Қазақша рефераттар

Айналдыру құралын таңда

Столүстілік баспа жүйелері: мәні және даму тарихы

Қазіргі әлемде көптеген мамандық өкілдеріне столүстілік баспа жүйелері (desktop publishing) және бейнемен жұмыс істеу тәсілдері қажет. Бұл — тиражға дайындауға арналған баспа өнімдерін әзірлеу мен макеттерін құруға мүмкіндік беретін аппараттық және бағдарламалық құралдар жиынтығы.

Алғашқы столүстілік баспа жүйелері 1980 жылдары дербес компьютерлердің негізінде пайда болды. Apple Computer фирмасы жоғары сапалы баспаға арналған лазерлік принтерлерді жасағаннан кейін, баспа үдерісін қамтамасыз ететін аппараттық және бағдарламалық құралдар өте жылдам дами бастады. Нәтижесінде типографияға тән негізгі кезеңдердің бір бөлігі қарапайым жұмыс үстеліне ауысып, баспаға дайындау жұмыстары қолжетімді болды.

PageMaker және Adobe экожүйесі

PageMaker бағдарламасы 1984 жылы Aldus фирмасымен әзірленді, кейін Adobe компаниясы сатып алды. Бағдарлама Windows графикалық қабықшасының кең таралуымен бірге жылдам дамып, столүстілік баспа жүйелері ішінде көшбасшылардың бірі болды.

PageMaker Adobe Illustrator және Adobe Photoshop бағдарламаларымен жақсы үйлеседі. Жаңартылған интерфейстердің арқасында бұл бағдарламаларда ұқсас палитралар, мәзір командалары және бағдарламалар арасында жылдам ауысуға мүмкіндік беретін пернелік тіркесімдер қолданылады.

Сабақ: объектілермен жұмыс істеу тәсілдері

Тақырыбы

Объектілермен жұмыс істеу тәсілдері

Мақсаты

  • Білімділік: объектілерді бір-біріне қатысты орналастыру және көшірмесін жасау әдістерін көрсету.
  • Тәрбиелік: зеректік пен білімге қызығушылықты арттыру, достыққа және еңбексүйгіштікке тәрбиелеу.
  • Дамытушылық: басқарушы палитрамен жұмыс істеу дағдысын қалыптастыру.

Сабақ түрі

Аралас сабақ

Көрнекіліктер

  • Оқу-есептеуіш техника кешені (компьютер)
  • Оқулық
  • Үлестірмелі карточкалар

Сабақ барысы (қысқаша)

Өткен сабақта объектілер тобын ерекшелеу және объектілерді топтастыру (біріктіру) қарастырылды. Бұл сабақта объектілерді дәл орналастыруға көмектесетін бағыттауыштар, модульдік тор және басқарушы палитра арқылы түрлендірулер орындау тәсілдері түсіндіріледі.

Модульдік тор және бағыттауыштар

Модульдік тор мәтін мен графиканы туралауға арналған шекаралар мен сызықтарды беретін бағыттаушы қосымша сызықтардан тұрады. Бағыттауыштар баспаға шығарылмайды.

Алаңдарды бағыттауыштар

Беттің алаңдарын құру кезінде автоматты түрде жасалады. Тік те, көлденең де болуы мүмкін. Экранда қызыл-күлгін түзу сызықтармен бейнеленеді.

Бағаналарды бағыттауыштар

Мәтін енгізілетін аймақты шектейді. Әрқашан тік, көк түспен көрсетіледі. Бағаналарды құру кезінде автоматты түрде жасалады.

Бағыттаушы сызғыштар

Мәтінге тікелей қатысы жоқ: объектілерді бетте дәл орналастыруға көмектеседі. Қолмен құрылады; тік те, көлденең де болуы мүмкін. Бетте 120-ға дейін жасыл бағыттауыш орналастыруға болады.

