Жазған мақал - мәтелдері бойынша тіл үйренушілерді жарыстыру
Сабақ туралы қысқаша мәлімет
Бұл сабақ жоспары қазақ тілін үйренушілерге арналған. Бастауыш деңгейдегі жаттығулар арқылы тіл үйренушілер отбасы мүшелерімен танысып, сөздік қорын толықтырады, мәтін арқылы ойлау және есте сақтау дағдыларын дамытады.
Сабақтың мақсаттары
Тілдік мақсат
Бастауыш деңгейдегі тапсырмалар арқылы отбасы мүшелерін таныстыру және негізгі сөздік қорды қалыптастыру.
Коммуникативтік мақсат
Сұрақ-жауап пен диалог құру арқылы сөйлеу дағдысын дамыту және өз ойын еркін жеткізуге үйрету.
Танымдық мақсат
Мәтін және қосымша мәліметтер арқылы ойлау, есте сақтау қабілеттерін жетілдіру.
Тәрбиелік мақсат
Отбасының адам өміріндегі рөлін түсіндіру, татулық пен бірлікті құндылық ретінде дәріптеу.
Сабақ барысы
Төмендегі бөлімдер бірізділікпен орындалады: ұйымдастыру, оқу-тыңдалым, жазылым, айтылым және қорытынды бағалау.
I. Ұйымдастыру кезеңі (сұрақ-жауап)
- «Отбасы» сөзін орыс тіліне аударыңыз.
- Бос уақытыңызда отбасыңызбен қайда саяхаттағанды ұнатасыз?
- Сіздің отбасыңызда неше адам бар?
- Отбасының адам өміріндегі маңызы қандай деп ойлайсыз?
№1 тапсырма: Оқу және түсіну
МәтінМәтінді мұқият оқыңыз.
Біздің отбасымыз
Біздің отбасымыз үлкен әрі тату. Отбасымызда төрт адам бар: әкем, анам, ағам және мен. Біз Астана қаласында тұрамыз. Менің атым — Гүлнәр. Мен 19 жастамын, студентпін.
Әкемнің мамандығы — заңгер. Оның жеке меншік компаниясы бар. Анам — мұғалім, №65 мектепте жұмыс істейді. Ол 45 жаста, әкемнен екі жас кіші.
Ағамның аты — Арман. Ол 23 жаста, «Қазгидромет» орталығының ақпараттық бөлімінде бас маман болып жұмыс істейді.
Біз отбасымызбен демалыс күндері табиғатқа шығып, серуендегенді ұнатамыз. Жазғы демалыс кезінде ауылдағы туыстарымызға барамыз. Біздің отбасымыз өте тату. Мен өз отбасымды жақсы көремін.
№2 тапсырма: Төл дыбыстарды табу
Мәтіннен қазақ тілінің төл дыбыстары бар 8 сөзді үлгі бойынша жазыңыз.
Үлгі
біздің — (і, ң), отбасымыз — (ы), үлкен — (ү).
№3 тапсырма: Мақал-мәтелдер
«Отбасы» тақырыбына байланысты 6–7 мақал-мәтел жазыңыз. Жазған мақал-мәтелдеріңіз бойынша тіл үйренушілерді жарыстырыңыз.
Үлгі 1
Отанды сүю — отбасынан басталады.
Үлгі 2
Әкеге қарап ұл өсер, шешеге қарап қыз өсер.
№4 тапсырма: Сұхбат және жаңа диалог
АйтылымСұхбатты оқыңыз. Әріптесіңізбен үлгіге сүйене отырып жаңа диалог құрастырыңыз.
Сұхбаттасайық
Алмагүл: — Сәлеметсіз бе!
Ардақ: — Амансыз ба! Серуендеп жүрсіз бе?
Алмагүл: — Иә. Бір айға еңбек демалысына шықтым.
Ардақ: — Жақсы екен. Демалыста қандай жоспарларыңыз бар?
Алмагүл: — Ертең Ыстықкөлге отбасыммен демалуға барамын. Ал сіз демалысқа шықтыңыз ба?
Ардақ: — Жоқ. Келесі айда демалысқа шығамын.
