Поезд жаттығуы

Алматы қаласы, Әуезов ауданы

№72 жалпы білім беретін мектеп

Педагог-психолог: Жолдасова Жадыра Мұратқызы

Сабақ барысында сергіту сәттерін пайдаланудың маңызы (мұғалімдермен жұмыс)

Бұл тренинг мұғалімдерге сабақ үстіндегі сергіту сәттерінің тиімділігін сезіндіруге, жағымды психологиялық ахуал қалыптастыруға және өзара қолдауды күшейтуге бағытталған.

Мақсаты

Мұғалімдер арасындағы қарым-қатынасты нығайту.
Жағымсыз көңіл күйден арылуға көмектесу.
Күш-қуат жинау, өзін-өзі тану және құрметтеуді дамыту.
Өзін еркін, сенімді сезінуге жағдай жасау.

Қажетті құралдар

Жүрекше Жануар атауы жазылған карточкалар Жаттығуға арналған парақтар Майшам Музыка (релаксацияға)

Ескерту: Қатысушылардың жеке шекарасын құрметтеу маңызды. Амандасу кезеңіндегі әрекеттер тек ерікті келісіммен орындалады.

Жоспар

Тренинг құрылымы: жылы байланыс → белсенді ойын → рефлексия → релаксация → қорытынды

1. Амандасу

Жылы байланыс орнату және топтық ахуалды жұмсарту.
2. «Түстерді ажырат» сергітуі (видеоролик)

Назарды шоғырландыру, ойды сергіту.
3. «Табиғат мінезі» жаттығуы

Сезімталдық, сенім, топтық үйлесімділік.
4. «Кедергілерден өту» жаттығуы

Бірігіп әрекет ету, қолдау көрсету.
5. «Өз жұбыңды тап» жаттығуы

Вербалды емес қарым-қатынас, ынтымақтастық.
6. «Оның есесіне мен…» жаттығуы

Өзін қабылдау, ресурсты көру, позитивті қайта құрылымдау.
7. «Теңізге саяхат» релаксациясы

Дене қысымын түсіру, тынығу.
8. Қорытынды: «Майшам» жаттығуы

Жылы кері байланыс, ризашылық білдіру.

Жаттығулардың өту барысы

1) Амандасу (ұйымдастыру кезеңі)

Психолог қатысушыларға кездейсоқ сан таңдауды ұсынады. Әр санға сәйкес қысқа, көңілді әрекет бар. Мақсат — топты еркіндету және бастапқы қысымды азайту.

Бетінен сүйіңіз

Құшақтаңыз

Амандасыңыз

Жымиыңыз

Көзіңізді қысыңыз

Арқасын сипаңыз

Бетінен шымшыңыз

Басынан сипаңыз

Қол бұлғаңыз

Шақырыңыз

Жақсы сын (комплимент) айтыңыз

Қуанып, шаттанып айқайлаңыз

Қауіпсіздік қағидасы: Физикалық байланысқа қатысты әрекеттерді қатысушылардың өзара келісімімен ғана орындаңыз. Қажет болса, оның орнына қол бұлғау, күлімдеу, жылы сөз айту сияқты балама таңдаңыз.

2) «Түстерді ажырат» сергітуі (видеоролик)

Қатысушылар қысқа видеоролик көреді. Тапсырма — түстерді тез ажыратып, назарды ағымдағы сәтке бағыттау. Бұл жаттығу миға «үзіліс» беріп, сабаққа қайта жұмылуға көмектеседі.

3) «Табиғат мінезі» жаттығуы

Барлығымыз тізбектеле тұрамыз. Көзімізді жұмып, өзімізді табиғат аясында тұрғандай елестетеміз: күн ашық, ауа жылы, айнала тыныш әрі әсем. Сосын көзімізді ашып, нұсқаулыққа сай алдыңызда тұрған адамның арқасына жеңіл жанасулар арқылы «табиғат құбылыстарын» бейнелейміз.

Құбылыстар тізбегі

Жеңіл самал: алақанмен өте жұмсақ сипау.
Жел күшеюі: арқаны белсенділеу уқалау.
Боран: екі қолмен айналдыра күштірек уқалау.
Сіркіреген жаңбыр: саусақпен ақырын тамшылату.
Нөсер: саусақ ұшымен жоғары-төмен сипау.
Бұршақ: саусақ басымен сәл қаттырақ түрту.
Ашық күн: баяу, жылы қимылмен тыныштандыру.

Ауыстыру

Соңында қатысушылар орындарын алмастырады. Жаттығу дәл осы ретпен қайта орындалады, бірақ енді сізге алдыңызда тұрған адам жасайды.

Қатысушылардан жанасу күшін бірдей ұстауды және әр адамның жайлылық деңгейіне назар аударуды сұраңыз.

4) «Кедергілерден өту» жаттығуы

Ойын ортада жүргізіледі. Ортаға жұптар шығып, басқа мұғалімдер құрастырған кедергілерден өтуі керек. Бұл бөлім бірлесіп шешім қабылдауды, сенімді және қолдауды күшейтеді.

