Қазақша рефераттар

Мтоқсандық бақылау жұмыстарының мониторингі

Білім мен тәрбие: ел дамуының берік тірегі

Елбасымыз Н. Ә. Назарбаевтың 2012 жылғы Қазақстан халқына арналған Жолдауында барлық қазақстандықтардың өсіп-өркендеуі, қауіпсіздігі және әл-ауқатының артуына бағытталған негізгі басымдықтарды жүзеге асыру үшін бірқатар маңызды міндеттер айқындалды. Атап айтқанда: сапалы білім беруді жақсарту, ғылыми-инновациялық жұмыстардың өндіріспен байланысын күшейту, білім беру ісіндегі тәрбиенің рөлін арттыру және оқытудың әдіс-тәсілдерін қолданудың тиімділігін көтеру қажеттілігі көрсетілді.

Қазақстан — тәуелсіз мемлекет. Тәуелсіз елді өркениетті мемлекеттерге танытатын әрі дамыған елдер қатарына тең ететін күш — білім және білімді ұрпақ. Білімді ұрпақ — елдің берік тірегі. Қазіргі кезде елімізде білім берудің жаңа жүйесі қалыптасып, әлемдік білім беру кеңістігіне кірігуге бағыт алуда.

Негізгі ой

Түбегейлі өзгерістерге бет алған қоғамда тек білімді болу жеткіліксіз. Әрбір тұлғаның бойында ізгілік, кішіпейілділік, батырлық, отансүйгіштік сияқты қасиеттер қалыптасуы тиіс. Еркін елдің ертеңін ұстайтын шығармашыл, кемеңгер тұлғаны тәрбиелеу бесіктен басталып, үздіксіз дамумен орнығады.

Білім мен тәрбие — егіз ұғым

Ұлағатты ойшыл, ұстаз Әбу Насыр әл-Фараби: «Адамға ең бірінші білім емес, тәрбие берілуі тиіс. Тәрбиесіз берілген білім — адамзаттың қас жауы, ол келешекте оның барлық өміріне апат әкеледі», — деп атап көрсеткен. Демек, білім мен тәрбие — бірін-бірі толықтыратын егіз ұғым.

Сондықтан құнды біліммен қатар өнегелі тәрбие беру — мұғалімнің, соның ішінде сынып жетекшісінің еншісіндегі абыройлы әрі жауапты міндет. Бұл міндетті жүйелі орындауда мониторингтік қызметтің маңызы ерекше.

Мониторинг: сапаға апарар жүйелі бақылау

Мониторинг — мұғалім–оқушы жүйесінде оқушыларды дамытуда, оқыту мен тәрбиелеуде сапалы нәтижеге жету үшін жүргізілетін жүйелі әрі үздіксіз бақылау. Атауы ағылшын тіліндегі monitoring және латын тіліндегі monitor сөздерінен тарайды; мағынасы — бақылау, бағалау.

Педагогикалық мониторинг дәстүрлі бақылау түрлерінен ұйымдастыруы, деректерді жинақтау және сақтау, ақпаратты өңдеу мен тарату қызметтері арқылы ерекшеленеді. Ол оқушының оқу деңгейі мен оқыту жағдайын үздіксіз қадағалауға мүмкіндік береді.

Педагогикалық мониторингтің негізгі бағыттары

  • Білім сапасының мониторингі

    Оқу нәтижелерін талдау, сапаны арттыру шешімдерін негіздеу.

  • Педкадрлардың кәсіби деңгейі

    Біліктілікті арттырудың әсерін, кәсіби өсу динамикасын бағалау.

  • Медициналық диагностика

    Оқушы денсаулығын бақылауға қатысты деректерді ескеру.

  • Психодиагностика

    Оқу мотивациясы мен психологиялық ахуалды талдау.

  • Мектеп бөлімдері қызметінің мониторингі

    Бөлімдер жұмысының тиімділігін көрсеткіштер арқылы бағалау.

Білім сапасы мониторингі: мақсаттары мен құралдары

Білім сапасы мониторингінің мақсаты — оқушы мен мұғалім қызметін әділ бағалау, білім сапасын көтеруге ықпал ету.

  • Тоқсандық бақылау жұмыстарының мониторингі.
  • Әкімшілік бақылау жұмыстарының мониторингі.

Ақтау қалалық білім үйлестіру орталығы: мониторингтік зерттеу тәжірибесі

Ақтау қалалық білім үйлестіру орталығы мемлекеттік мекемесі педагог кадрлардың біліктілігін арттыру бойынша білім беру қызметінің сапасын талдап, мониторингтік зерттеулер жүргізеді.

