Тұрлаусыз мүшелер Сабақтың мақсаттары
Сабақтың тақырыбы
Тұрлаусыз мүшелер
Сабақтың мақсаттары
- Тұрлаусыз мүшелерді ажырату және олардың сөйлемдегі қызметін түсіндіру.
- Бастауыш пен баяндауыштың байланысын меңгерту.
- Оқушылардың сөз, сөйлем және сөйлем мүшелері туралы білімін кеңейту; таза әрі сауатты жазу дағдысын жетілдіру.
- Пәнаралық және өмірмен байланысты жүзеге асырып, оқуға қызығушылықты арттыру.
- Ой-өрісті дамыту, өз ойын тез әрі жүйелі жеткізуге дағдыландыру.
- Ана тілін қадірлеуге тәрбиелеу; халқымыздың ұлағатты сөздерінен үлгі алып, кішіпейілділік, қайырымдылық, кеңпейілділік қасиеттерін қалыптастыруға ықпал ету.
Сабақтың әдіс-тәсілдері мен көрнекілігі
Әдіс-тәсілдер
- Топтық жұмыс
- Сұрақ-жауап
- Ой қозғау
Көрнекіліктер
- Суреттер (төрт түлік)
- Слайд
Сабақтың барысы
1) Ұйымдастыру кезеңі
Психологиялық дайындық: оқушыларды тыныштандырып, зейінін сабаққа аудару.
2) Үй тапсырмасын тексеру
65-жаттығу: сурет бойынша әңгіме құрастыру.
3) Өткен сабақты қайталау
- Сөйлем дегеніміз не?
- Сөйлемнің қандай мүшелерін білесіңдер?
- Сөйлемнің қандай түрлері болады?
- Сұраулы сөйлем дегеніміз не?
- Хабарлы сөйлем дегеніміз не?
- Лепті сөйлем дегеніміз не?
4) Қызығушылықты ояту
Ой қозғау: суретпен жұмыс жүргізіп, төрт түлік туралы сөйлемдер құрастыру.
5) Жаңа сабақ: Тұрлаусыз мүшелер
Ереже
Сөйлемдегі бастауыш пен баяндауыштан басқа сөйлем мүшелері тұрлаусыз мүшелер деп аталады. Оларға қандай?, кімге?, неге?, нені?, қашан?, қайда? сияқты сұрақтар қойылады.
Мысалдар
- Айгүл гүлді суарды.
- Қонақтар төрге отырды.
- Біз ұшаққа міндік.
- Арман жұмысқа кірісті.
66-жаттығу (Ой қозғау)
Ауызша орындалады: екі бағанадағы сөйлемдерді салыстырып оқу.
1-топ
Жадыра келді.
Жадыра қалаға келді.
2-топ
Қоңырау соғылды.
Қоңырау қайта-қайта соғылды.
3-топ
Мал өседі.
Мал төлден өседі.
Су ақты.
Су арықпен ақты.
67-жаттығу (Ой шақыру)
- Қарамен жазылған сөздерге сұрақ қою.
- Қарамен жазылған сөздердің бастауышқа ма, әлде баяндауышқа ма қатысты екенін анықтау.
6) Сергіту сәті
«Айгөлек» әніне билеу.
7) Өз бетімен жұмыс
68-жаттығу: жаңылтпашты оқып, жатқа жазу.
8) Шығармашылық жұмыс
Әр топ өз мақал-мәтелін оқып, мағынасын түсіндіреді.
1-топ
Өтірік сөз — жанға қас.
2-топ
Ашу — ақылдың дұшпаны.
3-топ
Талапты ерге нұр жауар.
9) Қорытынды
Семантикалық карта толтыру: сөздерді тұрлаулы және тұрлаусыз мүшелерге ажырату.
| Сөздер | Тұрлаулы мүшелер | Тұрлаусыз мүшелер |
|---|---|---|
|
қызық
таза
жүгірді
жақсы
күз
гүлді
|
Оқушы толтырады |
Оқушы толтырады |
10) Бағалау
Оқушылардың сабаққа қатысуы мен тапсырмаларды орындауына қарай бағалау.
11) Үйге тапсырма
Үй тапсырмасын беру және орындау жолын түсіндіру.