5) «Өз жұбыңды тап» жаттығуы

Қатысушылар шеңбер құрап отырады. Жаттықтырушы жануар атауы жазылған карточкаларды (әр атау екі реттен) таратады. Әркім өз карточкасындағы жазуды тек өзі көреді, содан кейін карточканы жинап қояды.

Нұсқаулық

Міндет: өз сыңарыңызды табу.
Сөйлеуге болмайды.
Жануарға тән дыбыстарды салуға болмайды.
Тек қимыл-қозғалыс, ым-ишара арқылы әрекет етесіз.
Жұбыңызды тапсаңыз, бірге тұрасыз, бірақ үнсіз қаласыз.

Тексеру

Барлығы жұптарын тапқаннан кейін жаттықтырушы әр жұптан: «Сіз кімсіз?» деп сұрайды. Әдетте бұл жаттығу өте көңілді өтеді, шаршауды сейілтіп, қатысушылардың ашыла түсуіне көмектеседі.

Қатысушылар саны тақ болса, жаттықтырушы да ойынға қосылады.

6) «Оның есесіне мен…» жаттығуы

Қатысушыларға аяқталмаған сөйлемдері бар карточкалар таратылады. Әр қатысушы сөйлемді өз ойымен аяқтап, өзіндегі ресурсты немесе күшті жағын атап өтеді. Негізгі идея — кемшілікті «теңгеретін» мүмкіндікті көру.

Сөйлем үлгілері

Мен бәліш пісіре алмаймын, оның есесіне…
Мен шаршадым, оның есесіне…
Мен жақсы билей алмаймын, оның есесіне…
Мен көп үндемейтін адаммын, оның есесіне…
Мен көп ұйықтаймын, бірақ оның есесіне…
Мен жұрттың бәріне бірдей құрметті бола алмаймын, оның есесіне…
Мен еден жууды ұнатпаймын, оның есесіне…
Мен Үндістанда болған жоқпын, оның есесіне…
Мен аса батыл емеспін, оның есесіне…
Мен өзім туралы көп ойламаймын, оның есесіне…
Мен тез ашуланғыш адаммын, оның есесіне…
Мен соншалықты сымбатты емеспін, оның есесіне…
Мен тым толықпын, оның есесіне…
Менің аяқтарым ұзын емес, оның есесіне…
Менің кемшіліктерім көп, оның есесіне…
Менің жазуым әдемі емес, оның есесіне…

7) «Теңізге саяхат» релаксациялық жаттығуы

Бұл медитативті техника музыкамен орындалып, денедегі қысымды түсіруге бағытталған. Қатысушылар ыңғайланып отырады, көзін жұмып, тынысын реттейді.

Жүргізушінің мәтіні

Жайланып отырыңыз. Көзіңізді жұмыңыз. Терең тыныстаңыз, денеңізді бос ұстаңыз.

Денеңіз ауырлап бара жатқандай, ал теңіз толқынының лебі жайлап соғып тұрғандай сезініңіз.

Өзіңізді жартастың үстінде тұрмын деп елестетіңіз. Алысқа көз жіберіңіз: алдыңызда көгілдір теңіз, ашық аспан, күн.

Теңіз бірқалыпты тыныстап, толқындары жағаға соғылып, қайта шегінеді. Толқынның шуын тыңдап, тұзды ауаны терең жұтыңыз.

Өз бойыңыздағы ауыртпалықтан бір сәтке болса да арылғандайсыз. Ішкі күйіңіз жайлылыққа тола бастайды.

Енді төмен түсіп, аяқкиіміңізді шешіңіз. Жалаң аяқ құмның жылуын, жұмсақтығын сезіне жүріңіз.

Судың жанына келдіңіз. Толқындар аяғыңызды жуып жатыр: су жылы әрі жұмсақ.

Қолдарыңызды бос жіберіп, басыңызды сәл шалқайтыңыз. Күн сәулесі мен жеңіл самал бетіңізді сипайды.

Ерніңізде теңіздің тұзды дәмі, ал ішіңізде — бақыттың жылуы.

Өзіңізді кішкентай баладай сезініңіз: жүгіргіңіз, секіргіңіз, су шашып ойнағыңыз, күліңіз келеді.

Осы бірнеше минут ішінде өзіңізге қалағаныңызды істеуге рұқсат беріңіз.

Енді қайтатын уақыт келді. Сіз қайтадан жардың басында тұрсыз. Демалыс пен қуаныш сыйлаған әлемге алғыс айтыңыз.

Көзіңізді асықпай ашыңыз.

Рефлексия сұрақтары

Қандай күйде болдыңыз?
Не сезіндіңіз?

8) Қорытынды: «Майшам» жаттығуы

Жүргізуші майшамды жағады. Қатысушылар шеңбер бойымен майшамды бір-біріне беріп отырып, бүгінгі бірлескен жұмыс үшін жылы сөз немесе алғыс айтады.

Майшам — жарықтың символы. Бұл рәсім тренингті жұмсақ аяқтап, әр қатысушыға «алдағы күндеріңіз ашық, жарқын болсын» деген ниетті жеткізеді.

Рақмет!