Басқарушы палитра: дәл өлшемдермен жұмыс

Басқарушы палитра объектілерді қолмен манипуляциялауды азайтатын баламалы құрал болып саналады. Ол графикалық және мәтіндік блоктармен мұқият жұмыс істеуге, құралдар арасында ауыспай-ақ және мәзір командаларын ашпай-ақ бірнеше түрлендіруді орындауға мүмкіндік береді. Ең маңызды артықшылығы — түрлендірулерді дәл сандық мәндер арқылы енгізу.

Графикалық объект ерекшеленгенде немесе графикамен жұмыс істеу құралдарының бірі таңдалғанда, палитра автоматты түрде сәйкес режимге ауысады.

Графика режиміндегі басқарушы палитра элементтері

  1. 1 Қолдану (Apply) батырмасы.
  2. 2 Ерекшеленген объектінің сызбасы (белсенді нүктені таңдау үшін осы жерде шертіңіз).
  3. 3 Белсенді нүктенің (X және Y) немесе тышқан көрсеткішінің координаттары.
  4. 4 Ерекшеленген объектінің ені мен биіктігі.
  5. 5 Көлденең және тік бағыттағы масштабтау коэффициенттері.
  6. 6 Пропорционал масштабтау батырмасы.
  7. 7 Объектіні айналдыру бұрышы.
  8. 8 Көлденең бағытта айналық шағылысу (mirror) параметрі.
  9. 9 Объектіні қию (shear) бұрышы.
  10. 10 Тік бағытта айналық шағылысу параметрі.

Сабақты бекіту: үш деңгейлік тапсырмалар

1-деңгей: сұрақ-жауап

Өтілген тақырып бойынша сұрақтар әр оқушыға жеке қойылады:

  1. 1. PageMaker-де қандай графикалық объектілер құрылады?
  2. 2. Графика режимінде басқарушы палитра қалай қолданылады?
  3. 3. Графикалық объектілермен қандай амалдар орындалады?
  4. 4. Объектілердің бір-біріне қатысты орналастырылуы қалай жүзеге асады?
  5. 5. Графика мен мәтінді бірлесіп орналастырудың ерекшелігі қандай?
  6. 6. Объектілердің көшірмесін жасау әдістерін атаңыз.
  7. 7. Графиканы мәтінмен дербес туралауды (жеке орналастыруды) қалай орындауға болады?
  8. 8. Айналық шағылысуды қандай құралдың көмегімен орындауға болады?
  9. 9. Модульдік тор дегеніміз не және оның қызметі қандай?
  10. 10. Басқарушы палитраның негізгі қызметі қандай?

2-деңгей: палитра арқылы объектіні айналдыру

Төмендегі қадамдарды орындаңыз:

  1. 1 Кез келген фигура салыңыз да, оны белгілеңіз.
  2. 2 Айналдыру (Rotate) құралын таңдаңыз.
  3. 3 Айналдыру бұрышына -40 мәнін енгізіп, Enter пернесін басыңыз. Объект сағат тілі бағытымен 40°-қа бұрылады.
  4. 4 Айналдыру бұрышындағы - таңбасын алып тастап, қайтадан Enter басыңыз. Объект сағат тілі бағытына қарсы 40°-қа бұрылады.

3-деңгей: тышқанмен айналдыру және шағылысу бейнесін жасау

2-деңгейдегі тапсырманы қайталаңыз, бірақ бұл жолы объектіні тышқанның көмегімен айналдырыңыз. Одан кейін объектінің шағылысу бейнесін жасаңыз. Бұл тапсырмада екі түрлендіру қолданылады: қию (shear) және айналалық шағылысу (mirror). Аталған түрлендірулерді тек басқарушы палитра арқылы орындаңыз.

Қорытынды және бағалау

Бағалау тапсырмалардың орындалу деңгейіне қарай қойылады:

Баға: 3

1-деңгей тапсырмаларын толық орындаған оқушылар.

Баға: 4

1 және 2-деңгей тапсырмаларын толық орындаған оқушылар.

Баға: 5

Үш деңгейдің тапсырмаларын толық орындаған оқушылар.