Қазақша рефераттар

Сізге маңызды бір нәрсе айтқым келеді - десе, анасы

Алғы сөз

«Өз балаңды өскенше бағасың, немереңді өлгенше бағасың».

Құрметті ата-аналар, «Тәрбие үйден басталады» атты тренинг сабағымызға қош келдіңіздер. Шақыртуымызды қабыл алып, бірге қатысып отырғандарыңыз үшін алғыс білдіремін.

Тренинг мақсаты

Сабақ соңында «Бақытты жанұяның моделін» бірлесе құрастыру. Ол үшін тренинг барысында сұрақтар жазылған парақшалар таратылып, әрқайсысына мұқият жауап беріледі. Қажет болса, слайд материалдарына сүйеніп отыруға болады.

1-слайд бойынша жұмыс: «Отбасы деген не?»

Алдымен ата-аналарға сұрақ: «Отбасы деген не?» Әркім өз жауабын ұсынады.

Адамзат бесігін тербеткен ұя

Отбасы — тіршілік негізі, жылулықтың бастауы.

Үлгі-өнеге бастауы

Бала мінезі ең алдымен үйдегі қарым-қатынастан қалыптасады.

Жағымды қасиеттерге баулиды

Сыйластық, жауапкершілік, еңбекқорлық отбасында шыңдалады.

Бақытты балалық шақ

Қауіпсіз орта баланың өзіне сенімін арттырады.

Алтын ұя

Тәрбиенің ең терең ізі қалатын мекен.

2-слайд: Баланың бас ұстазы — ата-ана

Отбасы — адамзат бесігін тербеткен ұя болса, баланың бас ұстазы — ата-анасы. Ата-ана балаға отбасылық өмірдің қыры мен сырын танытып, өмірдің тылсым жұмбақтарын түсіндіреді және жағымды қасиеттерге баулиды.

Негізгі ой

Отбасы — таным бесігі, отбасы — үлгі-өнеге бастауы. Ата-ананың үйдегі қарым-қатынасы, киім киісі, мінез-құлқы — бәрі балаға үлгі болады.

Халық даналығы

  • «Қарағайға қарап тал өседі, жанұяға қарап бала өседі»
  • «Ұяда не көрсе, ұшқанда соны іледі»

Отбасы үштағаны

Бала отбасында әкеден — ақыл, анадан — мейір алады. Әке — асқар тау болса, ана — бауырындағы бұлақ, ал бала — жағасындағы құрақ.

Әке, ана, бала — отбасы ошағының үш тағаны іспеттес.

3-слайд: «Бала тәрбиесі — бесіктен»

Бала тәрбиесі бесіктен басталады. Осы тұста көпшілік әртүрлі түсінетін бір ойды ұсынғым келеді.

Ғибратты әңгіме

Ертеде бір кісі балалы болып, баласы 6 айға толғанда, данышпаннан баласын тәрбиелеуді қашан және қалай бастау керегін сұрапты. Сонда данышпан: «Егер балаң 6 айлық болса, сен тәрбиені бастауға 6 ай кешігіпсің» — деген екен.

Ата-анаға ұсыныс

  • Еңбекпен тапқан нанның қадірін балаға ерте жастан ұғындыру.
  • Артық қылықты дер кезінде байқап, бақылауда ұстау.
  • Бос уақытын мазмұнды ұйымдастыруға көңіл бөлу.
  • Барлық жағдайды жылы сөзбен түсіндіріп отыру.

Балаға қажетті дағды

  • Ойландыратын мәселені ата-анамен ақылдасып шешу.
  • Өз әрекетінің ата-анаға әсер ететінін түсіну.
  • Ата-ананың жамандық тілемейтінін ұмытпау.

Осы аталған қасиеттер бүгін осы жерде отырған отбасы мүшелерінен табылар ма екен? «Бақытты жанұяға» жетудің алғашқы сатысы — ата-ананың саналы ұстанымы мен бірізді әрекеті.

5–6-слайд: Ситуациялық сұрақтар

Ата-аналарға қағазда жазылған сұрақтар таратылып, 2 минут уақыт беріледі. Кітапханашы сұрақтарды оқиды, ата-аналар өз қалауы бойынша жауап береді.

«Сіздің жауабыңыз қандай?»

