Ойбай түрлерін қара
Іс-шараның мақсаты мен қатысушылар
Мақсаты
- Балаларға мерекелік көңіл күй қалыптастыру.
- Шыршаның әсем безендірілуіне және карнавалдық киімдерге (Аязата, Ақшақар, Қоян) назар аударту.
- Көңілді ойындар арқылы достық қарым-қатынасты күшейтіп, бірлескен әрекетке баулу.
Қатысушылар
Мереке барысында музыка ойнап тұрады, балалар сахнаға екі-екіден шығып, шырша жанында қонақтарды қарсы алады.
Қысқаша құрылымы
- 1Карнавалдың ашылуы, ән мен қарсы алу.
- 2Шырша туралы тақпақтар, тосын сый (Клоун).
- 3Аязата мен Ақшақардың келуі, ойындар мен хормен жауап.
- 4Тақпақтар, ән, сыйлық тарату, қоштасу.
Карнавалдың басталуы
Жүргізушінің дауысы сырттан естіледі: балаларды тезірек жиналып, шырша жанында қонақтарды қарсы алуға шақырады. Карнавалда маска да, би де бар. «Аязата шақырғанның бірі де қалмайды» деген леппен мереке басталып кетеді.
Жүргізушінің құттықтауы
«Армысыздар, аяулы ұстаздар, ата-аналар! Сәлеметсіңдер ме, балалар!»
Балалардың сәнді киініп, орман аңдары мен ертегі кейіпкерлерінің бейнесіне енгенін атап өтеді.
Сұрақ: «Бүгін қандай мереке?» — жауап: «Жаңа жыл!»
Ортақ ән
Балалар сән құрып, қол ұстасып, мерекелік ән орындайды: «Аппақ, аппақ жапалақтап…»
Шыршаға арналған тақпақтар
Жүргізуші балалардан ең әсем нәрсені сұрайды. Жауап бір ауыздан: «Шырша!» Шыршаның ойыншықтары көп, безендірілуі ерекше.
Аймереке
Жасыл шырша орманнан,
Бізге арнайы келіпті.
Ойыншықты балалар,
Шыршаға әсем іліпті.
Гүлжан
Әсем шырша сәнденген,
Өз аңдарын күтеді.
Жаңа жылмен бірге біз
Орманға кеп жетеді.
Арай
Тамаша, тамаша,
Шыршамыз тұр жараса.
Басында әсем жұлдызы,
Көз тоймайды қараса.
Тосын сый: сыйлық қорабынан шыққан Клоун
Жүргізуші шыршаның түбінен қорап көреді. «Сыйлықтар!» деп қуанған балалар қорапты ашады. Сол сәтте ішінен Клоун секіріп шығады.
Клоунның сөзі
«Амансыңдар ма, балалар! Мені ораудан шығарып алғандарың қандай жақсы болды! Ол жақ тар әрі қап-қараңғы еді. Ал мұнда қандай тамаша! Сендермен бірге Жаңа жылды қарсы алып, қызықты ойын ойнағым келеді!»
Ойын: «Кім жеңеді?» (4 орындықпен).
Күтпеген кедергі: Қоянның қулығы
Жүргізуші мерекеге ең керекті қонақтар жетіспейтінін еске салады: Аязата мен Ақшақар. Балалар Аязатаны шақыра бастағанда, есік ашылып, Қоян кіреді.
Диалог
Қоян: «Неге дауыстарыңды созып, тамақтарыңды жыртып жатырсыңдар?»
Жүргізуші: «Неге амандаспайсың? Әдепті адам алдымен амандасады.»
Қоян: «Мені неге шақырмайсыңдар? Аязата бәрібір келмейді. Мен ормандағы жол көрсететін белгіні алып тастадым!»
Көңіл күйдің өзгеруі
Сол сәтте боранның гуілі естіледі. Қоян тоңып, ата-аналардың артына тығылып, соңында шыршаның астына жасырынады. Алыстан Аязатаның дауысы естілгендей болады.
Балалар бәрін ұмытып, қол соғып: «Аязата, Ақшақар!» деп шақырады.
Аязатаның келуі және шыршаның шамын жағу
Аязата балалармен амандасып, ұзақ жолдан келгенін, Жаңа жылдың түні жасыл шыршаның түбінде кездесіп, сыйлық тарату — ең үлкен қуаныш екенін айтады.
