Таңбалары әртүрлі екі санды көбейткенде таңба

6-сынып • Математика

Таңбалары әртүрлі сандарды көбейту

Бұл сабақта оқушылар таңбалары әртүрлі сандарды көбейту ережесін түсініп, оны есеп шығаруда дұрыс қолдануды үйренеді. Сабақ құрылымы кезең-кезеңімен ұйымдастырылып, теорияны бекіту үшін ойын элементі ретінде асық қолданылады.

Сабақтың мақсаттары

Білімділік: таңбалары әртүрлі сандарды көбейту ережесін білу және оны көбейту амалында қолдануға дағдылану.
Дамытушылық: ережелерді қолдану арқылы ойлау және есептеу дағдыларын дамыту; асық ойыны арқылы есте сақтау қабілетін күшейту.
Тәрбиелік: есептерді дұрыс, ұқыпты және дәл орындауға баулу.

Сабақтың кезеңдік құрылымы

I кезең

Ұйымдастыру жұмыстары.
Үй тапсырмасын деңгейлік түрде тексеру (оқушылар бір-бірін тексереді).
Жаңа тақырыпқа қажетті өткен материалды қайталау.

Мазмұны жұмыс дәптері

Әдісі сұрақ–жауап

Формасы жеке, топтық

Құралы жұмыс дәптері

II кезең

Жаңа тақырыпты өз бетімен меңгеруге мүмкіндік беру (оқулықпен іздену).
Мұғалімнің көмегімен тапсырмаларды талқылап, ереже мен анықтаманы өздері қорыту.
Теориялық білімді бекіту (бекіту әдісі, асық ойыны).

Ескерту

Бұл кезеңдегі тапсырмалар негізінен жұмыс дәптерінде орындалады және талқылау арқылы қорытынды ереже шығарылады.

III кезең

Түсіну

I деңгейде меңгерген білімнің себеп–салдарын анықтайтын тапсырмалар орындау.

Қолдану, талдау, жинақтау

Өзгертілген жағдайда қолдану, алған білімді түрлендіру, қорытынды жасап, тақырып мазмұнына баға беру.

Көпір тапсырмалары (I кезең)

Екі теріс санның қосындысы қалай табылады?
Екі теріс санның қосындысы теріс сан ба, әлде оң сан ба?
Екі теріс санды қалай азайтамыз?

Негізгі теория: көбейту таңбасының ережелері

Көбейту кезінде таңба және модуль бөлек қарастырылады: алдымен таңбасы анықталады, кейін модульдер көбейтіледі.

Есте сақта

Әртүрлі таңба → теріс

Бірдей таңба → оң

1) Таңбалары әртүрлі көбейткіштер

Екі көбейткіштің таңбалары әртүрлі болса (біреуі теріс, екіншісі оң), көбейтінді теріс сан болады:

(-) · (+) = (-)

(+) · (-) = (-)

(-a) · b = -ab

a · (-b) = -ab

Яғни, таңбалары әртүрлі екі санның көбейтіндісі — модулі көбейткіштердің модульдерінің көбейтіндісіне тең теріс сан.

2) Таңбалары бірдей көбейткіштер

Екі көбейткіштің таңбалары бірдей болса, көбейтінді оң сан болады:

(-) · (-) = (+)

(+) · (+) = (+)

|-a| · |-b| = ab

Мысалы: |-30| · |-3| = 90

Таңбалары бірдей екі санның көбейтіндісі — модулі көбейткіштердің модульдерінің көбейтіндісіне тең оң сан.

Нөлдің қасиеті

Көбейткіштердің кемінде біреуі нөлге тең болса, көбейтінді де нөлге тең.

a · 0 = 0

1-ге көбейту

Кез келген санды 1-ге көбейткенде, көбейтінді сол санның өзіне тең.

a · 1 = a

Мысалы: (-2,5) · 1 = -2,5

-1-ге көбейту

Кез келген санды -1-ге көбейткенде, көбейтінді сол санға қарама-қарсы санға тең.

a · (-1) = -a

-a · (-1) = a

Жинақтау: «Асық» ойыны

Тапсырма: көбейтіндіні табыңдар.

1-топ

40 · (-8)
32 · (-16)
60 · (-30)

2-топ

(-7) · 5
(-19) · 8
(-50) · 20

3-топ

(-250) · 120
(-640) · 800
(-300) · 100

4-топ

10 · (-1500)
(-200) · 700
(-8) · 1000

Қолдану тапсырмалары

Асықты пайдаланып тапсырмаларды орындап, алған білімді қолдануға бейімдеу.

№523

(2, 4)

№524

(2, 4, 6, 8)

№528

(2, 4)

№525

ауызша

Бағалау сұрағы

Сен қалай ойлайсың: таңбалары әртүрлі екі санды көбейткенде таңбаға мән беру керек пе, әлде мән бермеуге бола ма?

Жауабыңды ережеге сүйеніп дәлелде.

Бекіту: бос орындарды толтыр

Тиісті сөздерді жаз.

Таңбалары әртүрлі сандарды көбейту үшін ________________________________ .
Қарама-қарсы сандардың көбейтіндісі ________________________________ .
________________________________ .
________________________________ .