  1. «Ура, мама, мен бес алдым!» — деп бірінші сынып оқушысы қуанышпен үйге жүгіріп кірді. Бірақ жылдар өте мұндай қуанышты сөздер сирей бастайды. Неліктен?
  2. Мектепте озат, үлгілі оқушы үй шаруасымен айналысқаннан гөрі бос отырғанды жақсы көреді, ештеңе істегісі келмейді. Оны қалай қызықтыруға болады?
  3. Қызы мектептен келіп анасына: «Сізге маңызды бір нәрсе айтқым келеді», — десе, анасы: «Сенсіз де басым ауырып тұр, мазамды алма», — дейді. Сіз қалай жауап берер едіңіз?
  4. Балаңыз мектептен кешігіп келді. Қалай қарсы аласыз?
  5. Балаңыздан дүкенге барып келуін өтіндіңіз. Ол: «Ән тыңдап отырмын», — деп бас тартты. Сіздің әрекетіңіз?
  6. Балаңызға үй шаруасын тапсырдыңыз. Бірақ ол сабағы көп екенін айтып, орындаудан бас тартты. Не істейсіз?
  7. Өзіңіз шаршап, өзіңізді жайсыз сезініп тұрсыз. Сол күні балаңыздың достары қонаққа келетінін естідіңіз. Қандай шешім қабылдайсыз?
  8. Балаңыздың кез келген ортада жиі өтірік айтатынын байқадыңыз. Қандай әрекет жасайсыз?
  9. Балаңыз соңғы кезде мұғалімдер туралы жиі жағымсыз пікір айтады. Бұл жағдайда не істер едіңіз?
  10. Балаңыздың досы сізге ұнамайды. Бұл достыққа ықпал етесіз бе? Қалай?
  11. Балаңыз күнде сабаққа барғысы келмей, көңіл күйі төмендеп жүргенін байқадыңыз. Қандай тәрбие тәсілін қолданасыз?
  12. Жоғары сыныпта оқитын ұлыңыздың темекіге әуестеніп жүргенін білдіңіз. Оны дұрыс жолға қалай саласыз?
  13. Балаңыз мектептен қатты ашуланып келді. Себебін сұрағанда, сынып жетекшісіне ренжігенін айтып шағымданды. Сіздің әрекетіңіз?
  14. 9-сыныпта оқитын кенже ұлыңыз (немесе қызыңыз) сыныптасының туған күніне баруға рұқсат сұрады. Бірақ ондай мерекелерді мектеп оқушысына үйде тойлауға болмайтынын естіп жүрсіз. Не істейсіз: рұқсат бересіз бе, әлде бас тартасыз ба?

Енді тренингімізді ары қарай жалғастырамыз.

7-слайд: «Екі жақты күнделік» әдісі

Ата-аналарға «Екі жақты күнделік» әдісі бойынша тапсырма беріледі: оқиғаны оқып, өз пікіріңізді жазып, ақыл-кеңес ұсыныңыз.

Оқиға

«Менің балам бастауыш сыныпта өте жақсы оқыды, мұғалімдер мақтайтын. Мен баламды бетінен қақпадым: әкелген “5” бағаларына үнемі ақша беріп отырдым, елден ерекше киіндірдім. Себебі ол менің жалғыз ұлым еді. Өсе келе соңғы сабақтан қашып кететін болды, күнде ақша сұрайды. Бір күні сынып жетекшісі келіп, баламның мектептегі өрескел қылықтарын айтты. Әкесі қатал еді: ұрысты, ұрды. Бірақ соңғы кезде балам маған өкпелі сияқты: бұрынғыдай еркелемейді, ашылып сөйлеспейді. Мен түсінбедім. Маған қандай ақыл айтасыздар?»

Сіздің пікіріңіз

Қысқа ұсыныс: марапат пен талаптың тепе-теңдігін сақтау; ақша арқылы мотивацияны азайтып, ішкі жауапкершілікті қалыптастыру; әке мен ананың бірізді, жұмсақ әрі нақты шекарасы бар ұстанымын келісу.

Байланыс: сынып жетекшісімен тұрақты сөйлесу; баламен күн сайын қысқа, бірақ сапалы әңгіме құру; мектептен қашу себебін кінәламай анықтау.

Қарым-қатынас: жазалау емес, салдар арқылы үйрету; «Мен-хабарламаларын» қолдану; сенім мен жауапкершілік келісімін жасау (ақша, уақыт, тәртіп бойынша).

Ескерту: бұл бөлім тренингте қатысушылардың өз ойымен толықтырылады.

8-слайд: «Бақытты жанұя» моделін құрастыру

Енді «Бақытты жанұяның моделін» құрастырамыз. Кітапханашы тақтадағы слайд арқылы бағыт беріп отырады, қатысушылар ұсыныстарын ортаға салады.

Сыйластық

Үйдегі үн, сөз, қарым-қатынас мәдениеті.

Жауапкершілік

Міндет пен құқықтың тепе-теңдігі.

Бірізді тәрбие

Ереже бар жерде әділдік те болады.

Байланыс

Мектеп, ұстаз, ата-ана үштігі.

9-слайд: Қорытынды

Бала тәрбиесінде ата-ананың ғана емес, ұстаздардың да рөлі зор. Сондықтан сіздерден өтінеріміз — балаларыңыздың мұғалімдерімен және мектеппен үнемі, жиі байланыста болыңыздар. Сонда ғана балаңыз тәрбиелі де тәртіпті болып өседі.

10–11-слайд: Соңғы сөз

Бүгінгі тәрбиелік шарамызды А. С. Макаренконың ұлағатты сөзімен аяқтаймын:

«Балаға берілген дұрыс тәрбие — бұл бақытты қарттық, ал нашар тәрбие — біздің болашақтағы сорымыз, біздің көз жасымыз».

Көріп, тыңдағандарыңызға рахмет!