Сиқырлы сөз
Аязата шырша көңілсіз тұрғандай көрінетінін айтып, шамдарын жағу үшін сиқырлы сөзді үш рет айтуды ұсынады:
«Қуант бізді, таңырқат — шамдарыңды жарқырат!»
Балалар хормен қайталағанда, шырша жарқырайды.
Ақшақарды шақыру және тақпақтар
Аязата қарша қызын сұрайды. Балалар Ақшақарға арналған тақпақтарын айтады.
Амина
Мұздан моншақ тағынып,
Күміс қырау жамылып.
Ортада тұр Ақшақар,
Көптен күтіп сағынып.
Сая
Кел, билейік сенімен,
Деймін тартып жеңінен.
Еріп кетпе, Ақшақар,
Адамдардың демімен.
Ислам
Жүзімізге күлкі ойнап,
Қанаттанды жанымыз.
Жаңа жылды біз тойлап,
Шаттанамыз бәріміз.
Жұмбақ
Жүргізуші жұмбақ жасырады:
«Ертегідей орманнан көктей өтіп келеді.
Сұңқар бойлы бір сұлу — табыңдаршы, аты кім?»
Жауап: «Ақшақар!»
Ақшақардың ойыны: хормен жалғастыру
Ақшақар музыкамен кіріп, балаларды ойынға шақырады: өзі бастап, балалар хормен аяқтайды.
Сұрақ-жауап
Ақшақар: «Қарға мүлгіп дала тұр, келе жатыр…»
Балалар: «Жаңа жыл!»
Ақшақар: «Қызыл мұрын, ақ мұртты, білсең атын тез ата, келеді бізге…»
Балалар: «Аязата!»
Ақшақар: «Шырша бүгін кәделі! Сендер әрі…»
Балалар: «Әдемі!»
Ақшақар: «Көңілсіз бір бала жоқ, ойын-күлкі таралсын. Құтты болсын…»
Балалар: «Жаңа жыл!» (үш рет)
Жаңа жылдың келуі
Жаңа жыл сахнаға шығып: «Мен — Жаңа жылмын. Сендерге үлкен табыс, амандық және денсаулық әкелдім» деп ізгі тілегін білдіреді.
Балалардың тақпақтары
Мереке жалғасып, балалар кезек-кезек тақпақтарын айтады.
Бекжан
Бізді байтақ далада,
Асқар тауда, қалада.
Биыл ғажап іс болды,
Таңғажайып қыс болды.
Санжар
Жаңа жылмен, Жаңа жылмен,
Құттықтаймыз әрине.
Әкемізді, анамызды,
Қонақтардың бәрін де!
Аруна
Кел, Жаңа жыл, біздерге,
Кел, Жаңа жыл, Жаңа жыл.
Назерке
Қызыл ала шапаны,
Сағындым Аязатаны.
Наби
Далада қар борайды,
Ақ мамыққа орайды.
Ернұр
Мұз болып қатады,
Жап-жалтыр боп жатады.
Ерасыл
Қыс келді, қыс келді,
Ақтарып ақ қарды.
Райхан
Қызыл ала шапаны,
Сағындым Аязатаны.
Қайнар
Бір топ бала сырғанап,
Би билейік зырлайық.
Қалды артта қар ұлып,
Іздерінен қар ұшып.
Финал: ән, сыйлықтар және жылы тілек
Жүргізуші бәрін біріктіріп, ортақ ән айтуға шақырады: «Жаңа жыл!» Әннен кейін Аязата мен Ақшақар балаларға сыйлық таратады.
Ақшақардың қоштасуы
«Балалар, сендермен қоштасатын да кез келді. Барлығың да көңілді, әдемі, тәрбиелі екенсіңдер. Сендерді қимай тұрмыз.»
Аязатаның батасы
«Жаңа жылда тек қуаныш көріңдер. Ешқашан ауырмаңдар, мықты болыңдар!»
Ақшақар да ізгі тілек қосады: «Жылау, ауру, жамандық қастарыңда болмасын!»
Ұйымдастыру туралы дерек
Ақтөбе облысы, Мұғалжар ауданы, Ембі қаласы, «Достық» балабақшасы.
Тәрбиеші: Мухамбетова Ж.