Алмагүл: — Бәрекелді! Сіз де демалысыңызды жақсы өткізіңіз!
Ардақ: — Рақмет! Сау болыңыз!
№5 тапсырма: Диаграмманы толтыру
Диаграмманы толықтырыңыз: «Отбасы бақыты неде?»
Негізгі тіректер
- Бірлікте
- Ынтымақта
- Шаттықта
- Татулықта
Ойды толықтыру
Лексикалық минимум
Тақырып бойынша базалық сөздер мен аудармалары.
Грамматикалық минимум
Есте сақтаңыз: Буын үндестігі (Үндестік заңы)
Қазақ тілінде буын және дыбыс үйлесімін үндестік заңы деп атайды. Сөздер дауысты дыбыстарға байланысты жуан не жіңішке болып айтылады.
Мысал
от-ба-сы, ә-ке
Орысша түсініктеме
Закон сингармонизма: слова произносятся либо твёрдо, либо мягко в зависимости от гласных.
Жуан айтылым
отбасы, отан, табиғат
Жіңішке айтылым
серуен, бірлік, әсем
Жалғау үлгілері
отбасы — лар, бірлік — тер
№6 тапсырма: Әріптерді қойыңыз және фонетикалық талдау жасаңыз
Үлгі
Біз — бір буынды, бітеу буын. б — дауыссыз, ұяң; і — дауысты, жіңішке; з — дауыссыз, үнді.
Біз отбасымызбен сенб..л..к демалыстарда т..з.. ауаға шығып, серуендегенді ұнатамыз. Жазғы д..мал..с кезінде ауылдағы туыстарға барамыз. Біздің отбасымыз өте т..ту. Мен өз отбасымды жақсы к..р..мін.
Тест: Білімімізді тексерейік
10 сұрақСұрақтарды тыңдап, дұрыс жауапты таңдаңыз. Сәттілік!
1) «Семья» сөзінің аудармасы
- а) отағасы
- ә) мекен
- б) ауыл
- в) отбасы
2) «Младшая сестра» сөзінің қазақша аудармасы
- а) аға
- ә) қарындас
- б) іні
- в) әпке
3) Отбасын қандай мемлекет деп атайды?
- а) қалалы мемлекет
- ә) мөлтек аудан
- б) шағын мемлекет
- в) аудан
4) Отбасының иесі кім?
- а) әже
- ә) отағасы
- б) қарындас
- в) көрші
5) «Жеті ата» сөзінің аудармасын табыңыз
- а) род
- ә) отечество
- б) потомство
- в) семь поколений
6) Атаның баласының баласын табыңыз
- а) бала
- ә) ұрпақ
- б) немере
- в) жиеншар
7) «Родственник» сөзінің аудармасы
- а) аға
- ә) туыс
- б) іні
- в) жолдас
8) (ы) әрпі түсірілген сөздерді көрсетіңіз
- а) ағайын, бауыр, туыс
- ә) әке-шеше, ата-?
- б) ?рпақ, ?ала
- в) серуен, демалыс
9) Отбасын неге теңейді?
- а) балуан
- ә) орамал
- б) алтын ұя
- в) үлкен кітап
10) Отбасы мүшелерін атаңыз
- а) құда, көрші, инженер
- ә) жүргізуші, студент, ұшқыш
- б) сатушы, көрші, маман
- в) әке-шеше, аға, әпке
Жауап кілті
1 — В, 2 — Ә, 3 — Б, 4 — Ә, 5 — В, 6 — Б, 7 — Ә, 8 — А, 9 — Б, 10 — В.
Бағалау
- Тыңдаушылар өзін-өзі бағалайды.
- Тыңдаушылар бірін-бірі бағалайды.
- Оқытушы сабақ барысындағы белсенділікке қарай бағалайды.
Үй тапсырмасы
1-тапсырма
«Отбасы» тақырыбына арналған мақал-мәтелдерді жаттап келіңіз.
2-тапсырма
Өз отбасыңыз туралы шағын мәтін құрастырыңыз.
Ескерту
Материал бастауыш деңгейге бейімделген. Қажет болған жағдайда тапсырмалар санын азайтып, мәтін көлемін деңгейге сай ықшамдауға болады.