Мамандық әлемінде
Бұл материал — «Мамандық әлемінде» тақырыбындағы сабақтың мазмұнын блог-пост форматына келтірілген нұсқа. Сабақ барысында оқушылар мамандық атауларын қайталап қана қоймай, қазіргі еңбек нарығында сұранысқа ие бағыттармен танысып, өз таңдауы туралы ой қорытады.
Сабақтың барысы
I. Ұйымдастыру кезеңі
1) Амандасу
«Сәлеметсіздер ме, балалар! Бүгінгі сабағымыз ерекше жағдайда өтеді, өйткені бізге құрметті қонақтар келіп отыр. Сондықтан бар күштеріңді жинап, білімдеріңді көрсетуге тырысыңдар».
2) Лексикалық минут (сұрақ-жауап)
- Отанымыз қалай аталады? — Қазақстан Республикасы.
- Қазақстан қандай мемлекет? — Егеменді, тәуелсіз мемлекет.
- Тәуелсіздік қашан жарияланды? — 1991 жылы 16 желтоқсанда.
- Мемлекеттік тіл қай тіл? — Қазақ тілі.
3) Үй жұмысын тексеру
Оқушыларға таңдауы бойынша екі тапсырма берілген: «Оқусыз білім жоқ, білімсіз күнің жоқ» тақырыбына диалог құрастыру немесе эссе жазу. Диалог дайындағандар өз жұмыстарын таныстырады, эссе жазған оқушы «автор орындығына» отырып оқиды, соңында сынып қол соғып бағалайды.
Қайталау сұрақтары
Мектепте
Орта білім алынады.
Мамандық алу үшін
Колледж, университет, академияда оқуға болады.
Колледж
Орта арнаулы білім береді.
Университет/академия
Жоғары білім береді.
Оқушылар атаған мамандықтар: мұғалім, дәрігер, аспаз, заңгер, суретші, құрылысшы, кітапханашы, күзетші, шекарашы, тәрбиеші, ұшқыш, ғарышкер, жүргізуші, шаштараз, сәулетші, даяшы, зергер, орманшы, кенші және т.б.
Топқа бөлу: «пазл» әдісі
Әр оқушы өзіне ұнаған пазлды таңдап алады: ақ түсті — 1-үстел, жасыл — 2-үстел, сары — 3-үстел. Топ мүшелері пазлды жинап, шыққан мамандық атауын анықтайды:
1-топ
Аспаз
2-топ
Мұғалім
3-топ
Дәрігер
Нақыл сөздер (мағынасын ашу)
«Мамандықты дұрыс таңдау — өмір жолындағы сәттіліктің негізі».
«Күшіне сенген адам ғана мақсатына жете алады».
II. Жаңа сабақ
1) Жаңа сөздер
Тақырыпқа қатысты жаңа сөздермен танысамыз, хормен қайталаймыз және сөздікке жазып аламыз.
2) Жаңа сөздерді бекіту
а) Сөз тіркестерін аудару
- Опытный педагог
- Неопытный молодой специалист
- Высокооплачиваемая профессия
- Известный ученый
- Месячная зарплата
- Программист — современная профессия
ә) Сөйлемдерді толықтыру
- Мекеме қызметкерлері ай сайын … алады.
- Брэд Пит — әлемге … актер.
- Компьютерді орнату үшін … керек.
- Біздің мектепте … мұғалімдер көп.
- Бағдарламашы — … төленетін мамандық.
3) Мәтінмен жұмыс (топтық тапсырма)
- 1Мәтінді мәнерлеп оқу.
- 2Негізгі ой берілген сөйлемдерді табу.
- 3Мазмұны бойынша флипчарт жасап, қорғау (жаңа сөздер міндетті түрде қолданылсын).
I-топ: Экономист
Бүгін экономист болу — мәртебелі әрі пайдалы. Соңғы жылдары бұл мамандық ең танымал бағыттардың қатарына кіріп, жақын уақытта да өз орнын жоғалтпайды. Экономист еңбегі сұранысқа ие ғана емес, жоғары төленетін мамандықтардың бірі.
Бастаушы экономистің жалақысы шамамен 500 доллар. Қаржы директоры деңгейінде ай сайын 2500–3000 доллар табыс табуға болады. Көптеген жоғары оқу орындарында экономикалық факультет бар, ал экономикалық білімді мамандандыруға ерекше мән беріліп келеді.
