Қазақша рефераттар

Сабақтың шарты

Сабақтың тақырыбы

«Аяз би» ертегісі: мазмұны мен құрылымы.

Сабақтың мақсаты

1) Білімділік

Оқушыларға «Аяз би» ертегісі туралы түсінік беру, оның мазмұны мен құрылымын талдату.

2) Тәрбиелік

Оқушыларды қайырымдылыққа, мейірімділікке, адамгершілікке, татулыққа және еңбекті сүюге тәрбиелеу.

3) Дамытушылық

Оқушылардың логикалық ойлауын дамыту, сөйлеу мәдениетін арттыру, сөздік қорын молайту, шығармашылық қабілетін ұштау.

Сабақ туралы қысқаша мәлімет

Сабақтың типі
Аралас сабақ
Сабақтың түрі
Ойын сабағы
Әдіс-тәсілдер
Талдау, сұрақ-жауап, мәнерлеп оқу, әңгімелеу
Көрнекілігі
«Қазақ әдебиеті энциклопедиясы»
Пәнаралық байланыс
Тіл, тарих

Сабақтың барысы

I. Ұйымдастыру кезеңі

  • Оқушылармен сәлемдесу.
  • Сабаққа қатысуын тексеру.
  • Зейінді сабаққа шоғырландыру.

II. Үй тапсырмасын тексеру

  • «Ер Төстік» ертегісі туралы түсінік.
  • Ертегі кейіпкерлеріне мінездеме жазу.

III. Білімді тексеру

  • «Ер Төстік» ертегісіндегі ұнаған тұс туралы шағын шығарма жазу.
  • Ертегі кейіпкерлерінің суретін салу.

IV. Жаңа сабаққа дайындық

  • Сабақ тақырыбын тақтаға жазу.
  • Сабақ мақсатын түсіндіру.

Жаңа тақырыпты түсіндіру

Сабақтың шарты

Сабақ негізінен үш ойыншымен жүргізіледі. Қалған оқушылар сарапшылар рөлін атқарады: жауаптарды тыңдап, толықтырады және бағалауға қатысады.

I бөлім: Табалдырық

Ойыншылар конверт таңдап алып, сұрақтарға жауап береді.

Бірінші ойыншыға

  1. Уәзірлер не үшін Жаманды «адамның жаманы» деп шешті?
  2. Хан уәзірлерімен келісіп, Жаманның әйелін алу үшін Жаманды қайда жұмсады?

Екінші ойыншыға

  1. Уәзірлер не үшін «құстың жаманы» деп қырғауылды таңдады?
  2. Хан Жаманды қайда көшіріп жібереді?

Үшінші ойыншыға

  1. Жаман не үшін «шөптің жаманы — қарақоға» деді?

II бөлім: Қозыкөш

Бірінші ойыншыға

  1. Барсакелместегі інжілі қой ертегіде қалай суреттелген, хан оған не үшін қызықты?
  2. Жаман тұлпардың сиырға шатыс екенін қалай білді?

Екінші ойыншыға

  1. Барсакелместегі інжілі үйрек ертегіде қалай суреттелген, хан оған не үшін қызықты?
  2. Жаман гауһар тастың ішінде құрт бар екенін қалай білді?

Үшінші ойыншыға

  1. Барсакелместегі дәудің інжілі қара арғымағы ертегіде қалай суреттелген, хан оған не үшін қызықты?
  2. Жаман ханның наубайдың баласы екенін қалай білді?

III бөлім: Беласар

Сұрақтар

  1. «Е, шырағым, жасым сексенге келгенде біреудің қанын жүктеп не қылайын? Бір сыр бар еді, оны тәңірінің өзі ғана білетін еді, мен білетін едім». Бұл сөз кімнің сөзі?
  2. Ертегіде Жаманды дарға асып өлтіргелі жатқанда келген адам қалай бейнеленген?

Екінші ойыншыға

  1. Ханның әкесінің аты кім еді?
  2. Жаман неліктен ханға шындықты айтпаған еді?

Үшінші ойыншыға

  1. Меңді сұлу Жаманды өлімнен құтқарып, дардың жібін қиып, көкірегіне қылышын тастап кеткені нені білдіреді? «Мен үшін күнәсіз өлме. Ерлігіңді көрдім. Қылыш үстінде серт жүрмейді деуші еді — антыңды қайтып ал», дегені.
  2. Уәли байдың қызы Меңді сұлуға келген бай балалары қызға әкелген заттарды көргенде неге ашуланды? «Менің үйімде пышағым жоқ па? Қазынамда гауһар тасым жоқ па? Тіпті қайрақ таба алмай жүрмін бе?» дегені.

IV бөлім: Мәре

Бірінші ойыншыға

  1. Хан шаңыраққа қарап, ойланып жатып, қырық уәзіріне қандай жұмбақ жасырады? («Жау шапты, ел бүлінді, апат соқты»)
  2. Жаман Барсакелместен келгенде ханға не дейді? «Уәзірлер шығарып салған соң, бір аш арыстан соңымнан қалмады. Жауды мұқатайын деп қылышымды суырып алып қуып кеттім. Осы сіздің ордаға кірді ме деп отырмын».

Екінші ойыншыға

  1. Жаманды шақыруға хан жіберген жігіт үйден сығалап қарағанда, төрде төсек үстінде Жаман жатады. Сол уақытта Жаманның әйелі не істеп отыр еді? (Айнаға қарап, өз көркіне таңданып отырады.)
  2. Жаман хан болған соң ордасының маңдайшасына нені шегелеп қояды? (Жыртық тоны мен жаман тымағын.)

Үшінші ойыншыға

  1. Шегелеулі тымағы мен тонына қарап, Жаман (Аяз) не деп өз көңілін басады? «Ай, Аяз, баймын деп аспа, ханмын деп таспа! Аяз, әліңді біл, құмырсқа жолыңды біл».
  2. «Аяз би» ертегісі ертегінің қай түріне жатады?

Түсінікті тексеру

Топтастыру стратегиясы

Кейіпкер бойындағы қасиеттерді топтастырыңыз:

жанашыр адал қайырымды мейірімді айлалы кішіпейіл

Сабақты қорытындылау

Бағалау

Ойын барысындағы жауаптардың дәлдігі, мәтінмен жұмыс істеуі және дәлел келтіруі бойынша бағаланады.

Үй тапсырмасы

  1. «Аяз би» ертегісі туралы түсінік жазу.
  2. Ертегі кейіпкерлерінің суретін салу.