Қазақша рефераттар

Өнердің қандай түрлерін білесіндер

Сабақ туралы

Тақырып

Жүннен киіз өнімдерінің жаңа үлгілерін жасау.

Сабақтың түрі

Шеберлік класы.

Әдістер

  • Түсіндіру.
  • Теориялық білімді практикамен ұштастыру.
  • Слайд арқылы көрсету.

Пәнаралық байланыс

Сурет, сызу, тарих.

Сабақтың мақсаты мен міндеттері

Бұл сабақ оқушылардың ізденімпаздығын және тиянақтылығын қалыптастыруға бағытталады. Сонымен бірге қазақ халқының қолданбалы өнері туралы білімді бекітіп, киіз басу өнеріне құрмет пен қызығушылықты арттырады.

Білімділік

Қазақ халқының өнері туралы білімді бекіту, ата-бабамыздың асыл қазынасы саналатын киіз басу өнеріне оң көзқарас қалыптастыру.

Дамытушылық

Дүниетанымды кеңейту, киіз басудағы біліктілікті нығайту, жаңа тәсілдерді меңгерту және шығармашылықты дамыту.

Тәрбиелілік

Ұлттық өнер мен салт-дәстүрді бағалауға, төзімділікке, ептілікке, сұлулыққа және өзара көмекке тәрбиелеу.

Көрнекіліктер мен құрал-саймандар

Көрнекіліктер

  • Бұйым үлгілері.
  • Суреттер, схемалар.
  • Слайд.
  • Техникалық қауіпсіздік ережелері.

Құрал-саймандар

  • Жүн.
  • Арнайы инелер.
  • Бүршікті пленка.
  • Сабын, су.
  • Губка, сулық.
  • Сетка.
  • Жіп, қайшы.
  • Интерактивті тақта.

Киіз басу өнері: дәстүр мен сабақтастық

«Балаңды өнерлі болсын десең — ұстаға қос» дейді халық. «Өнер — таусылмас азық, жоғалмас байлық» деген даналық бүгін де өз мәнін жоғалтқан жоқ.

Киіз басу — ғасырлар сүзгісінен өткен асыл мұра. «Қарты бар үйдің — қазынасы бар» деген сөздің түбі де осы: көнекөз қариялардан жеткен тәжірибе мен өнеге ұлттық өнердің өзегін құрайды.

Қазақтың қолданбалы өнері өте бай әрі терең. Ол ежелгі тарихпен бірге өсіп, тұрмыс-тіршілікпен біте қайнасып келеді. Бұл үрдіс көрші әрі туысқан халықтардың қолөнерімен де өзара ықпалдасып, ортақ мәдени кеңістікте дамыған.

Жүн — тұрмысқа жақын табиғи шикізат

Төрт түліктің ішінде қой — халқымыздың күнделікті тіршілігіне ерекше жақын мал. Еті — ас, жүні — киім әрі үй тұрмысына қажет бұйымдарға негіз болған. Сондықтан жүн өңдеу — тұрмыстық мәдениеттің маңызды бөлігі.

Шикізатты өңдеу кезеңдері

Жүнді өңдеу және бұйымға айналдыру бірнеше өзара байланысты кезеңнен тұрады:

  1. 1
    Қойды қырқу.
  2. 2
    Жүнді сұрыптау.
  3. 3
    Жүнді иіру.
  4. 4
    Бұйымды тоқу немесе басу.
  5. 5
    Дайын бұйымды өңдеп, аяқтау.

Сабақтың барысы

I. Ұйымдастыру кезеңі

  • Оқушыларды түгендеу.
  • Сабаққа даярлықты тексеру.
  • Оқушылардың назарын сабаққа аудару.

II. Ой өрісін дамытуға арналған сұрақтар

  1. Еңбектің өмірдегі маңызын қалай түсінесіңдер?
  2. Өнердің қандай түрлерін білесіңдер?
  3. Өнер түрлеріне байланысты даму кезеңдерін қалай түсіндіресіңдер?

III. Жаңа сабақ

«Ата-баба еліне саяхат» бөлімінде киіз басу өнерінің шығу тегі, маңызы және қазіргі қолданылу мүмкіндіктері талқыланады. Оқушылар ұлттық мұраның құндылығын түсініп, дәстүрлі өнердің заманауи пішін табу жолдарын қарастырады.

IV. Сарамандық жұмыс

Оқушылар өз шеберлігін практика барысында шыңдайды. Жұмысты бастамас бұрын техникалық қауіпсіздік ережелері еске түсіріледі. Үдеріс кезінде мұғалім қадағалап, қажет жерде бағыт-бағдар беріп көмектеседі.

Тәсілдер

  • Дымқыл киіз басу.
  • Құрғақ басу (ине арқылы).

Жасалатын бұйымдар

  • Моншақ, брошь.
  • Қоржын.
  • Гобелен және киізден сурет композициялары.

Нәтиже

Сабақ соңында оқушылардың жасаған бұйымдары тамашаланып, жұмыстардың ерекшелігі мен орындалу сапасына талдау жасалады.

Қорытынды ой

Өнер — таусылмас азық, жұтамас байлық. Бабалардан қалған осындай мұраны қастерлеу, үйрену және әрі қарай дамыту — біздің ортақ міндетіміз. Үлкен шеберлікке жету үшін дарынмен қатар терең білім, іскерлік, төзімділік пен шыдамдылық қажет. Ұлттық қолөнерімізді қадірлеп, құрметтей білейік.

V–VII. Қорытынды бөлім

  • Оқушылардың білімін бағалау.
  • Үй тапсырмасын беру.
  • Жұмыс орнын жинастыру.