Күйеуіңді шын сыйла
1-аңыз: «Еркектің бәрін сыйлаудың қажеті де, себебі де жоқ»
Әйелдер арасында жиі айтылатын пікірдің бірі — «ер адам сыйлауға лайық емес» деген тұжырым. Алайда бұл ойдың астарында жауапкершіліктен қашу да жатады: ер адамды отбасы ішінде көбіне әйелдің қарым-қатынасы, ықыласы және құрметі қалыптастырады.
Сыйлау неден басталады?
Сыйлау — ең алдымен адамның болмысын қабылдау. «Күйеуім қандай болса, сондай қабылдауым керек» дегенді жиі естиміз, бірақ оны іс жүзінде жүзеге асыру оңай емес.
- Кемшіліктерімен қоса қабылдау.
- Отбасы мен достарын қабылдау.
- Өмір сүру салтын қабылдау (пәтері бар-жоғы, табысы көп-аздығы).
- Хоббиі мен қызығушылықтарын ескеру.
- Өмірлік ұстанымдарын құрметтеу.
Көп әйел «Күйеуім қашан өзгереді?» деп күтеді: қалтасы қашан қалыңдайды, анасы мен достарының пікіріне қашан аз құлақ асады, рухани тұрғыдан қашан тереңдейді деп үміттенеді. Бірақ мәтіндегі ой бойынша, ер адам көп жағдайда түбегейлі өзгермейді — оны «өз күйінде» қабылдау ауыр болса да, отбасы тұрақтылығы көбіне осыдан басталады.
Мәтін ер мен әйел болмысын метафорамен сипаттайды: әйел — ауа райы секілді құбылмалы, ер — қабырға мен жартас секілді тұрақты. Бұл көзқарас бойынша еркектен «өз табиғатын өзгертуді» сұрау — оның болмысына қарсы талап қоюмен тең.
2-аңыз: «Күйеуімді сыйлау өмірімде ештеңені өзгертпейді»
Шығыс танымына сүйенген бейнелеуде ер адам — «бас», әйел — «мойын». Яғни отбасының бағыты мен берекесіне әсер ететін күш әйелдің нәзік басқаруында: басты қалай бұрсаң, жолың да соған қарай ауысады.
Құрметтің ықпалы
- Күйеуін айналасы көбірек сыйлай бастайды.
- Жақсы жұмыс мүмкіндіктері ашылады.
- Сенімді дос, қолдау табады.
- Отбасының ырысы артып, табыс молаяды.
Негізгі талап
Құрметпен бірге адалдық та сақталуы керек. Бұл — сенімнің іргетасы.
Мәтіннің түйіні: отбасылық өмірді өзгерткің келсе, алдымен еріңе деген шынайы құрметіңді арттыр.
3-аңыз: «Онсыз да өмір сүре аламын»
Қазір «еркіндік», «өз-өзіңді асырай алсаң болды» деген көзқарас кең тарады. Әйелдер қызметте өсу, декреттен шет қалмау, жұмыс орнын жоғалтпау үшін көп күш жұмсайды. Ата-аналар да қызын оқытуды бірінші орынға шығарып, «жақсы мамандық — бақыт кепілі» деп сенеді.
Неге шаңырақ шайқалады?
Мәтіннің пайымынша, себеп көп болғанымен, ең негізгі түйін — әйелді «еркек сияқты тәрбиелеу» үрдісі. Яғни: әйел болуды, отбасының ішкі жылуын сақтауды, үйлесім орнатуды жүйелі түрде ешкім үйретпейді.
- Қамқорлық пен жұмсақ коммуникация мәдениеті қалыптаспайды.
- Үйдің жайлылығын ұйымдастыру, бала тәрбиесі сияқты тұрмыстық дағдылар кейінге ысырылады.
- Көп отбасында ана бәрін жалғыз арқалап, қыз балаға «осылай да болады» деген үлгі қалады.
Жеке тәжірибе арқылы айтылған ой
Автор аудармашы арқылы берілген мәтінде өз өмірінен мысал айтады: бала күнінде үй шаруасына араластырылмаған, мектептегі еңбек сабағы да тұрмысқа қажетті дағдыны толық бермеген. Кейін тұрмыс құрғанда қарапайым істер — ас әзірлеу, үтіктеу, перде таңдау, үйді реттеу — бәрі қиынға соққан.
Түйін: әйел болуды көп адам кейін үйренеді, ал негізі бұл дағдылар 5–7 жастан бастап қалыптасуы тиіс деген көзқарас айтылады.
«Әйел бәрін өзі істесе...» дегеннің ықтимал салдары
-
Уақыт тапшылығы
Материалдық мақсатты күшейткен сайын отбасыға уақыт азаяды; қарым-қатынас салқындап, түсініспеушілік тереңдеуі мүмкін.
-
Рөлдердің ауысуы
Мәтін авторының көзқарасында жұмысқа шамадан тыс бағытталған әйел мінез-құлықта «еркектік» қырды күшейтіп, жұп динамикасына әсер етуі ықтимал.
-
Ішкі қанағат
Авторлық ой бойынша, тек жұмысқа сүйенген өмір әйелді толық бақытты ете бермейді.
Мәтінде «отбасының жүрегі — әйел» деген тұжырым айтылады: жүрексіз отбасы болмайтыны секілді, мейірім мен жылусыз да бірлік әлсірейді.
4-аңыз: «Алдымен ол мені сыйласын, мен сосын ойланып көремін»
Өзгені өзгерту мүмкін емес — бұл бәріне белгілі қағида. Сондықтан мәтіннің ұсынатын бағыты: алдымен өзің өзгер — құрметте, әйелге тән міндеттеріңді дұрыс атқар, және адамның табиғи болмысын қабылда. Сонда ер адам да көбіне сыйластыққа сыйластықпен жауап береді.
Еркекті іс жүзінде қалай сыйлауға болады?
1) Қабылдау — іргетас
Күйеуіңді де, оның өмірін де қабылдау: осы іргетассыз қарым-қатынас дамымайды.
2) «Жақсартамын» деген ойдан бас тарту
Әр көрген сайын түзеткің келетін әдет — сыйластықты әлсіретеді. Мәтін бұл ниетті тоқтатуды ұсынады.
3) Кемшілікті тізбелеуді қою
Кемшілікті қабылдаған сайын оны «іздеуге» де құмарлық азаяды. Тұрмыстық ұсақ нәрседе де дауыс ырғағын жұмсартып, нақты өтініш айту ұсынылады.
4) Жақсылығын іздеу және жазып жүру
Басында жақсы қасиеттері үшін таңдадың. Кейін тек мін іздеу әдетке айналуы мүмкін. Сондықтан оның сіз үшін, отбасы үшін жасаған жақсылығын бір дәптерге жазып отыру ұсынылады — уақыт өте көзқарас өзгереді.
5) Бағынуды үйрену (келісім мәдениеті)
Айтқанын тыңдау, келісуге бейім болу, ықылас таныту — мәтінде жақын достық пен сенімнің шарты ретінде беріледі. Егер ер адам «мені бәрібір түсінбейді» деп сырын жасыра бастаса, оны тыңдайтын басқа жүрек іздеуі мүмкін деген ой айтылады.
Қорытынды ой: шаңырақ шайқалмасын. Отбасының жүрегі — әйелдің мейірімі. Нәзіктікті жоғалтпай, ұзақ жолдағы отбасылық сапарда шаршамауға шақырады.
Дереккөз: Ольга Валяева, «Предназначение быть женщиной» кітабы.
Аударған: Шынар ӘБІЛДӘ.