Қазақша рефераттар

Мәтінді бөлімдерге бөлу

Сабақтың тақырыбы мен мақсаты

Тақырыбы

«Әке мен бала»

Мақсаты

  • Оқушыларды ұйымшылдыққа, еңбекқорлыққа және үлкенді құрметтеуге тәрбиелеу.
  • Жұп дауысты дыбыстар туралы түсінік беру, оларды ажырата білуге үйрету.
  • Шығармашылық қабілеттерін дамыту.

Көрнекілік

Ыбырай Алтынсарин туралы мәлімет, сын тұрғысынан ойлау стратегияларының әдістері.

Сабақтың түрі

Аралас сабақ.

Нәтиже

Оқушы дауысты дыбыстарды (жуан/жіңішке), жұп дауыстыларды таниды және мәтін мазмұны бойынша ой қорыта алады.

Сабақ барысы

I. Ой қозғау

Сабаққа даярлау

Оқушыларға әдептілік пен құрметтің мәнін ұғындыру үшін төмендегі шумақты бірге айту:

Үлкенге де сіз,

Кішіге де сіз.

Барша жанды құрметтеп,

Бас иеміз біз.

Көркем жазу және еске түсіру

  • Дәптерді ашып, тақтада көрсетілген үлгі бойынша көркем жазу орындау.
  • Өткен тақырыпты еске түсіріп, «Дыбыс» тақырыбы бойынша сызба құрастыру.

Сұрақтар арқылы қайталау

  • Дыбыс нешеге бөлінеді? (Екіге: дауысты, дауыссыз.)
  • Дауысты дыбыстың қандай түрлерін білесіңдер? (Жуан, жіңішке.)
  • Жуан дауысты дыбыстарды атаңдар: а, о, ұ, ы
  • Жіңішке дауысты дыбыстарды атаңдар: ә, і, ө, е, ү
  • Жұп дауысты дыбыстарды атаңдар. (Талдау барысында нақтылау.)
Дыбыс Түрі Мысалдар
Дауысты Жуан а, о, ұ, ы
Дауысты Жіңішке ә, і, ө, е, ү
Дауыссыз — Мәтіннен мысалдар арқылы анықталады.

II. Мағынасын ашу

49-жаттығу

Сөздердің дыбысталуын салыстырып оқыңдар. Берілген сөздердегі а және ә дыбыстарының өзара ұқсас айтылуын анықтаңдар.

Сөздік диктант («Ішіне – сыртына» әдісі)

Сөздерді жуан және жіңішке айтылуына қарай екі топқа бөліп жазыңдар:

Жуан

  • Бала
  • Ұста
  • Тиын

Жіңішке

  • Әке
  • Шие
  • Егін

Тапсырма: бұл сөздердің не себепті жуан немесе жіңішке айтылатынын дәлелдеңдер.

Мәтінмен таныстыру

«Әке мен бала» мәтінін оқып, негізгі ойды анықтау.

Ыбырай Алтынсарин туралы қысқаша мәлімет

1841 ж. 20 қазан
Қазіргі Қостанай облысы, Қостанай ауданында дүниеге келген.
1850 ж.
Орынбордағы орыс-қазақ мектебіне қабылданған.
1857 ж.
Мектепті үздік бағамен бітірген.
1889 ж. 9 шілде
Дүниеден өткен.

Мәтінмен жұмыс

  • Мәтінді бөлімдерге бөліңдер.
  • Әр бөлімді топта жеке оқып, талдаңдар.
  • Әр бөлімнің тірек сөздерін анықтаңдар.

Тірек сөздер (үлгі)

таға тиын шие

Сөздік жұмысы

Талдау

  • таға сөзінің мағынасын түсіндіру.
  • ұста сөзінің мағынасын түсіндіру.

Жазылым

Осы сөздерді қатыстырып, сөйлем құрастырып жазыңдар.

III. Ой толғау

Мазмұнды талдауға арналған сұрақтар

  1. Әкесі баласына тағаны неліктен алдырып алғысы келді?
  2. Баласы тағаны неге алмады деп ойлайсың?
  3. Әкесі тағаны қалай пайдаға асырды?
  4. Әкесі баласына қандай ақыл айтты?
  5. Мәтіннен мақалды тауып, дауыстап оқыңдар.

Кейіпкерлерге мінездеме (қарама-қарсы салыстыру)

Әке Бала
Үлкен кісі, еңбекқор, ақылды; тағаны алып, оны іске жаратты; шие сатып алды. Жас; еңбектенбеді; тағаны алмады; қателігін кейін түсінеді.

Ескерту: мінездемені мәтін дәлелдерімен толықтырыңдар.

Шығармашылық тапсырма

Мәтін мазмұнын шағын көрініс арқылы сахналап көрсетіңдер.

Қорытынды

«Бүгінгі сабақтан өздеріңе не алдыңдар?» сұрағына әр оқушы өз ойын айтады (мысалы: үлкенді сыйлау, жалқаулықтан қашу, еңбектің қадірін түсіну).

Бағалау

Оқушылардың қатысуы, тапсырмаларды орындауы және жауаптарының дәлелділігі бойынша бағалау жүргізіледі.