Қазақша рефераттар

Жаз өлеңі

Баланың тіл байлығын дамыту

Бұл оқу іс-әрекеті балалардың сөйлеу мәдениетін, сөздік қорын және ойлау қабілетін жүйелі түрде дамытуға бағытталған. Сабақта дыбыс, әріп, сөз, сөйлем туралы білім бекітіліп, мәтін оқу, дыбыстық талдау, сөз құрау және сурет бойынша әңгіме құрастыру жұмыстары орындалады.

Оқу іс-әрекетінің мақсаты

  • Балалардың бір-біріне деген сыйластығын, қарым-қатынас мәдениетін және қоршаған ортаға сүйіспеншілігін арттыру.
  • Сауат ашу сабағынан алған білімді қорыту: кестемен жұмыс, текшелерден сөз құрау, дыбыстық талдау жасау.
  • Дыбыс, әріп, сөз, сөйлем туралы білімді бекіту және мәтін оқыту.
  • «Жаз» тақырыбы бойынша суретті плакаттан қысқаша әңгіме құрату арқылы тіл байлығын дамыту.
  • Жеке тапсырмалар арқылы белсенділігін, қызығушылығын, сөздік қорын және ой-өрісін кеңейту.
  • Ы. Алтынсариннің өлең шумақтарын жатқа айтуға дағдыландыру.

Құралдар мен тәсілдер

Көрнекілігі

Кесте, текшелер, суретті плакат, әр балаға таратпа материалдар, сөзжұмбақтар және қосымша тапсырмалар.

Әдіс-тәсілдері

Сұрақ-жауап, түсіндіру, тақпақ айту, әңгіме құрау, мәтін оқыту, рефлексия.

Сабақ құрылымы

  • Ұйымдастыру кезеңі
  • Кіріспе әңгіме және қайталау
  • Практикалық тапсырмалар
  • Сергіту сәті
  • Мәтін оқу және қорытынды рефлексия

Ұйымдастыру кезеңі

Шаттық шеңбері

Күннің көзі ашылып,

Көкте шуақ шашылып.

Құтты қонақ келіпті,

Төрімізге еніпті.

Үлкенге амандасу — тәрбиенің басы. Бәріміз үлкендерге сәлем берейік.

Кіріспе сөз

Бүгін біз жыл бойы сауат ашудан үйренгендерімізді қайталаймыз: дыбыс, әріп, сөз, сөйлем туралы білімімізді бекітіп, сөздерге дыбыстық талдау жасаймыз. Сонымен қатар «Жаз» тақырыбы бойынша әңгіме құрастырамыз, мәтін оқимыз және тақпақ айтамыз.

Шағын тәжірибе

  • Көзімізді жұмамыз.
  • Дыбысты тыңдаймыз.
  • Қорытынды жасаймыз: дыбысты құлақпен естиміз, ал әріпті көзбен көреміз, оқимыз және жазамыз.

Негізгі ұғымдар

Дыбыстардың түрлері

Дыбыстар дауысты және дауыссыз болып бөлінеді.

Дауысты дыбыстар

Жуан және жіңішке болып екіге бөлінеді. Дауысты дыбыстар созылып, әндетіліп, кедергісіз айтылады.

Дауыссыз дыбыстар

Қысқа айтылады, ауа жолында кедергіге ұшырайды. Қатаң, ұяң, үнді болып бөлінеді.

Сөз, сөйлем және тыныс белгілері

Әріп пен алфавит

Әріптердің жиынтығы алфавит деп аталады. Әріптерден сөз құралады.

Сөйлем дегеніміз

Сөйлем — сөздердің байланысуы арқылы бір тиянақты ойды білдіретін тіл бірлігі.

Тыныс белгілері

Нүкте, үтір, сұрақ белгісі, сызықша сияқты тыныс белгілері сөйлемнің мағынасын айқындайды.

Сөйлем түрлері

Хабарлы сөйлем

Мен ойнадым.

Сұраулы сөйлем

Сен сабақ оқыдың ба?

Лепті сөйлем

Жасасын, Қазақ елі!

Ереже: Сөйлем бас әріптен басталып, соңына тиісті тыныс белгісі қойылады.

Буын және дыбыстық талдау

Сөзді буынға бөлу

Сөзді дұрыс оқу үшін оны буынға бөлеміз:

  • та-ма-ша
  • те-ре-зе
  • ба-ла-лар
  • жаз

Буын санын анықтау

Ереже: Сөзде қанша дауысты дыбыс болса, сонша буын болады.

Практика

Кестеден жуан және жіңішке дауысты дыбыстарды табу.

Текшелермен сөз құрау

Оқушылар текшелерді пайдаланып төмендегі сөздерді құрастырады және қажет жерде дыбыстық талдау жасайды:

Мамыр Отан Аға Бала Сабақ

Сергіту сәті: Ы. Алтынсарин мұрасы

Биыл Ыбырай Алтынсарин атамыздың туғанына 170 жыл толады. Осы орайда оның шығармаларын еске түсіреміз, қысқаша өмірбаянын тыңдаймыз және өлеңдерін жатқа айтамыз.

Білетін шығармалар

  • «Әке мен бала»
  • «Бақша ағаштары»
  • «Асыл шөп»
  • «Бай баласы мен жарлы баласы»

Өлеңдер

  1. «Кел, балалар, оқылық!»
  2. «Өнер-білім бар жұрттар»
  3. «Балқожаға» (оқудағы баласына жазған хаты)

Ескерту: Өмірбаянды қысқаша таныстыру үшін бір оқушы (мысалы, Бекзат) дайындалып келеді.

Практикалық бөлім: тапсырмалар

Сөйлем құрастыру және талдау

Оқушылар сөйлем құрастырып, дыбыстық талдау жасайды:

Мысал 1

Оқушы мектепке барады.

Мысал 2

Сара ойнады.

Осы сөйлемдердегі сөздерге дыбыстық талдау жасалады.

Жаз туралы әңгімелеу

«Жаз» тақырыбындағы суретті плакат бойынша қысқаша әңгіме құрастырылады. Мақсат — сөйлемді дұрыс құрау, сөздерді орынды қолдану, ойын анық жеткізу.

Жеке тапсырмалар тізімі

  1. 1 Нүктенің орнына тиісті әріпті жазу.
  2. 2 Сөздерді дұрыс жазу (орфографиялық дағды).
  3. 3 Сөздерді буынға бөлу.
  4. 4 Буындарды дұрыс орналастыру арқылы сөз құрау.
  5. 5 Табиғат дегеніміз не? Бізді қоршаған орта: тау, тас, ауа, жер, ұшқан құстар, ағаштар және т.б.
  6. 6 Үй құстарының аттарын жазу (сурет бойынша).
  7. 7 Мәтінді оқыту және түсінігін тексеру.
  8. 8 «Жаз» туралы өлең оқу немесе жатқа айту.
  9. 9 Қорытынды рефлексия және сұрақтарға жауап беру.

Қорытынды: рефлексия сұрақтары

Өз-өзіңді бағалау

  • Мен дыбыс пен әріптің айырмашылығын түсіндіре аламын ба?
  • Дауысты дыбыстардың жуан және жіңішке болып бөлінетінін айта аламын ба?
  • Сөйлемнің түрлерін ажырата аламын ба?

Келесі қадам

  • Маған ең қызықты болған тапсырма қайсысы?
  • Қай жерде қиналдым, оны қалай жақсартамын?
  • Бүгін қандай жаңа сөздер үйрендім?