Қазақша рефераттар

Романдағы Қамар бейнесі

С. Торайғыров — «Қамар сұлу»

Бұл сабақта С. Торайғыровтың «Қамар сұлу» романын қорытындылап, деңгейлік тапсырмалар арқылы оқушылардың меңгерген білімін бағалау көзделеді. Сонымен қатар тақырыптас шығармалармен байланыс жасалып, М. Дулатовтың «Бақытсыз Жамал», С. Көбеевтің «Қалың мал» романдарындағы кейіпкерлерге де салыстырмалы түрде назар аударылады.

Сабақтың мақсаты

  • Білімділік

    «Қамар сұлу» романын қорытындылау; деңгейлік тапсырмалар арқылы білім деңгейін анықтап, бағалау.

  • Тәрбиелік

    Шығарма арқылы адамгершілік қасиеттерді қалыптастыру; автор көтерген әлеуметтік мәселелер арқылы азаматтық түсінікті тереңдету; әйел затына құрмет сезімін тәрбиелеу.

  • Дамытушылық

    Оқушының жеке қиялын дамытып, өз бетінше ой қорытуға баулу; тақырыптас шығармаларды салыстыра оқуды және шығармашылық жұмыс арқылы таным-түсінікті дамыту.

Көрнекіліктер

С. Торайғыровтың портреті

Шығармалар жинағы

«Қамар сұлу» романы

Әдіс-тәсілдер

Конструкциялау технологиясы Топтық жұмыс Деңгейлік тапсырмалар Анализ–синтез Венн диаграммасы Образдарды талдау

Сабақ барысы

Жаңа сабақ (мұғалімнің кіріспе сөзі)

Бүгін С. Торайғыровтың «Қамар сұлу» романын қорытындылаймыз. Берілген тапсырмалар арқылы тек роман мазмұнын қайталап қана қоймай, осы тақырыптағы М. Дулатовтың «Бақытсыз Жамал», С. Көбеевтің «Қалың мал» шығармаларындағы кейіпкерлерге де тоқталып, ортақ әлеуметтік мәселені саралаймыз.

Деңгейлік тапсырмалар және топтар

1-деңгей: «Сөз зергерлері»

Негізгі түсіну және баяндау
  1. 1) «Қамар сұлу» романы қашан және қандай жағдайда жазылды?
  2. 2) Романның мазмұнын жүйелі түрде баяндаңыз.
  3. 3) Романдағы Қамар бейнесін ашыңыз.
  4. 4) Ахметке мінездеме беріңіз.
  5. 5) Омарды қандай әке деуге болады? Дәлелдеңіз.
  6. 6) Жорға Нұрым, Оспан би, Қалтан қажының портреттік сипаттамасын жасаңыз.

2-деңгей: «Сарапшылар» (алгоритмдік)

Талдау және жүйелеу

Негізгі бағыт

  1. 1) Романның негізгі идеялық мазмұнын анықтаңыз.
  2. 2) Шығарманың көркемдік ерекшеліктерін талдаңыз.
  3. 3) Мазмұнға Б. Блум жүйесі бойынша анализ–синтез жасаңыз.

Анализ

1) «Ғашықтар әні»

  • а) Қамардың бейнесі
  • ә) Ахметтің Қамарға ғашық болуы

2) «Теңсіздіктің зардабы»

  • а) Ахметтің кетуі
  • ә) Қамардың Жорға Нұрымға атастырылуы
  • б) Омар мен Қасеннің қарсылығы
  • в) Қалтан қажы мен Оспан бидің әрекеттері
  • г) Қамардың сырқаты
  • д) Надан молданың кесірі
  • е) Соңғы кездесу
  • ж) Ахметтің кегі
  • з) Жастардың қазасы

Синтез

Мәтін бөлімдерін тақырыптық тұрғыда топтастырып, оқиғалардың себеп–салдар байланысын көрсетіңіз.

Нәтиже

Идея, композиция және кейіпкерлер жүйесі арқылы шығармадағы әлеуметтік теңсіздік пен адам тағдырының тартысын тұжырымдау.

3-деңгей: «Зерттеушілер» (эвристикалық)

Салыстыру және қорытынды

Тақырыптас шығармалардың басты кейіпкерлерін Венн диаграммасы арқылы салыстырыңыз: М. Дулатов — «Бақытсыз Жамал», С. Көбеев — «Қалың мал», С. Торайғыров — «Қамар сұлу».

Түйін

Заманның әлеуметтік теңсіздігі, соның ішінде әйел теңсіздігі (бай не кедей отбасынан болуына қарамастан) — сол кезең ақын-жазушылары көтерген өзекті тақырыптардың бірі.

4-деңгей: «Жанашырлар» (шығармашылық)

Жеке көзқарас және визуализация
  • 1) Бір оқушы «Қамар сұлу» атты өлеңін оқиды.
  • 2) Бір оқушы С. Торайғыровтың портретін және қиялынан туған Қамар бейнесін суреттеп ұсынады.
  • 3) Үшінші оқушы Қамардың өзге кейіпкерлермен қарым-қатынасын диаграмма түрінде көрсетеді.

Қорытынды, үй тапсырмасы, бағалау

Сабақтың қорытындысы

Оқушылардың жауаптары арқылы романның идеясы, кейіпкерлер жүйесі және көтерілген әлеуметтік мәселе жинақталып, негізгі ой қорытындыланады.

Үй тапсырмасы

Роман бойынша таңдаған бір кейіпкердің іс-әрекетіне дәлелді пікір жазу немесе тақырыптас шығармалармен салыстырмалы талдау әзірлеу.

Бағалау

Мұғалім топ басшыларынан бағалау парақтарын жинап, сабаққа белсенді қатысқан оқушылардың жұмысын қорытынды баға арқылы бағалайды.