Құзыреттілікті дамыту жолдары

Қазақстан Республикасының «Білім туралы» Заңында білім беру жүйесінің басты міндеті ретінде ұлттық және жалпыадамзаттық құндылықтар, ғылым мен практика жетістіктері негізінде жеке тұлғаны қалыптастыру, дамыту және кәсіби шыңдауға бағытталған сапалы білім үшін қажетті жағдайлар жасау көрсетілген. Сонымен қатар оқушының шығармашылық, рухани және күш-қуат мүмкіндіктерін дамыту, адамгершілік пен салауатты өмір салтының берік негіздерін қалыптастыру, даралықты дамытуға жағдай жасап, ой-өрісін байыту міндеттері айқындалады.

Бұл міндеттерді жүзеге асыру үшін оқытудың жаңа технологияларын енгізу және оларды тиімді пайдалану маңызды. Білім беру жүйесінің басты ұстанымы ретінде әр адамның білім алуға деген жеке әлеуетін қоғам игілігіне барынша пайдалануға көмектесетін оқыту жүйесін дамыту көзделеді.

Бүгінгі таңда жалпы орта білім беруді жетілдірудің негізі ретінде құзыреттілік тәсіл ұсынылады. Қазақстан Республикасының 2015 жылға дейінгі білім беруді дамыту тұжырымдамасында да білімге бағытталған мазмұнды құзыреттілікке, яғни нәтижеге бағдарланған білім мазмұнына алмастыру қажеттілігі атап көрсетілген.

Оқытудағы құзыреттілік тәсіл білім беру нәтижесі ретінде оқыту сапасын қамтамасыз етеді. Бұл өз кезегінде кешенді әдіс-тәсілдерді жүзеге асыруды және мектептегі оқыту сапасын бағалаудың біртұтас жүйесін құруды талап етеді. Демек, «құзырет» және «құзыреттілік» ұғымдарын мектеп тәжірибесіне енгізу білім берудің мазмұны мен әдістерін жаңартуды, іс-әрекет түрлерін нақтылауды қажет етеді.

Құзыреттілік ұғымы білім, білік және дағдыны (ББД) қамтиды. Алайда бұл ББД-ның жай ғана жаңартылған жиынтығы емес: құзыреттілік оқыту нәтижесімен қатар, оқушының шығармашылық іс-әрекет тәжірибесін және құндылық бағдарлары жүйесін де көрсетеді.

Мұғалімнің кәсіби құзыреттілігі — оқу үдерісінің сапасын арттыратын негізгі тетік. Ол сабақ мазмұнын ғана емес, оқушының ынтасын, зейінін, бірлескен әрекетін ұйымдастыруды да қамтиды.

Мұғалім сабақты қызықты мысалдармен, айқын көрнекі құралдармен, жылы қарым-қатынас және жүрек жылуымен түсіндіру арқылы шәкірттердің сабаққа деген ынтасын оятады.

А. Байтұрсынұлы

Осы ойға сүйене отырып, әр сабақта оқушылардың бірлесіп, ұйымдасып, топтасып жұмыс істеуіне ерекше мән беру қажет. Мұғалімнің ізденісі мен жан-жақтылығы, кәсіби өсуі — құзыреттілік арқылы айқындалады.