Өрт шыққанын білгенде
Өрт қауіпсіздігінің алдын алу шаралары
Тілсіз келіп, тұтқиылдан тап беретін қауіпті жағдайлардың бірі — өрт. Соңғы уақытта еліміздің бірқатар өңірінде өрт жиілеп, қауіпсіздік талаптарын сақтамау салдарынан жарақат алғандар мен қаза тапқандар бар. Соның ішінде Астана қаласының жеке секторында шағын үйде өрт шығып, бес баланың өмірі қиылған қайғылы оқиға көпшілікті бей-жай қалдырмады.
Төмендегі нұсқаулық өрт кезінде не істеу керегін, нені істемеу қажет екенін және өрттің алдын алу жолдарын жинақтайды.
Өрт шыққанын білгенде не істеу керек?
Ең бастысы — сабыр сақтап, қауіпсіздік ережелерін жүйелі орындаңыз. Әр әрекетіңіз түтіннен уланудың және оттың тез таралуының алдын алуға көмектеседі.
1) Өрт көлемін бағалау
- Өрт шағын болса, крандағы сумен немесе қалың дымқыл матамен өшіруге тырысыңыз.
- Өрт ауқымды болса, уақыт жоғалтпай 101 нөміріне қоңырау шалыңыз.
2) Дұрыс хабарлау
- Мекенжайды нақты айтып, ненің және қалай жанып жатқанын түсіндіріңіз.
- Атыңызды және байланыс нөміріңізді қалдырыңыз: өрт сөндірушілерді күтіп алып, бағыттауға қажет.
- «Басқалар хабарласқан шығар» деп күтпеңіз — әр секунд маңызды.
Маңызды қауіпсіздік әрекеттері
- Ғимараттағы электр көздерін ажыратып, газды жабыңыз.
- Есіктерді мықтап жабыңыз: от оттегімен күшейеді.
- Түтін арасынан еңкейіп, тізерлеп немесе бүк түсіп қозғалыңыз.
- Егер шығу жолында от болмаса, ғимараттан дереу шығыңыз.
Шығу есігін ашпас бұрын тексеру
Пәтерден шығар алдында есіктің ар жағында от бар-жоғын анықтаңыз: есіктің тұтқасы сияқты металл бөліктерін ұстап көріңіз.
- Егер металл ыстық болса, есікті ашпаңыз.
- Есік саңылауларын дымқыл матамен бітеп, есіктің бер жағына су шашыңыз.
Түтіннен қорғану
Түтін — ең үлкен қауіп. Ауыз-мұрынды міндетті түрде дымқыл матамен жабыңыз.
- Синтетикалық киімді шешіп, мүмкін болса жүн немесе мақта киім киіңіз.
- Киімді сулап, басыңызға ішік, жейде, орамал секілді қалың дымқыл жамылғы жабыңыз.
Егер сыртқа шығу мүмкін болмаса
- Ауыз-мұрынды дымқыл матамен жауып, барлық адамды балконға шығарыңыз.
- Балкон болмаса, терезені ашып, сырттағыларға белгі беріңіз.
- Сізді естігеніне көз жеткізсеңіз, адамдарды жуыну бөлмесіне кіргізіп, есігін ішінен мықтап жабыңыз.
- Суды ағызып, үстіңіздегі киімді сулап, сол жерде көмек күтіңіз.
Арнайы жағдайлар
- Егер өрт төменгі қабатта шықса, жоғары қабатқа немесе төбеге көтеріліп, көмек күтіңіз.
- Өрт шатырда немесе жертөледе болса, өрт сөндірушілерді шақырып, олар келгенше сол аумаққа апаратын есік-терезе, люктарды жауып қойыңыз.
- Эвакуация кезінде балалардың төсек астына, сөрелер мен қуыстарға тығылып қалуы мүмкін екенін ұмытпаңыз.
Не істеуге болмайды?
Қауіпті қателіктер
- Киіміңіз жанса, жүгірмеңіз: от күшейеді. Киімді шешуге тырысыңыз немесе еденге жатып аунаңыз.
- Терезені ашып, «түтінді шығарам» деп ойламаңыз: таза ауа отты өршітеді.
- Лифтті қолданбаңыз: электр өшіп, лифт кез келген жерде тұрып қалуы мүмкін.
- Қорқынышқа бой алдырып, жоғары қабаттан секірмеңіз.
Егер жанында адам болса
Егер жаныңыздағы адамның киімі жанып жатса, отты өшіру үшін үстіне қалың дымқыл мата жабыңыз (тығыз жауып, ауа кіргізбеуге тырысыңыз).
Зардап шеккендерге алғашқы көмек
Жедел әрекет
- 103 нөміріне хабарласып, жедел жәрдем шақырыңыз.
- Түтінге уланған адамды дереу таза ауаға шығарыңыз.
Күйік кезінде
- Күйік алған адамның үстіндегі киімді жұлып шешпеңіз.
- Күйген жердегі киімді қиып, теріге жабысып тұрғанын орнында қалдырыңыз.
- Күйікті спирттелген немесе марганец ерітіндісіне батырылған матамен жабыңыз.
Өте ауыр күйік кезінде
- Зардап шеккен адамды үлкен матаға немесе төсек жаймасына ораңыз.
- Жылы ұстап, мүмкін болса ыстық сусын беріңіз (санасы анық болса ғана).
Өрттің алдын алу үшін
Тұрмыста
- Үйде темекі шекпеңіз; толық сөнгеніне көз жеткізбей, тұқылын сыртқа лақтырмаңыз.
- Ас әзірлегенде газ плитасын қараусыз қалдырмаңыз.
Тексеру және тәртіп
- Электр желісі мен газ құбырларын үнемі тексеріңіз.
- Ақау байқасаңыз, дереу арнайы мамандарға хабарласыңыз.
- Өрт сатылары мен төтенше шығу есіктерін жаппаңыз.
Дайындық
- Өрт сөндіргішті қолдануды алдын ала үйреніп, отбасы мүшелеріне көрсетіңіз.
- Сіріңке мен оттықты балалардың қолы жетпейтін жерге қойыңыз.
- Балаларға төтенше қызмет нөмірлерін жаттатыңыз: 101, 102, 103, 104, 109.
Есіңізде сақтаңыз
Қауіпсіздік ережелерін сақтау — өміріңізді сақтап қалудың ең тиімді жолы.