Мағжан жастарға арнаған сөзінде
Жырымен жұртын оятқан ақын
Өлең жазып жүрген талапкерлердің бәрін бірдей ақын дей алмаймыз. «Өлеңге әркімнің-ақ бар таласы, сонда да солардың бар таңдамасы», — дейді Абай. Халық даналығы да: «Жүзден жүйрік шығады, мыңнан тұлпар», — деп түйіндейді. Шын мәніндегі, табиғи талантымен дараланған ақындар тарихта сирек кездеседі. Сол сирек құбылыстың бірі — Мағжан Жұмабаев.
Мағжан — таудай талантымен қатар жан-жақты терең білімді, жоғары мәдениетті, адамгершілігі зор, жаны таза, ар-ұяты биік, өнегелі интеллигент. Ол — адамзатқа бауырмал гуманист, нәсіліне қарап алаламайтын адал жүрек, ақкөңіл интернационалист.
Осындай тұтас қасиет болмағанда, Мағжан тарихта мәңгі қалатын үлкен ақын деңгейіне көтеріле алмас еді.
Поэтикалық әлемі: саз, әуез және көркем үндестік
Мағжан қазақ поэзиясының саздылығы мен әуезділігін арттыра отырып, еуропалық көркем дәстүрден — бергісі орыс, арғысы француз символистерінің поэзиясынан — өнеге тапқан ақын. Европа ақындарының шығармашылығындағы мөлдір бұлақтан сусындай жүріп, оны қазақ поэзиясының табиғи сұлулығымен үйлестіре білді.
Ол қазақ поэзиясының жарық жұлдызы — ұлы Абайға сүйеніп, ұстаз жолын ұстанса да, өзіндік соқпақ табудан еш жалықпаған ізденімпаз суреткер болды.
Табиғат пен көңіл күй
Өлеңдеріндегі табиғат суреттері ақынның мұң-наласымен, қуаныш-шаттығымен қабаттаса өріліп, дәуір бейнесін айқын ашады.
Сыр мен сән
Мағжан не жазса да сырлы, көркем, сәнді жазады; құрғақ өлеңге бармайды, жүрекке әсер ететін бейнелі сөз табады.
Жүсіпбек Аймауытов Мағжан поэзиясы жайлы: «Мағжанның қай өлеңі болса да қазақ әдебиетінің тарихынан қалайда сыбағалы орын алуы — талассыз ақиқат», — деген.
Жастарға сенім: ел болашағының өзегі
Ақын өз болмысын немесе лирикалық кейіпкерін ғана емес, айналасындағы жастарды да «арыстандай айбатты, жолбарыстай қайратты» қалыпта көргісі келеді. Өйткені халықтың болашағы үшін күресетін негізгі күш — жастар. Өмір бойы «Алаш» ұранын көтеріп өткен Мағжан үшін жастың орны бөлек.
«Мен жастарға сенемін» өлеңінде ол жас ұрпаққа зор үміт артады: жастардың бойынан қыран қанатындай қуатты, таза жүрек пен көркем мінезді, туған жерге деген шексіз махаббатты көреді. Сол сенімін асқақ үнмен жария етеді.
Мағжанның үндеуі
«Жастар! Алда жүрген, Алаш жолына аянбай қызмет қылған адал жүрек ағалардан үлгі-өнеге алыңдар. Елдіктен, ерліктен айырылып, екі жүз жылдай еңсесі түскен елді ойлаңдар. Күнді-түн, жақынды-жат, пайданы-зиян деп жүрген, толық саяси құқықтарын іздеп алуға ер жетіп, есі кірген елді ойлаңдар!» — дейді ақын.
Арыстандай айбатты,
Жолбарыстай қайратты,
Қырандай күшті қанатты —
Мен жастарға сенемін!..
Алаш — айбынды ұраны,
Қасиетті Құраны.
Алаштың олар құрбаны —
Мен жастарға сенемін!
Тау суындай гүрілдер,
«Айбынды Алаш елім!» дер,
«Алтын Арқа жерім!» дер —
Мен жастарға сенемін!..
Мен сенемін жастарға!
Алаш атын аспанға
Шығарар олар бір таңда!
Мен жастарға сенемін!
Колледж тәжірибесі: «Мағжантану» факультативі
Бүгінгі күні Мағжан Жұмабаев атындағы Петропавл гуманитарлық колледжінде барлық мамандықтар бойынша «Мағжантану» факультатив сабағы бірнеше жылдан бері жалғасып, нақты нәтижесін көрсетіп келеді.
Пәннің мақсаты
«Мағжантану» пәнінің мақсаты — жалынды ақын Мағжан Жұмабаев мұрасын жас ұрпаққа таныту, олардың азаматтық ұстанымы мен ұлттық ой-санасының қалыптасуына ықпал ету.
Негізгі міндеттер
- 1 Оқушылардың ақын өмірі мен шығармашылығын тануға қызығушылығын арттыру; рухани мұраны және ақын өміріне қатысты деректерді игеруге бағыттау.
- 2 Поэзияға деген сүйіспеншілік қалыптастыру.
- 3 Шығармашылыққа баулу.
- 4 Қазақстан Республикасының жастар бағдарламасын қолдау және ҚР «Тілдер туралы» Заңын жүзеге асыруға ықпал ету.
Мағжан әлемінің жұмбағын ашуға оқушыларын қызықтырып, сабақтың тартымды өтуіне ерекше мән беретін ұстаз — Касенова Айман Капеновна. Арнайы жоспар бойынша сабақтарда Мағжан өлеңдері кеңінен талданып, мазмұны ашылады, жатталады. Ақын сөзіне жазылған әндер орындалып, оқушының мұраға деген көзқарасын кеңейтетін түрлі әдіс-тәсілдер қолданылады.
Жыл сайын оқу үдерісін нақтылау мақсатында ашық сабақтар өткізіліп тұрады. Облыстық және қалалық Мағжан шығармаларын жатқа оқу сайыстарында колледж оқушылары бірнеше жыл қатарынан жүлделі орындарға ие болып келеді.
Сөз құдіреті және мәңгі жалғасатын тағылым
Ж. Аймауытовтың бағалауы бойынша, Мағжан «жүректің қобызын шерте біледі»: жүрегінен «жас қаны аралас шыққан тәтті сөздері» өзгенің жүрегіне әсер етіп, терең ойға жетелейді. Ол табиғатты суреттесе де, әйел образын жырласа да, тарихи тұлғаларды алса да, ертегі айтса да, ұран салса да — бәрінде ақынның сезімі, жан күйзелісі, көңіл кірбіңі көрініп тұрады.
Ғибрат аларлық біз үшін: поэзия әлеміне жарық берген ұлы Абай болса, Мағжан — сол әлемдегі жарқыраған жұлдыз. Сондықтан да Мағжантану — жас ұрпақтың рухани бағдарын бекітіп, ұлттық сананы тереңдететін тағылым ретінде мәңгі жалғаса бермек.