Қазақша рефераттар

Құқық тобы

Мақсаты

Оқушыларды құқықбұзушылықтан аулақ болуға тәрбиелеу, ата-ана жауапкершілігін ұғындыру және баланың заң алдындағы жауапкершілікке тартылуы мүмкін екенін түсіндіру.

Сайысқа қатысатын топтар

  • I топ: «Қоғам»
  • II топ: «Құқық»

1-кезеңде топтар өзін таныстырады: эмблемасы, ұраны және топ атауы.

Кезеңдер тізімі

  1. 1 Таныстыру
  2. 2 Сұрақ–жауап
  3. 3 Мақал–мәтелдер
  4. 4 Ситуациялық тапсырма
  5. 5 Капитандар сайысы
  6. 6 «Қолқа салу» (қарсы топқа сұрақ қою)
  7. 7 Қорытынды және марапаттау

II кезең: Сұрақ–жауап сайысы

Бұл бөлімде екі топ құқықтық ұғымдарды, азаматтық жауапкершілікті және жасөспірімдердің міндеттерін түсіндіретін сұрақтарға жауап береді.

«Қоғам» тобының сұрақтары

  1. 1) Қылмыс дегеніміз не?

    Қылмыс — заң бойынша қылмыс деп танылатын әрекет немесе әрекетсіздік.

  2. 2) Ата-ана баласы алдында қандай міндеттер атқаруы керек?

    Баланың денсаулығын қадағалау, дұрыс тәрбиелеу, орта білім алуын қамтамасыз ету.

  3. 3) ҚР Конституциясы қашан қабылданды және оған неше жыл толды?

    1995 жылғы 30 тамызда бүкілхалықтық референдум арқылы қабылданды. (Мәтіндегі дерек бойынша: 13 жыл.)

  4. 4) Жазаның қандай түрлері болады? Бала неше жастан жазаға тартылады?

    Мәтіндегі жауапқа сай: 16 жастан. Жаза түрлері: айыппұл, құқықтан айыру, қоғамдық жұмысқа тарту, түзеу жұмыстары, бас бостандығын шектеу.

  5. 5) Баланың құқықтарын ата.

    Денсаулығын сақтауға, тегін орта білім алуға, дәрігерлік көмек алуға, өмір сүруге.

«Құқық» тобының сұрақтары

  1. 1) Құқық дегеніміз не?

    Құқық — мемлекет заңдастыратын және қорғайтын, жалпыға міндетті нормалар жүйесі.

  2. 2) Оқушылардың міндеттерін ата.

    Сабақты себепсіз босатпау, сабаққа дайын келу, тәртіп бұзбау, мектеп мүлкін бүлдірмеу, мұғалім талаптарын орындау.

  3. 3) ҚР Конституциясы неше бөлімнен және неше баптан тұрады, онда нелер айтылған?

    9 бөлім, 98 бап. Жалпы ережелер, адам құқықтары, Президент, Үкімет, сот және өзге де мемлекеттік құрылымдар туралы қағидалар қамтылған.

  4. 4) Неше жастан бастап қылмысы үшін жауапкершілікке тартылады?

    Мәтіндегі жауапқа сай: 14 жастан — кейбір ауыр қылмыстар үшін (кісі өлтіру, тонау, ұрлау, ауыр бұзақылық, қару не оқ-дәрі ұстау, қорқыту, терроризм).

  5. 5) Жазаны жеңілдететін жағдайлар қандай?

    Адам аңдаусызда жасаған қылмысына шын өкініп, келтірілген зардапты өзі жойса.

Маңызды ескерту

Мәтінде кәмелетке толмағандардың жауапкершілік жасы туралы әртүрлі жауаптар берілген (14 және 16 жас). Бұл сабақта талқылауға негіз болатын маңызды тақырып: жауапкершілік жасы қылмыс түріне қарай өзгеруі мүмкін.

III кезең: Мақал–мәтелдер сайысы

Бұл бөлімде әр топ адамгершілік, ар-ұят, тәрбие және қоғам алдындағы жауапкершілік туралы мақал–мәтелдер арқылы өз ойларын дәлелдейді.

«Қоғам» тобы

  • Ұрлық түбі — қорлық.
  • Өтірік өрге баспас.
  • Тәрбие — тал бесіктен.
  • Адамсыз қоғам жоқ, қоғамсыз адам жоқ.
  • «Ұяда не көрсең, ұшқанда соны ілерсің».
  • Әкеге қарап ұл өсер, анаға қарап қыз өсер.

«Құқық» тобы

  • Ақылды болсаң, арыңды сақта — ар-ұят әр уақытта керек.
  • Ақылдан артық хандық жоқ, жомарттан артық нарлық жоқ.
  • Жақсыдан үйрен, жаманнан жирен.
  • Өлімнен ұят күшті.
  • Ұят — иманға тән.
  • Татулық — табылмас байлық.

IV кезең: Ситуациялық тапсырмалар

Тапсырмалар өмірлік жағдайлар арқылы құқықтық сауаттылықты, әділ шешім қабылдау дағдысын және жауапкершілікті талқылауға бағытталған.

«Қоғам» тобына тапсырма

Мектепте үзіліс кезінде Мақсат Қайраттың кітабын ұрлап алады. Қайрат кітаптың жоғалғанын сынып жетекшісіне айтады. Сынып жетекшісі тексеріс жүргізіп, ұрлық жасаған оқушыны анықтайды.

Сұрақ: Сенің ойыңша, Мақсат қандай жаза алуы керек?

«Құқық» тобына тапсырма

14 және 16 жастағы екі жасөспірім кешке өз ауданында серуендеп жүріп, бірнеше телефон-автоматтың трубкаларын жұлып алады. Оларды полиция жасағы тоқтатады.

Сұрақ: Кім және қандай тәртіппен оларды жауапкершілікке тартады?

V кезең: Капитандар сайысы

Екі топтың капитандары «қылмыскер» сөзінен мүмкіндігінше көп сөз құрастыруы керек.

Бағалау өлшемі: дұрыс құрастырылған сөз саны және уақытты тиімді пайдалану.

VI кезең: «Қолқа салу»

Жеңілген топ жеңген топқа бір сұрақ қояды. Мақсат — қарсы тараптың білімін нақтылау және пікірталас мәдениетін дамыту.

Ұсыныс: сұрақ қысқа, түсінікті, тақырыпқа сай және нақты жауапты талап ететіндей болуы керек.

VII кезең: Қорытынды

Қорытынды бөлімде екі топтың білімі бағаланып, белсенді қатысушылар анықталады. Озаттар марапатталып, сабақтың негізгі ойы бекітіледі: құқықтық сауаттылық — жеке қауіпсіздік пен қоғамдағы тәртіптің негізі.