Мониторинг бөлімінің негізгі қызметтері

  1. 1. Курс және курсаралық іс-шаралар сапасының мониторинг жүйесін әзірлейді және қалыптастырады.
  2. 2. Біліктілікті арттыру үдерісіндегі мониторингтік зерттеудің көрсеткіштерін, әдістерін және технологиясын айқындайды.
  3. 3. Біліктілікті арттыру курстарының ресурстық және ақпараттық қамтамасыз етілуіне талдау жүргізеді.
  4. 4. Мониторингке қатысушылардың қызметін үйлестіреді.
  5. 5. Зерттеу нәтижелері бойынша ақпараттық-талдау материалдарын дайындауды ұйымдастырады.
  6. 6. Педагог мамандардың біліктілігін арттыру жағдайы бойынша деректер қорын қалыптастырады.

Нәтижелер мен мойындаулар

Мониторинг бөлімі құрылғаннан бергі білім сапасы және курстан кейінгі педагогтардың қызметі бойынша жүргізілген зерттеу нәтижелері ұйым жетістіктерімен дәлелденеді: облыстық деңгейде 2010 және 2011 жылдары — II орын, 2012 және 2013 жылдары — I орын дипломдарымен марапатталған.

Зерттеу барысында айқындалған көрсеткіштер

  • Қысқа мерзімді курс сапасы және курстан кейінгі педагог қызметі бойынша ақпараттық база құрылды.
  • Жаңа білім беру технологиялары мен әдістерін жетілдіруге арналған семинарлар, конкурстар, олимпиадалар және педагогикалық оқулардың рейтингілік деңгейі анықталды.
  • Ғылыми-педагогикалық тәжірибені меңгеру, қорыту және тарату деңгейі айқындалды.
  • Рейтингілік бағалау жүргізілетін білім беру ұйымдары нақтыланды.
  • Әдістемелік жұмыстардың рейтингі жыл бойғы жұмыс нәтижелері негізінде айқындалды.

Бұл — атқарылған жұмыстың қорытындысы әрі берілген баға. Қазіргі жаңалықтардың көбі қазақстандық білім беру жүйесі үшін тың бағыттар болғандықтан, білім берудің мақсатты бағдарлары өзгерген сайын, білім беру жүйесінің басшы және әдістемелік қызмет мамандарына қойылатын талаптар да жаңара түсуде.

Әдістемелік жұмыс және үздіксіз кәсіби даму

Осы талаптарға сәйкес өз тәжірибемде көрсеткіштерге сүйене отырып білім беру ұйымдарындағы біліктілікті арттыру шараларын, ізденіс жұмыстарын, озық тәжірибені жинақтау мен таратуды, теориялық және кәсіби-ғылыми білімді жетілдіруді қамтитын мониторинг жүйесін құрастырып, жүзеге асыруды мақсат еттім.

Абайдың «Ұстаздық еткен жалықпас, үйретуден балаға» деген сөзін басшылыққа ала отырып, ұстаз еңбегінің нәтижесін тек оқу-тәрбие үдерісімен шектемей, оқушылардың жетістіктерімен де байланыстыра қарастырдым.

Әдістемелік жұмысты әрбір мұғалімнің, тәрбиешінің, мектеп басшысының және білім беру жүйесінің өзге де қызметкерлерінің кәсіптік шеберлігі мен біліктілігін жан-жақты арттыруға бағытталған өзара байланысты іс-шаралардың біртұтас жүйесі ретінде түсінемін. Бұл жүйе ғылым мен озық педагогика жетістіктеріне және оқу-тәрбие үдерісін нақты талдауға сүйенеді; сондай-ақ педагогтардың өздігінен білім алуын, өзін-өзі тәрбиелеуін және кәсіби жетілуін басқару тетіктерін де қамтиды.

Түйін

Тәжірибелі әдіскер, әдістемелік қызмет туралы мақалалардың авторы А. Қойшыбаева «Әдістемелік жұмыстарды инновациялаудың кәсіби біліктілікті арттырудағы орны» тақырыбындағы мақаласында: «Ғылыми-теориялық модель — іс-әрекеттің бағдаршамы», — деп көрсетеді. Демек, мониторинг педагог қызметкерлердің болашақ жұмыс сапасын арттыруға ықпал етіп қана қоймай, қала мектептерінің қызметіне берілетін жүйелі баға ретінде де мәнге ие.