Ленинград қаласы үшін жан берісіп соғысқан батырларға тоқталу
Сабақтың тақырыбы
Соғыс қимылдары: Ленинград шайқасы
Сабақтың мақсаты
1) Білімділік
Ұлы Отан соғысы тарихындағы Ленинград қоршауы — қасіретті кезең ғана емес, сонымен бірге халықтың теңдесі жоқ ерлігі мен қажыр-қайратының, бірлігінің айқын дәлелі екенін ашып көрсету; оның ұрпаққа берер тағылымын түсіндіру.
2) Дамытушылық
Оқушылардың тарихи оқиғаларды есте сақтауға, салыстыруға, ой қорытуға, елестетуге, өз ойын еркін әрі дәл айтуға дағдыларын дамыту.
3) Тәрбиелік
Жас ұрпақты Отанын сүюге, елінің жеріне адал патриот болуға, достық пен бірлікке тәрбиелеу.
Сабақтың сипаттамасы
Сабақтың түрі
Жаңа сабақ.
Әдіс-тәсілдері
Түсіндіру, баяндау, әңгімелеу, сұрақ-жауап.
Көрнекілігі
Тірек сызба, карта, батырлардың суреттері, кітаптар көрмесі.
Сабақтың барысы
I. Ұйымдастыру кезеңі
- Оқушылармен амандасу, сабаққа даярлықтарын тексеру.
- Кезекшімен жұмыс: сыныптағы қатысымды нақтылау.
II. Үй тапсырмасын тексеру
Тақтаға сызба ілініп, оқушылар сызбамен жұмыс жасай отырып өткен тақырыпты пысықтайды. «КСРО» ұғымын талдау және тарихи контексті нақтылау ұсынылады.
Сұрақтар
- Бұл қандай соғыс?
- Соғыс қай мемлекеттердің арасында болды?
- Германия КСРО-ға неше бағытта шабуыл жасады?
- Германияның мақсаты қандай болды?
III. Жаңа сабақ
Оқушылар жұмыс дәптерлерін ашып, күнін және тақырыпты жазады. Бүгінгі сабақта КСРО-ның ірі қалаларының бірі — қоршауда қалған Ленинград қаласы қарастырылады.
Мұғалімнің кіріспе сөзі
Ұлы Отан соғысы тарихында Ленинград қоршауы ерекше орын алады. Нева жағасындағы ұлы қала 900 күн бойы от пен оқтың арасында қалды. Қала қорғаушылары аштықтың да, ауыр соғыстың да азабын бастан кешірді, бірақ мойымады. Бұл жан алысып, жан беріскен шайқаста қазақ жауынгерлері де ерлік көрсетіп, ел намысын қорғауға үлес қосты.
Оқулықпен жұмыс
Мәтінді оқу, негізгі ойларды анықтау, сұрақтарға жауап беру.
Көрнекілікпен жұмыс
Тақтадағы «Ладога — өмір жолы» сызбасы/суреті бойынша түсіндіру: қоршаудағы қалаға азық-түлік пен қажетті жабдық жеткізудің маңызы.
Ерлік тағылымы: батырлар
Әлия Молдағұлова
Соғысқа азаматтарды алу науқаны кезінде Әлия: «Ағай, мені де жазыңыз. Мен де майданға аттанамын, Отанымды қорғаймын», — деп өтініш білдіреді. 1942 жылы майданға аттанып, мергендер мектебін үздік бітіреді. Ірі шайқастарға қатысып, мергендігімен көзге түседі. 1944 жылы Новосокольники стансасы маңындағы ұрыста ауыр жараланып, қаза табады.
Сұлтан Баймағанбетов
Сұлтан Баймағанбетов от шашып тұрған жау пулеметінің үнін өз денесімен жауып, жолдастарының өмірін сақтап қалды. Бұл — жанқиярлық ерліктің, достыққа адалдықтың биік үлгісі.
1 минут үнсіздік
Қаза болған жауынгерлерді еске алу.
Әдеби және шығармашылық жұмыс
- Сергіту сәті.
- Халық ақыны Жамбыл Жабаевтың «Ленинградтық өренім» өлеңінен үзінді оқу.
- Оқушылардың тақпақтарын айтуы.
- Баланың майдандағы әкесіне жазған хатын оқу және талдау.
Сабақты бекіту
Ленинград шайқасы халыққа не берді?
- Патриоттық сезімді күшейтті.
- Күш-қуат пен төзімділіктің үлгісін көрсетті.
- Достық пен бауырластықты нығайтты.
- Халық батырларын танытты.
Ленинград шайқасы халықтан нені алды?
- Көптеген адам өмірін қиды.
- Жетімдер мен мүгедектер саны артты.
- Шаруашылық әлсіреді.
- Қалалар мен инфрақұрылым қирады.
Дәптермен жұмыс: негізгі деректер
- 1941 жылы жау Ленинградты қоршауға алды.
- Қалада аштық басталып, азық-түлік тапшылығы күшейді.
- Қала 900 күн қоршауда болды.
- Ладога арқылы өткен бағыт «Өмір жолы» деп аталды.
- 1944 жылы қала жаудан толық азат етілді.
Музыкалық үзіліс
«Әлия» әні орындалады.
Қорытынды
Ленинград қоршауы — ерік-жігер мен бірліктің, төзім мен отансүйгіштіктің сабақтастығын танытатын тарихи оқиға. Бұл тақырыпты меңгеру арқылы оқушылар соғыс зардабын, адам өмірінің құндылығын және бейбітшіліктің маңызын тереңірек түсінеді.
Үйге тапсырма
«Соғыс қимылдары — Ленинград шайқасы» тақырыбын оқу.