Қандай құстың даусы
Оқу іс-әрекеті туралы қысқаша мәлімет
Бұл материал қоршаған ортамен таныстыруға арналған ұйымдастырылған оқу іс-әрекетінің жоспары. Лексикалық тақырып — «Құстар әлемі», ал негізгі әңгіме — үй құстары туралы.
Саласы
Таным
Тақырыбы
Үй құстары
Негізгі бағыты
Үй құстарының тіршілігі, қоректенуі, пайдасы және оларға қамқорлық жасау
Мақсаттары
Білімдік мақсат
- Балалардың үй құстары туралы түсінігін кеңейту.
- Тіршілік ету ортасы мен қоректенуі туралы мағлұмат беру.
- Құстардың мекені туралы түсіндіру: ұяның шатыры үшбұрышты, төменгі бөлігі тік төртбұрышты болуы мүмкін; ұяны ағаш бұтасына ілетінін айту.
- Құстардың орналасуын бақылау арқылы кеңістікті бағдарлау дағдысын жетілдіру.
Тәрбиелік мақсат
- Құстарды жем шашып қамқорлауға, ұя жасап қарсы алуға тәрбиелеу.
- Ағаш бұтақтарын сындырмауға, құстарды атпауға баулу.
- Табиғатқа жауапкершілікпен қарау мәдениетін қалыптастыру.
Түзете-дамыту мақсаты
- Ұсақ қол моторикасын дамыту.
- Жалпы қимыл-қозғалыс белсенділігін арттыру.
- Сөздік қорын молайту, байланыстырып сөйлеуді күшейту.
- «Бұл қай құс?» ойыны арқылы есту қабілетін, ойлауын, зейін тұрақтылығын дамыту.
Сөздік жұмыс
Әдіс-тәсілдер
Түсіндіру және тілдік жұмыс
- Түсіндіру, сұрақ-жауап.
- Тілдік жаттығулар.
- Жұмбақ шешу, талқылау.
Ойын және мультимедиа
- Мультимедиалық проектор арқылы бейнеслайдтар.
- «Қандай құстың даусы?» фонематикалық дыбыстық ойыны.
- «Бұл қай құс?» дидактикалық ойыны.
Сабақ барысы
Тілдік-қимылдық жаттығу
Ауыл маңы — саз-саз-саз,
Жайылады қаз-қаз-қаз.
Жем шашсаң — мәз-мәз-мәз,
Тоймай қалса — қаз-қаз-қаз.
Шашқан дәннің — аз-аз-аз.
Балалар шеңбер бойымен жүріп, біртіндеп орындыққа отырады.
Кіріспе әңгіме (сұрақ-жауап)
- Қазір жылдың қай мезгілі?
- Көктемде айнала қандай өзгерістерге енеді?
- Көктемде құстар не істейді?
- Құстарға біз қандай көмек жасаймыз?
- Дала құстарының қандай түрлерін білесіңдер?
- Дала құстары қайда мекендейді және немен қоректенеді?
Бүгін біз үй құстары туралы әңгімелейміз. Айтыңдаршы, үйде қандай құстар тіршілік етеді?
Үй құстарын таныстыру
Тауық
Көлемі кішілеу, денесін қауырсын қаптайды. Бас бөлігінде көзі, тұмсығы және айдары бар. Екі қанаты болғанымен, өте биікке ұша алмайды. Екі аяғымен жүреді. Дауысы: «қыт-қыт».
Әтеш
Құрылысы тауыққа ұқсас. Дауысы: «ку-ка-ре-ку».
Үйрек
Дауысы: «кря-кря».
Қаз
Маңғаз жүрісті, жай қозғалады. Дауысы ретінде көбіне «га-га» деп те айтылады.
Балапан
Мамықтай жұмсақ, түсі сап-сары болады.
Үй құстарының адамға пайдасы көп: жұмыртқа береді, жұмыртқадан әртүрлі дәмді тағамдар пісіруге болады. Құстарды сыртқы белгілеріне қарап ажыратып айтуға үйренеміз.
Дидактикалық ойын: «Қандай құстың даусы?»
Магнитофон (немесе аудиожазба) арқылы құстардың дауыстары кезекпен тыңдатылады. Балалар тыңдап, қай құс екенін табады. Бұл тапсырма фонематикалық естуді, зейінді және ойлауды дамытады.
Қамқорлық туралы әңгіме
- Үй құстарын адамдар баптап, күтеді: жем береді, су береді, ауласын тазалайды.
- Құстың мамық жүнін қауырсын дейміз.
- Қауырсыннан жастық, көрпе секілді тұрмыстық бұйымдар жасалады (нақты жастықты көрсетуге болады).
- Үй құстарының саңғырығын егістікте тыңайтқыш ретінде пайдалануға болады.
Дидактикалық ойын: «Бұл қай құс?»
Балаларға үй құстарының суреттері таратылады. Тапсырма: суреттерді жоғары–төмен, оң–сол бағыттарына сәйкес орналастыру. Бұл кеңістікті бағдарлау дағдысын бекітеді.
Қорытынды сұрақтар
- Қандай үй құстарын білесіңдер?
- Әтеш қалай дауыстайды?
- Үй құстарының сыртқы құрылысын атаңдар.
- Үй құстары немен қоректенеді?
- Үй құстарының адамға қандай пайдасы бар?
- Құстың қауырсынынан не жасауға болады?
- Жұмыртқадан қандай тағамдар пісіруге болады?
- Бүгін қандай ойындар ойнадық?
Бүгінгі оқу іс-әрекетіне барлығың белсенді қатыстыңдар. Рахмет!