Пейілі кедей байдан сақта
Пейіл, адалдық және адамдық туралы нақыл сөздер
Бұл сөздер адам бойындағы ең қадірлі қасиеттерді — ақ пейіл, мейірім, ынсап, адал еңбек пен шынайы достықты — айқындайды. Пейілдің кеңдігі мен тарлығы адамның мінезіне, қарым-қатынасына және өмірдегі бағытына тікелей әсер етеді.
Абай Құнанбайұлы
«Пейілі кедей байдан сақта.»
Ескерту: байлықтан бұрын адамның ішкі мәдениеті мен ниеті маңызды. Тар пейіл кейде мол мүмкіндікті де, сенімді де құнсыз етеді.
Шәкәрім Құдайбердіұлы
«Адамның ең асылы — қиянатсыз, ақ пейіл адам.»
«Мейірім, ынсап, ақ пейіл, адал еңбек — осы төртеуі кімнің бойында болса, сол — шын адам болады.»
Мейірім
Адамға жанашырлық танытып, жүрек жылуын сақтай білу.
Ынсап
Шаманы білу, әділеттен айнымай, шектен шықпау.
Ақ пейіл
Таза ниет, адал ой, бөтенге қиянат жасамау.
Адал еңбек
Еңбектің қадірін біліп, маңдай термен күн көру.
Тоқсары
«Достық туралы көп сөзден дос пейілді бір іс артық.»
Достық дәлелін сөз емес, іс көрсетеді: сенімділік, қолдау, уәденің орындалуы.
Халық нақылы
«Ең зиянды адам — мінезі тайғақ, екі сөйлейтін адам.»
Бірде олай, бірде бұлай сөйлейтін адамның сөзіне де, ісіне де сүйену қиын. Тұрақтылық — сенімнің тірегі.
Бұқар жырау
«Тар пейілді кеңімес, кең пейілді кемімес.»
«Пейілі кең — кемімес, пейілі тар — кеңімес.»
Кең пейіл адам бөліскен сайын рухани байи түседі. Ал тар пейіл — мүмкіндікті де, берекені де тарылтады.
Қорытынды ой
Адамның қадірі сыртқы көріністе емес, ниетінде және ісінде. Ақ пейіл, мейірім, ынсап пен адал еңбек — адамдықтың өзегі. Ал шынайы достық пен сенім тұрақты мінезден, бір сөзден, бір істе көрінеді.