REPEAT қандай оператор
Сабақтың мақсаты
Білімділік
Оқушыларды FOR, WHILE, REPEAT операторларымен таныстыру және программа құру дағдыларын қалыптастыру.
Дамытушылық
Оқушылардың Паскаль программалау тілінде есеп шығару мүмкіндіктерін кеңейту, алгоритмдік және логикалық ойлау қабілеттерін дамыту.
Тәрбиелік
Оқушыларды тиянақтылыққа, ұқыптылыққа және жауапкершілікке тәрбиелеу.
Сабақтың түрі
Теориялық сабақ.
Сабақтың барысы
- 1 Ұйымдастыру
- 2 Үй тапсырмасын тексеру
- 3 Жаңа сабақты түсіндіру
- 4 Компьютермен жұмыс
- 5 Сабақты бекіту
- 6 Үйге тапсырма
Өткен материалды қайталау сұрақтары
- Оператордың қандай түрлері бар?
- Тармақталу операторының жалпы жазылу түрі қандай?
- Шартты және шартсыз көшу операторлары не үшін пайдаланылады?
Жаңа материалды түсіндіру
Көп жағдайда аргументтердің әртүрлі мәндері үшін алгоритмнің белгілі бір бөлігін бірнеше рет қайталау қажет болады. Мұндай процестерді ұйымдастыру үшін циклдік құрылымды алгоритмдер, яғни қайталау операторлары қолданылады.
Цикл — программадағы белгілі бір әрекеттердің қайталанып орындалуы. Паскаль тілінде қайталау процесін жүзеге асыратын циклдік операторлардың үш түрі бар:
WHILE операторы
Алдын ала берілген шарт бойынша қайталануды жүзеге асыратын оператор: WHILE (оқылуы: «уаил», мағынасы: «әзірше») және DO (оқылуы: «ду», мағынасы: «орында») түйінді сөздері арқылы жазылады.
Жұмыс істеу логикасы
- Цикл басталмас бұрын логикалық өрнек тексеріледі.
- Егер мәні True (ақиқат) болса — цикл денесі орындалып, қайтадан шарт тексеріледі.
- Егер мәні False (жалған) болса — цикл тоқтап, келесі операторлар орындалады.
- Егер бастапқыда шарт False болса — цикл бір де бір рет орындалмауы мүмкін.
Маңызды ескерту
WHILE циклінде айнымалының мәні міндетті түрде өзгеріп отыруы керек. Әйтпесе цикл шексіз қайталанып кетуі мүмкін.
Мысал
y = 3x + 1 функциясының мәндерін есептейік: x мәні −1 мен 2 аралығында, қадамы 0.5.
program Eseptey;
var
x, y: real;
begin
x := -1;
while x <= 2 do
begin
y := 3 * x + 1;
writeln('x=', x:0:1, ' y=', y:0:2);
x := x + 0.5;
end;
end.
Сабақты бекіту сұрақтары
- Қайталау операторлары не үшін қолданылады?
- Цикл дегеніміз не?
- Қайталау операторларының қанша түрі бар?
- REPEAT қандай оператор?
- REPEAT операторының жалпы жазылу түрі қандай?
Үйге тапсырма
Циклдік алгоритмдерді программалауға арналған есептер шығару.