Өзгерістерді бағалау
7-сынып
Сабақтың тақырыбы: Қалалық мәдениеттің дамуы
Бұл сабақ ортағасырлық қалалардың құрылымы мен қалалық мәдениеттің қалыптасу жолдарын түсіндіруге бағытталған. Оқушылар тарихи ұғымдарды талдап, дәлелді қорытынды жасап, топпен және өз бетінше жұмыс істеу дағдыларын жетілдіреді.
Жалпы мақсаттар
- Оқушыларды ортағасырлық қалалар және олардың құрылыс жүйесімен таныстыру.
- Өз бетінше жұмыс істеу, тарихи ұғымдарды талдау және қорытынды жасау қабілеттерін дамыту.
- Ұлттық құндылықтарды қастерлеуге тәрбиелеу.
Оқыту нәтижелері
- Өзгеріс енгізу кезінде сыныпта не болатынын бағалау.
- Болжамнан гөрі, іс жүзінде болып жатқан үдерісті нақты анықтау.
- Үдеріске жаңалық ұсыну және негіздеу.
Сабақ құрылымы (тапсырмалар)
1) Тірек сөздер
Негізгі ұғымдарды нақтылап, тақырыпқа кіріспе жасау.
2) Қайта бағыттау сұрақтары
Топтық сұрақтар арқылы түсінікті тереңдету.
3) Деңгейлік тапсырмалар
Саралап оқыту арқылы білімді бекіту.
4) «Ойлан. Жұптас. Талқыла.»
Ой қорыту, жұпта талдау және ортақ пікір шығару.
5) «Білемін. Білгім келеді. Үйреніп алдым.»
Рефлексия арқылы бастапқы білімді, сұрақты және нәтижені анықтау.
Кейінгі тапсырмалар
- Енгізілген өзгерістерді бағалау.
- Әріптестермен ақылдасу, пікір алмасу.
- Тәжірибе негізінде өзгерістерді сипаттау және тұжырымдау.
Сабақ барысы
Мұғалімнің іс-әрекеті (ұйымдастыру кезеңі)
- Сыныппен амандасу.
- Оқушыларды 3 топқа бөліп отырғызу.
- Қатыспаған оқушыларды белгілеу.
- Сабақтың тақырыбы, мақсаттары және бағалау критерийлерімен таныстыру.
Бағалау критерийлері
Нені бағалаймыз?
- Өткен сұрақтарға жауап беруі.
- Жаңа тақырыпты меңгеруі.
- Топпен жұмыс жасауы.
Ұпай шкаласы
- 14–15
- Өте жақсы
- 10–13
- Жақсы
- 6–9
- Қанағаттанарлық
- 0–5
- Қанағаттанарлықсыз
Ескерту: ынталандыру мақсатында тапсырмалардан кейін мадақтау белгілері (мысалы, смайлик) берілуі мүмкін.
I. Қызығушылықты ояту
Жұмыс түрлері
- Суреттер көрсету.
- Бір-бірін таныстыру.
- «Дүкенге бардым» ойыны.
1) Тірек сөздер
Шахристан
Цитадельді қоршап жатқан екінші бөлім.
Рабад
Еңбекші халық тұратын бөлік.
Цитадель
Қаланың орталық бөлігі.
Дуал
Қаланы қоршаған қорғаныс қабырғасы.
Сәкі
Үй алдындағы демалатын орын.
Тандыр
Отқа пісірілетін нан жабдығы (тандыр пеші).
2) Қайта бағыттау сұрақтары («Саяхат билеттері»)
I-топ
- Қалалар құрылысы туралы мәлімет беретін ғылым қалай аталады? (Археология)
- Көшесіне қыш-құмыра сынықтары төселген сауда орталығы қай қаладан табылған? (Отырар)
- Шеберханалар неге тұрғын үйлерден аулақ салынды? (Кептіру және сақтау алаңдары қажет болды)
II-топ
- Тұрғын үйлер қалай орналасты? (Көшенің екі жағында салынды)
- Қалалардың қорғаныс құрылысы қандай болды? (Сыртынан биік әрі қалың дуал тұрғызылды; дуал жиегіне кірпіштен кемер жасалып, онда қарауыл күзеті тұрды)
- Қалаларда мал ұстайтын қара-қопсы болды ма? (Болды, тұрғын үйлердің жанына салынды)
III-топ
- Қалаларда көп адам жиналатын орындарды ата. (Мешіт, сауда орындары, керуен-сарайлар)
- Қолөнершілер мен еңбекші халық тұратын бөлік қалай аталды? (Рабад)
- XVI–XVII ғасырларда Қазақстан аумағындағы қала халқы қанша болды? (Шамамен 70 мың)
Оқушылар сұрақтарға жауап береді және тақтадағы суреттермен сәйкестігін анықтайды. Жауаптардан кейін ынталандыру үшін мадақтау белгілері таратылады.
II. Мағынаны тану
3) Деңгейлік тапсырмалар
I деңгей
- Орта ғасырларда Қазақстан аумағында қалалар саны қанша болды?
- Оңтүстік Қазақстан қалаларын ата және картадан көрсет.