Жаттығу нұсқауы
Тақырыбы: «Мамандық және тұлға»
Бұл тренингтің мақсаты — қатысушылардың бір-бірімен жақынырақ танысуына, кәсіби және жеке рөлдерін байқауына, сондай-ақ психолог мамандығына қатысты өзіндік рефлексия жүргізуіне көмектесу.
1) Кіріспе бөлім
Сәлемдесу
Қатысушылар бір-бірімен амандасып, өзін қысқаша таныстырады: аты-жөні, тәжірибесі/оқу бағыты, тренингтен күтілімі.
«Визитная карточка»
Әр қатысушы өзіне визитка дайындайды: қағаз бетіне үлкен әріптермен аты-жөнін, ұранын немесе басқаларға жолдайтын қысқа сәлемін жазады.
Визиткалар кеудеге жапсырылады. Қатысушылар сыныпқа кіріп, бір-бірінің визиткасындағы жазуды оқып шығады.
«Циферблат» жаттығуы
Мақсаты
Психологтарды бір-бірімен жақындастырып таныстыру және қатысушылардың жұмылу деңгейін арттыру.
Нұсқаулық
Қатысушылар сағаттың циферблатын сызады да, әр «сағатқа» бір қатысушының есімін жазады (мысалы: 1-ге — Мадина, 2-ге — Динара).
Қарым-қатынас форматтары
- 1: қолмен амандасу
- 2: арқамен амандасу
- 3: аяқпен амандасу
- 4: көзбен амандасу
- 5: құлақпен амандасу
- 6: бас бармақпен амандасу
- 7: иықпен амандасу
- 8: мұрынмен амандасу
- 9: тіземен амандасу
- 10: қарап тұрып қысқа би қимылын жасау
- 11: сұрақ қою
- 12: комплимент айту
2) Негізгі бөлім: өзін тану және кәсіби рефлексия
«Қалағаным және нақты баланс» жаттығуы
Мақсаты
Қатысушы өміріндегі негізгі салалардың (отбасы, жұмыс, демалыс, саяхат, хобби, қызығушылық) қаншалықты дамығанын және ресурстардың қалай бөлінетінін түсіну.
Нұсқаулық
Ақ параққа үлкен шеңбер салыңыз. Ішкі сезімге сүйене отырып, қазіргі өміріңіздегі үлесті пайызбен бөліңіз: кәсіби өмір (психолог жұмысы) және жеке өмір (үй шаруасы, демалыс, сапар, қызығушылықтар).
Екінші шеңберде дәл осы көрсеткіштерді қалаған балансыңыз бойынша белгілеңіз.
Талдауға арналған сұрақтар
- Айырмашылықтар бар ма? Олардың мағынасы неде?
- Нәтиже неге осылай шықты?
- Екі көрсеткішті бір-біріне жақындату үшін не істеуге болады?
- Бұл үрдіске кім немесе не әсер етеді?
«Мен үйде, мен жұмыста» жаттығуы
Мақсаты
Үйде және жұмыста өзіңізді қалай көрсететініңізді, қандай көңіл күймен жүретініңізді байқау.
Нұсқаулық
«Мен үйде…» және «Мен жұмыста…» деген екі пайымдауға мүмкіндігінше көп сипаттама жазыңыз. Мысалы: «Үйде мен ешқашан…», «Жұмыста мен ешқашан…».
Талдау
- Ұқсас сипаттамаларды белгілеңіз.
- Қарама-қайшы сипаттамаларды табыңыз.
- Қай тізімді толтыру қиын болды? Неліктен?
- Айырмашылықтардың бар екеніне қалай қарайсыз?
«Менің мамандығым — психолог» жаттығуы
Мақсаты
Тұлғалық және кәсіби қасиеттердің өзгеру динамикасын байқауға үйрену.
Нұсқаулық
«Менің мамандығым — психолог» тақырыбына үш сурет салыңыз:
- 1. Еңбек жолының бастауы (студент кезі)
- 2. Бүгінгі күн
- 3. 5 жылдан кейін
Талқылау
Қатысушылар суреттерден алған әсерлері мен сезімдерімен бөліседі. Сипаттау барысында айырмашылықтарға, қолданылған түстерге және олардың мағынасына назар аудару ұсынылады.
«Мен психологпын» карикатурасы
Мақсаты
Мамандығына тек қатаң көзбен қарамай, оны әзіл арқылы да көре білу және шығармашылық ойлауды қолдау.
Нұсқаулық
«Мен психологпын» пайымдауына карикатура салыңыз. Психолог бойында дамитын және мамандықтың бір бөлігі ретінде маңызды қасиеттерді әзілмен бейнелеңіз (эмпатия, бағаламай тыңдай білу, креативтілік, құзырлылық).
Дайын карикатуралар қабырғаға ілінеді.
3) Қорытынды бөлім
Ортақ қабырға газеті
Қатысушылар мерекелік қабырға газетіне өз тілектерін жазып, қолтаңба қалдырады.
«Тілек шамы»
Жүргізуші қолына шам алып, шеңбер бойымен тұрған қатысушыларға тілек айтып, шамды сол жағындағы көршісіне береді. Әрі қарай барлық қатысушы кезекпен жалғастырады.
Рефлексия
Қатысушылар тренингтен алған әсерлерімен бөліседі: қай жаттығулар ұнады, қайсысы ұнамады, неліктен, қандай ой немесе сезім қалдырды. Жүргізуші нақтылаушы сұрақтар арқылы талқылауды тереңдетеді.