өлең жолдары арқылы бірлік пен татулықты дәріптейді.
Үй тапсырмасы
«Татулық» және «бірлік» туралы шағын әңгіме жазыңдар. Оған қоса, түрлі жағдаяттар ойластырып келіңдер.