II-топ: Бағдарламашы
Бұл мамандықтың мамандары әрқашан сұраныста. XXI ғасыр — жоғары технологиялар ғасыры, сондықтан IT саласындағы мамандарға қажеттілік өте жоғары. Сонымен қатар бұл еңбек лайықты төленеді.
Деректерге сүйенсек, тәжірибелі бағдарламашылар ең жоғары еңбекақы алатындардың қатарында. Тәжірибесіз маман айына 500–800 доллар алуы мүмкін, ал тәжірибелі маманның орташа жалақысы 1500–2500 доллар. Көп студент оқу барысында-ақ тұрақты жұмыс табады.
III-топ: Менеджер
Бүгінгі таңда менеджер мамандығы танымал. Әртүрлі бағыттағы менеджерлер жоғары бағаланады: менеджмент саласында мықты мамансыз бірде-бір компания тиімді жұмыс істей алмайды.
Газеттер мен интернет сайттарынан менеджерге арналған бос орындар жиі кездеседі. Орта буын менеджеріне жұмыс берушілер шамамен 1500–2000 доллар еңбекақы ұсынады. Қазіргі таңда көптеген ЖОО-да менеджмент бойынша мамандар даярланады.
Сергіту сәті: «Ең… қандай мамандық?»
Мұғалім мамандықтардың ерекше сипаттамаларын оқиды, оқушылар сәйкес мамандықты атайды.
Ең жасыл: эколог, бақташы, орманшы, гүл өсіруші
Ең тәтті: аспаз, кондитер
Ең ақшалы: банк қызметкері, экономист
Ең күлкілі: клоун, әзілкеш
Ең жауапты: судья, бухгалтер
Ең салмақты: мұғалім, заңгер
Қарым-қатынасы күшті: бизнесмен, кәсіпкер
III. Жаңа сабақты бекіту
1) Бейне-сұрақтар: заманауи мамандықтар
Оқушылар алдын ала берілген заманауи мамандық атауларын меңгеріп, анықтамалары бойынша жауап береді.
Сұрақ: «Мен бейне және дыбыс жазу маманымын. Жарнама идеяларын ойлап, қысқа бейне хабарламалар жасаймын. Менің мамандығым қалай аталады?»
Жауап: клипмейкер
Сұрақ: «Суретке жан бітіремін. Бұл қандай мамандық?»
Жауап: аниматор
Сұрақ: «Көрмеде және дүкендерде заттарды тартымды етіп орналастырамын. Сөрелердің дизайнын жасап, көрме кешендерін әрлеймін. Мамандығым қалай аталады?»
Жауап: витражист
Сұрақ: «Мен түстерді ұтымды қолдану маманымын. Менің мамандығым қалай аталады?»
Жауап: колорист
Сұрақ: «Түрлі мерекелік іс-шараларды ұйымдастырамын, өнер адамдарының агенті сияқты жұмыс істеймін. Бұл қабілетті, ізденімді, тапқырлықты қажет етеді. Қандай мамандық?»
Жауап: продюсер
2) Қорытынды тапсырма: шартты рай мен қалау рай
Оқушылар шартты рай (егер) және қалау рай құрылымдарын қолданып, өз ойларын білдіреді.
Үлгі
Егер мен оқуға түссем, … мамандығын аламын.
Менің … мамандығын алғым келеді.
1-топ
Егер жоғары төленетін мамандық алсам, … ашамын.
Менің … болғым келеді.
2-топ
Егер көп жалақы алатын болсам, … сатып аламын.
Болашақта мен … маманы болғым келеді.
IV. Үй тапсырмасы
«Қазақстанға қажет мамандар» тақырыбына шағын шығарма жазып келу.
V. Бағалау
Топтардың жұмысы қол шапалақтау арқылы бағаланады: 1-топ, 2-топ, 3-топ. Қорытынды: барлық оқушы белсенді қатысып, жақсы жұмыс жасады.
VI. Рефлексия
«Менің сабақта алған әсерім» — оқушылар стикерге әсерін жазып, оқып, тақтадағы ағашқа іледі.
«Отанның болашағы, мемлекеттің келешегі жастардың қолында. Яғни сендердің қолдарыңда. Сондықтан олардың өрісті ойы, өркенді ісі, табанды тіршілігі тек біліммен ұштасқан біліктің арқасында биік белестерге жетеді».