Қазақша рефераттар

Балаларға Ыбырай ата өмірін үлгі ету

Сабақ туралы қысқаша мәлімет

Ақтөбе облысы, Шалқар қаласы, №6 орта мектебінің бастауыш сынып мұғалімі — Қожағұлова Гүлжаһан Қожағұлқызы.

Пәні

Әдебиеттік оқу

Сабақ тақырыбы

«Сәулелі жұлдыз іздеген адам»

Сабақтың мақсаты

Білімділік

Ыбырай Алтынсариннің өмірі мен еңбектері, қазақ даласында алғашқы мектептер ашудағы қызметі туралы мәлімет беру. Сондай-ақ С. Көбеев жайында қысқаша түсінік қалыптастыру.

Дамытушылық

Оқушылардың сөздік қорын байыту, тіл мәдениетін және ойды жүйелі жеткізу дағдысын дамыту.

Тәрбиелік

Ыбырай атаның өмірін үлгі ете отырып, білімге құштар, ақылды, ізденімпаз тұлға тәрбиелеу.

Көрнекіліктер

  • Тақта, кітаптар
  • Мақал-мәтелдер
  • Ыбырай Алтынсариннің суреті

Сабақ әдістері

  • Сұрақ-жауап
  • Баяндау
  • Оқу және талдау

Сабақ барысы

1) Ұйымдастыру кезеңі

Сыныптың назарын сабаққа аудару, оқу мақсатын хабарлау, жұмысқа қажетті құралдарды дайындау.

2) Үй тапсырмасын тексеру

Үй тапсырмасы: «Қанжығалы Бөгенбай» мәтінін түсініп оқып, мазмұнын айту.

Сұрақтар

  1. 1.Бөгенбай кім?
  2. 2.«Батыр аңғырт десек те, көрсеткендей ел үшін» деген жолдар Бөгенбай батырдың қандай ісін дәріптейді?
  3. 3.Тәтіқара жырау Бөгенбайға қандай мінездеме берді?
  4. 4.Бұқар жырау Бөгенбай батырға қандай мінездеме берді?
  5. 5.Қандай батырларды білесіңдер?

Қазақтың ғұламалары: ой салатын сабақ

Қазақ халқының тарихында елінің қамын ойлаған, халқын білімге бастаған тұлғалар көп. Солардың қатарында Абай Құнанбаев, Ыбырай Алтынсарин, Ахмет Байтұрсынов сынды ұлы ағартушылар бар.

Олар халықты оқу-білімге, өнерге шақырып, ұлттың рухани ілгерілеуіне жол ашты. Бүгінгі әңгіме — Ыбырай атаның ағартушылық жолы туралы.

Ыбырай Алтынсарин: өмірі мен мұрасы

Ыбырай Алтынсарин 1841 жылы 20 қазанда Торғай өңірінде дүниеге келген. Әкесі Алтынсары ерте қайтыс болып, Ыбырай атасы Балқожа бидің тәрбиесінде өседі.

Ол — қазақ балаларына арналған ана тіліндегі тұңғыш оқулықтардың бірі «Қазақ хрестоматиясының» авторы. Ағартушының басты арманы — халқын білімді, мәдениетті елдердің қатарына қосу болды. Ол осы мұратқа бүкіл өмірін арнады: мектептер ашты, оқулықтар жазды, өзі де шәкірт оқытты.

Қызметі

Ұстаз, ғалым, оқулық авторы

Ақын, аудармашы, қоғам қайраткері

Өмір сүрген жылдары

1841–1889

Қостанай өңірімен тығыз байланысты

Маңызды белес

1864 жылы мектеп ашты

Қазақ даласында оқу ісін жүйелеуге үлес қосты

Танымал шығармалары

  • «Таза бұлақ»
  • «Өнер-білім бар жұрттар»
  • «Кел, балалар, оқылық!»
  • «Өзен»

Ыбырай көп ізденіп, оқудың арқасында ғалым дәрежесіне көтерілді. Ол қазақ халқына білімге бастайтын жаңа жол салды. Бүгінгі ұрпақтың міндеті — сол өнегені жалғастырып, қоғамға пайдасын тигізетін азамат болу.

Әбу Сәрсенбаев туралы қысқаша мәлімет

Әбу Сәрсенбаевтың балалық шағы Атырау өңіріндегі балықшылар арасында өтті. Таңнан кешке дейін қара қайық үстінде ау құрып, еңбекпен шыңдалған жылдары оның өмірлік көзқарасына әсер етті.

Білім алуға мүмкіндік оған он бес жасында туды. Осы кезден бастап ол жаңа білімді меңгеруге талаптанып, өз жолын табуға ұмтылды.

Жаңа білімді меңгерту кезеңдері

  1. 1) Мұғалім мәтінді мазмұндайды.
  2. 2) Мәтінді іштей оқу.
  3. 3) Оқушыларға мәтінді тізбектей оқыту.

Сұрақ-жауап арқылы талдау

  1. 1.Әңгіменің басында кім туралы айтылады? Ортасында не баяндалады?
  2. 2.Соңғы бөлімінде қандай ой түйінделеді?
  3. 3.Әңгіме неліктен «Сәулелі жұлдыз іздеген адам» деп аталған?

Мәтін бөлімі 1

Үлкен ғалым адам

Мәтін бөлімі 2

Алғашқы кездесу

Мәтін бөлімі 3

«Кел, балалар, оқылық!»

Сөздік жұмысы

Инспектор — белгілі бір заңдар мен ережелердің сақталуын, сондай-ақ мекемелер мен жұмыс орындарының қызметін бақылап, тексеріп отыратын қызметкер.

Поэзия минуты

Бір Аллаға сыйынып,

Кел, балалар, оқылық!

Оқығанды көңілге

Ықыласпен тоқылық...

Шығармашылық жұмыс

Мақал-мәтелдер

  • Ақыл азбайды, білім тозбайды.
  • Білім басқа бітеді, қына тасқа бітеді.
  • Жақсының аты өлмейді, ғалымның хаты өлмейді.

Тұлғаны таны

Ол кім?
Аудармашы, жазушы, ұстаз, қоғам қайраткері, ақын, балалар әдебиетінің негізін қалаушы.
Не істеді?
Мектеп ашты, оқулық жазды, зерттеді, аударды, шәкірт тәрбиеледі.
Несімен танымал?
Әңгімелерімен, аудармаларымен, өлеңдерімен.

Қазіргі күнмен байланыс

Егеменді елімізде білім саласын дамытуға бағытталған бастамалар жалғасуда. Ел көлеміндегі жаңа мектептер мен әлеуметтік нысандардың ашылуы — ағартушылар армандаған білімді қоғам құру идеясымен үндес.

Осы бағыттағы жобалардың аясында Шалқар қаласында №8 жалпы орта білім беретін мектеп және Ақтөбе қаласында №40 жалпы орта білім беретін мектеп ашылғаны — соның бір дәлелі.

Үй тапсырмасы және бағалау

Үй тапсырмасы

  • Мәтінді түсініп оқып, мазмұнын айту.
  • Ыбырай Алтынсарин туралы мәнжазба жазу.

Бағалау

Оқушылардың мәтінді түсінуі, сұрақтарға толық жауап беруі, мәнерлеп оқуы және шығармашылық тапсырмаларға қатысуы бойынша бағаланады.