Өзінің ұстазынан асып түсуге талпынбаған шәкірт - бейшара
Ұстаз мәртебесі
Ұстаз — қоғамның рухани тірегі. Бұл ойды әр дәуірдің ойшылдары мен қаламгерлері түрлі қырынан айтып кеткен. Ұстаздың орны анаға теңеліп, еңбегі тарихтағы ұлы істердің бірі ретінде бағаланады.
«Өзінің ұстазынан асып түсуге талпынбаған шәкірт — бейшара».
«Ұстаз — анаңдай ұлы».
«Мұғалім ісі сырттай қарапайым болғанмен — тарихтағы ең ұлы істердің бірі».
«Ұстаз — ұлы есім».
Ұстаз бен шәкірт байланысы
Шәкірт пен ұстаз арасындағы байланыс — жай ғана білім алмасу емес, мінез бен құндылықтың жалғасуы. Ұстаздың үнсіз қалмауы шәкіртіне, шәкірттің өсуі ұстазына тікелей байланысты.
«Мен өз ұстазыма әкемнен кем қарыздар емеспін: әкемнен өмір алсам, ал Аристотельден өмірімді жақсы өткізу туралы білім алдым».
«Шәкірті жоқ ұстаз — мылқау ұстаз».
«Ұстаз ұстаз емес — өз шәкірті үшін күймесе, шәкірт шәкірт емес — өз ұстазын сүймесе».
«Ұстаз деген ұлағатты атауды естігенде, күні бүгінге дейін өзімді шәкірттей сезінемін».
Сүйіспеншілік пен еңбек
Ұстаздықта шынайы ықпалдың өзегі — сүйіспеншілік. Іске де, шәкіртке де ықылас қосылғанда ғана ұстаздың еңбегі нәтижеге айналады. Еңбекқорлық, адалдық және жанашырлық — ұстаздықтың тірегі.
«Егер мұғалім өз бойына ісіне және шәкірттеріне деген сүйіспеншілікті біріктірсе, ол — кемел ұстаз».
«Іске деген сүйіспеншілігі бар мұғалім — жақсы мұғалім. Егер мұғалім шәкіртін әкесіндей, шешесіндей сүйсе, ол көп кітап оқығанымен, іске де, шәкіртке де сүйіспеншілігі жоқ мұғалімнен артық».
«Егер ертең шәкірттеріңе үлгілі ұстаз боламын десеңдер, еңбекқор болыңдар!»
«Ұстаз болу — өз уақытыңды аямай, өзгенің бақытын аялау».
«Ұстаздық ету — уақыт ұту емес, өзгенің бақытын аялау, өз уақытыңды аямау. Бірақ бұған өкінбеу керек. Жер үстінде адам тәрбиелеуден асқан абыройлы іс, ардақты жұмыс жоқ. Ұстаздық — ұлы нәрсе».
Тәрбие мен білім
Оқыту — тәрбиенің қуатты құралы. Ұстаздың сөзі мен әрекеті оқушының адамгершілігіне әсер етіп, тұлғалық бағыт береді.
«Адамның адамгершілігі жақсы ұстаздан болады».
«Оқыту — тәрбиелеудің қуатты органы. Бұл органды пайдалана білмеген тәрбиеші шәкірттерге әсер етудің ең басты әрі қажетті құралынан айырылады».
«Оқушы жастардың ең сенімді ұстазы, сыр жасырмай ашық айтатын адамы — мұғалім».
Ұстаз бейнесі
Ұстаз — білімді жеткізуші ғана емес, мінезімен үлгі болатын тұлға. Идеал ұстаздың сипаты — алғырлық, әділдік, шешендік, батылдық, өнер-білімге құштарлық және тұрақты ізденіс.
«Ұстаз — жаратылысынан өзіне айтылғанның бәрін жете түсінетін, көргенін, естігенін және аңғарғанының бәрін жадында жақсы сақтайтын, ешнәрсені ұмытпайтын; алғыр да аңғарымпаз ақыл иесі; мейлінше шешен, өнер-білімге құштар, аса қанағатшыл жаны асқақ және ар-намысын ардақтайтын; жақындарына да, жат адамдарына да әділ; жұрттың бәріне жақсылық пен ізгілік көрсететін; қорқыныш пен жасқануды білмейтін батыл, ержүрек болуы керек».
«Ұстаз ізденгіш болуы, ойлай білуі, қандай істі болсын бар ынтасымен атқара білуі керек».
«Мұғалім — зор тұлға, ол күннің құдіретті сәулесі іспетті».
«Үздік ұстаз — ғибратты үлгі».
Қысқа түйін
- Ұстаздық — адам тәрбиелеудегі ең абыройлы қызметтердің бірі.
- Шынайы ықпал сүйіспеншілік пен еңбекқорлықтан басталады.
- Ұстаз бен шәкірт байланысы — рухани сабақтастықтың өзегі.
- Оқыту — тәрбиенің қуатты құралы; оны дұрыс қолдану — ұстаз шеберлігінің өлшемі.