Венн диаграммасы. Сабақтың тақырыбы
Сабақтың тақырыбы
MS Excel-де диаграмма құру
Сабақтың әдісі
Түсіндірмелі, практикалық
Пәнаралық байланыс
Геометрия, сызу
Көрнекіліктер
Интерактивті тақта, слайдтар
Сабақтың мақсаты
Білімділік
MS Excel бағдарламасында диаграмма шебері арқылы диаграмма тұрғызуды және әртүрлі типтегі диаграммалар құруды үйрету.
Дамытушылық
Excel мүмкіндіктерін пайдаланып диаграмма құру дағдыларын қалыптастыру, шығармашылық қабілетті дамыту және компьютерлік сауаттылықты арттыру.
Тәрбиелік
Оқушыларды адамгершілікке, азаматтыққа және жауапкершілікке тәрбиелеу; ұқыптылық пен тиянақтылыққа баулу.
Сабақ барысы
Қадам-қадамымен жоспар
I. Ұйымдастыру кезеңі
- Оқушылармен сәлемдесу.
- Оқушыларды түгендеу.
- Құрал-жабдықтарын және сабаққа дайындығын тексеру.
II. Үй тапсырмасын сұрау
Microsoft Excel туралы жалпы түсінік.
III. Үй тапсырмасын бекіту
1) Тест сұрақтары
-
1. Microsoft Excel электрондық кестесін қалай ашамыз?
- A) Іске қосу → Программалар → Microsoft Excel
- B) Іске қосу → Программалар → Стандартты → Microsoft Excel
- C) Іске қосу → Құжаттар → Microsoft Excel
-
2. Жаңа бет қосу үшін:
- A) Файл → Лист
- B) Вставка → Лист
- C) Формат → Лист
-
3. Ұяшықтар қалай белгіленеді?
- A) A6, Ң12
- B) D12
- C) Ә15
-
4. Ұяшық дегеніміз не?
- A) Бағанның жалпы атауы
- B) Жолдың жалпы атауы
- C) Бағана мен жолдың қиылысқан орны
-
5. Excel электрондық кестесі не үшін керек?
- A) Мәтін енгізу үшін
- B) Есеп жүргізу және диаграмма тұрғызу үшін
- C) Эксперимент жүргізу үшін
-
6. Excel бағдарламасынан шығу үшін:
- A) Файл → Параметр
- B) Файл → Шығу
- C) Файл → Өшіру
-
7. Бағаналар мен жолдар қалай белгіленеді?
- A) A, B, C, D, E, F, т.б. және 1, 2, 3, 4, 5, 6, т.б.
- B) А, И, С, М және 1, 2, 3, 4, 5, 6
- C) A6, D12, F15, Q4 және 1, 2, 3, 4, 5, 6
-
8. Бағана ені мен жол биіктігін өзгерту:
- A) Бағананың үстіне барып, тышқанды шерту керек
- B) Кез келген жерде тышқанды шерту керек
- C) Баған атауы тұрған жолдың оң жақ шекарасына курсорды апарып, курсор қос бағдаршаға айналғанда сол жақ батырманы басып, жібермей ұстап тұрып қажетті бағытқа жылжыту керек
-
9. Жаңа құжатты қай батырманың көмегімен құрамыз?
Жауап нұсқалары (батырма белгішелері) бастапқы мәтінде көрсетілмеген.
-
10. Қандай батырманы пайдаланып құжатты ашуға болады?
Жауап нұсқалары (батырма белгішелері) бастапқы мәтінде көрсетілмеген.
2) Семантикалық карта
Төмендегі сұрақтарға сәйкес келетін ұғымдар мен мәндерді сәйкестендіріңіз.
| № | Сұрақ | Нұсқалар / кілт сөздер |
|---|---|---|
| 1 | Бағандар саны қанша? | 256 |
| 2 | Қанша жолдан тұрады? | 65536 |
| 3 | Формула қатары | Формула енгізуге арналған жол (Formula Bar) |
| 4 | Бағдарламаны қалай іске қосамыз? | Іске қосу → Программалар → MS Excel |
| 5 | Excel бағдарламасы дегеніміз не? | Сандық кестемен жұмыс істеуге арналған бағдарлама |
Ескерту: берілген мәндер классикалық Excel нұсқаларына (мысалы, Excel 2003) сәйкес келеді.
IV. Жаңа сабақ: диаграмма құру
Диаграмма сандық мәліметтердің өзгерісін көрнекі түрде көрсетуге мүмкіндік береді. Диаграмма — кестедегі деректерді талдау мен салыстыруды жеңілдететін графиктік бейнелеу.
Диаграмма құру жолы
-
1
Қою (Insert) мәзірінен Диаграмма командасын таңдаңыз.
-
2
Стандартты құралдар тақтасындағы Диаграмма шебері төрт қадамнан тұрады. Бірінші қадамда Тип өрісінен диаграмма типін, ал Вид (түр) өрісінен түрін таңдаңыз. Қажет болса, Нәтижені көру (Просмотр результата) арқылы алдын ала қарауға болады.
-
3
Екінші қадамда мәліметтер аралығын енгізіңіз. Әдетте деректер ауқымын кестеден белгілеп алу жеткілікті.
-
4
Үшінші қадамда түсіндірме (легенда) қосып, осьтерді белгілеуге, диаграмма тақырыбын жазуға және мәлімет белгілерін көрсетуге болады. Диаграмма түсінікті болуы үшін атаулар мен белгілер анық берілуі керек.
-
5
Төртінші қадамда диаграмманың орналасуын таңдаңыз: жеке бетке немесе кестемен бірге сол бетке орналастыру. Көрнекілік үшін көбіне диаграмманы кестемен қатар орналастыру ыңғайлы.
Назар аударыңыз
Дөңгелек диаграмма (pie chart) бүтіннің бөліктерге бөлінуін өте айқын көрсетеді: әр бөлік жалпы көлемнің қандай үлесін алатыны бірден көрінеді.
Диаграмма құру кезінде Кері (Далее) және соңында Дайын (Готово) батырмаларын басу арқылы нәтижені аласыз.
Практикалық жұмыс
Информатика пәнінен тоқсандық бағалардың қорытындысы бойынша кесте құрып, диаграмма жасаңыз.
| Сыныбы | Оқушы саны | 5 | 4 | 3 | 2 |
|---|---|---|---|---|---|
| 8 А | 21 | 6 | 5 | 10 | 0 |
| 8 Ә | 21 | 5 | 6 | 10 | 0 |
| 9 А | 18 | 6 | 2 | 10 | 0 |
| 9 Ә | 19 | 6 | 3 | 10 | 0 |
| 9 Б | 20 | 3 | 2 | 15 | 0 |
Тапсырма
- Кестені Excel-ге енгізіңіз.
- Деректер ауқымын белгілеңіз.
- Диаграмма шебері арқылы диаграмма құрыңыз.
Ұсыныс
Үлестерді көрсету үшін дөңгелек диаграмманы, ал сыныптар бойынша салыстыру үшін бағанды диаграмманы (column chart) қолданып көріңіз.
V. Жаңа сабақты бекіту
Венн диаграммасы арқылы негізгі ұғымдарды қорытындылау.
VII. Оқушыларды бағалау
Оқушылардың жауаптары мен практикалық жұмысының орындалуына қарай бағалау.