Өрде Ұлжан құдасының ауылына отыз шақты кісімен барады
Құдалық сапары және неке
Өрде Ұлжан құдасының ауылына отыз шақты кісімен барады. Алшынбайға жетпіс жылқы, отыз түйе аталып, үстіне мол қазына қоса жеткізіледі.
Үш күн бойы кезекпен қызықты думан өтеді. Абай осы үш күнде қалыңдығын көрмейді. Тек төртінші күні құдалар түгел бір үйге жиналғанда неке оқылады. Абай Ділдәмен жақын танысып та үлгермей жатып, шымылдық жабылады.
Бұл сапарға Абай қасына Ерболды ертіп шыққан еді. Тоғжан Ербол арқылы сәлем айтып, соңынан жылап қалыпты. Осы хабарды естіген Абай екі оттың арасында қалғандай қиналады.
Абайлар Алшынбай ауылында тағы он бес күндей қонақ болып қайтады. Қайтқан жолда Абай жас жүрегіне жалынды үміт қоса алмады.
Жайлаудағы тартыс және Абайдың тоқтамы
Абайлар келгенде жұрттың бәрі Шыңғыс сыртындағы жайлауда екен. Құнанбай атшабарларын жіберіп, былтырғы қыстауларын қайтара бастайды: он төрт қонысты түгел қайта иемденеді. Бірақ біреуін Байсал қасарысып бермейді.
Құнанбай ашуға мініп, тағы бір қақтығыс бастамақ болғанда, Абай оны тоқтатады. Сосын Бөжейдің асы таяп қалғанын айтып, әкесі бармаса да, өзі ауылдың игі жақсыларын ертіп баруға рұқсат сұрайды.
Назар аударар ой
Абайдың таңдауы — жанжалға ұрыну емес, ел ішіндегі салмақты істерге жауапкершілікпен араласу.
Бөжей ауылындағы қызмет және ел алғысы
Абайдың өз жоспары бар еді. Ол Бөжей ауылына келетін қонақтардың бір бөлігіне арнап он киіз үй тіктіріп, жайлы күтім ұйымдастырады. Айтқаны айнымай келеді.
Абай, Ербол, Мырзахан, Ұлжан, Айғыздар бірігіп, Бөжейдің алыс нағашыларын қонақ етеді. Үш күн бойы тыным таппай қызмет қылады.
Байдалы, Байсал, Сүйіндік және нағашы ақсақалдар разылықтарын білдіріп, баталарын береді. Абай мен Ербол үш күн көз ілмегендіктен, үйіне жетісімен екі күн, бір түн сіресіп ұйықтап, бой жазып тұрады.
Абайдың ірі жауапкершілікпен атқарған еңбегі Шыңғысқа ғана емес, ел сыртына да тез тарайды. Кім көрсе де, оны ашық-жарқын жүзбен қарсы алатын болады.
Ай сәрідегі кездесу
Ербол ауылына бір барып келгенде, Абайдың Тоғжанмен кездесуге тағы бір сәті туғанын айтады. Сөйтіп, оны ертіп алып кетеді.
Екеуі ай сәрісінде тағы жолығады. Тоғжан Абайды құшақтай сала жылап жібереді. Екі жүректің дірілдеген лүпілі қосылып, ыстық еріндері енді айырылмастай табысқандай болады.
Тып-тыныш жазғы таң баяу атып, жарық түріле бергенде, Абай атына мініп, Ботақанға бет алады.
Қыстауға қону қарсаңында
Ел қыстауға қонатын шақта Абай Қарқаралыға жүріп, Ділдәні алып келеді.
Осы аралықта Құнанбай да қарап қалмай, баласын ұрып, інісін масқаралаған Құлыншақ пен оның «бес қасқасына» өз жазаларын беріп үлгерген еді.