Қазақша рефераттар

Электр зарядының сақталу заңы. Сабақтың мақсаты

Сабақ туралы қысқаша мәлімет

Батыс Қазақстан облысы, Орал қаласы, «Орал газ, мұнай және салалық технологиялар колледжі» физика және информатика пәндерінің жоғары санатты оқытушысы — Қайырлиева Кенжегүл Тлегенқызы.

Сабақтың тақырыбы: Электр заряды. Электрлену. Электр зарядының сақталу заңы. Кулон заңы.

Сабақтың мақсаттары

Білімділік

Электр заряды, электрлену және электр зарядының сақталу заңы туралы түсінік қалыптастыру; негізгі қасиеттерін нақтылау.

Дамытушылық

Білім, білік, дағдыны жетілдіру; пәнге қызығушылықты арттыру.

Тәрбиелік

Ұқыптылыққа, ыждағаттылыққа және жүйелі ойлауға тәрбиелеу.

Сабақ форматы мен ресурстар

Түрі және әдістері

  • Сабақ түрі: жаңа білімді меңгерту.
  • Жұмыс форматы: топтық, жұптық, жекелей жұмыс.
  • Педагогикалық тәсілдер: Блум таксономиясы; сыни тұрғыдан ойлау элементтері (INSERT — түртіп алу стратегиясы).

Көрнекілік және пәнаралық байланыс

  • Көрнекіліктер: интерактивті қалам, слайдтар, сызба-нұсқалар, электронды оқулық, кластер.
  • Пәнаралық байланыс: химия, биология.

Сабақтың өту барысы

  1. I. Ұйымдастыру бөлімі.
  2. II. Үй тапсырмасын тексеру.
  3. III. Қызығушылықты ояту.
  4. IV. Миға шабуыл.
  5. V. Мағынаны танып білу (слайдтар арқылы жаңа сабақты түсіндіру).
  6. VI. Қысқаша тест.
  7. VII. Электронды оқулықпен жұмыс.
  8. VIII. Есептер шығару.
  9. IX. Үйге тапсырма.

Қызығушылықты ояту: таныс құбылыстар

Тақырыпты өмірмен байланыстыру үшін оқушыларға күнделікті кездесетін мысалдар арқылы сұрақтар қойылады. Әр мысал электрлену құбылысын байқатуға бағытталған.

Назар аударатын ой

Үйкеле әсерінен денелердің ұсақ бөлшектерді тартуы — электрленудің айқын белгісі.

Сұрақтар мен бақылаулар

  • а Құрғақ шүберекпен айнаны сүрткенде қандай құбылыс байқалады? (Шыны ұсақ тозаңды және бөлшектерді өзіне тартады.)
  • ә Синтетикалық киімді шешкенде нені байқайсыңдар? (Шытырлаған дыбыс естіледі, қараңғыда әлсіз жарқыл да байқалуы мүмкін.)
  • б Мысықты сипағанда қандай әсер байқалады? (Ұсақ шытырлаған дыбыстар естіледі.)
  • в Құрғақ шашты тарақпен тарағаннан кейін тарақты ұсақ қағазға жақындатсаңдар не болады? (Қағаз қиындылары тараққа тартылады.)

Тарихи шолу: «электрон» сөзі қайдан шықты?

Бұл құбылыстар адамзатқа өте ертеден белгілі. Біздің заманымызға дейінгі шамамен 600-жылдары ежелгі гректер сары янтарьдың ерекше қасиетін байқаған: янтарьды теріге немесе жүнге үйкегенде, ол әртүрлі денелерді өзіне тартады.

Янтарь — жер бетінде жүздеген мың жыл бұрын өскен қылқан жапырақты ағаштардың шайырының қатып, тасқа айналған түрі. Грек тілінде янтарь «электрон» деп аталады. Осы сөзден кейін «электр» ұғымы қалыптасты.

Янтарь басқа денелерді тарту қабілетін көрсеткен кезде, ол электрленген күйде деп сипатталады. Ал электрлену барысында пайда болатын әсерлер электр күштері деп аталады.

Мағынаны танып білу: негізгі ұғымдар

«Электрлену», «электр заряды», «электр тогы» сияқты сөздер бізге бала кезден таныс. Осы ұғымдарға әбден үйренгеніміз сонша, олардың мағынасын толық түсінетіндей көрінуі мүмкін. Алайда «Электр заряды деген не?» деген сұраққа нақты жауап беріп көрсеңдер, оның оңай емес екенін байқайсыңдар.

Маңызды ескерту: масса мен заряд — физикадағы іргелі ұғымдар. Сондықтан оларға бәріне бірдей, абсолют түрде «айқын» анықтама беру әрдайым мүмкін бола бермейді; бұл ұғымдар көбіне тәжірибелік қасиеттері мен заңдар арқылы сипатталады.

Жаңа тақырып слайдтар арқылы түсіндіріліп, әрі қарай тапсырмалар, қысқаша тест және есептер шығару арқылы бекітіледі.