Қазақша рефераттар

Шәкәрім Құдайбердіұлының қазақ әдебиетінде алар орны туралы

Сабақ тақырыбы

Жамбылдың өмірі мен шығармашылығы.

Сабақтың мақсаты

Білімділік

Айтыскер ақын Жамбылдың өмірбаяны мен шығармашылығын меңгерту; ақынның туған халқына және қазақ әдебиетіне сіңірген еңбегін оқушылардың өздігінен ізденуі арқылы таныту.

Дамытушылық

Сұрақ-жауап, талдау және зерттеу тапсырмалары арқылы оқушылардың ойлау, дәлелдеу, салыстыру және ақпаратпен жұмыс істеу дағдыларын дамыту.

Тәрбиелік

Адамгершілікке, қайырымдылыққа тәрбиелеу; ақын өмірін үлгі ету; әдебиетті, өнерді және туған тіл — қазақ тілін сүюге баулу.

Сабақ туралы қысқаша мәлімет

Сабақтың типі
Жаңа білім беру сабағы.
Сабақтың түрі
Зерттеу сабағы.
Сабақтың әдістері
Сұрақ-жауап, түсіндіру, талдау.
Пәнаралық байланыс
Тарих, өнер.
Көрнекіліктер
Слайдтар, проектор, компьютер.

Сабақтың барысы

I. Ұйымдастыру кезеңі

Оқушылардың назарын сабаққа аудару, сабақ мақсаты мен күтілетін нәтижелерді нақтылау.

II. Үй тапсырмасын тексеру

Тақырып: Шәкәрім Құдайбердіұлының қазақ әдебиетіндегі орны.

III. Ой шақыру

  • Жамбыл туралы не білесіңдер?
  • Төменгі сыныптарда оның қандай шығармаларымен таныстыңдар?

IV. Сұрақ-жауап (өткен тақырыпты бекіту)

  1. 1. Шәкәрім Құдайбердіұлы қандай ортада өсіп, кімнен үлгі алды?
  2. 2. Шәкәрімнің өлеңдері (тақырыптары мен ерекшелігі).
  3. 3. Әндері (композиторлық қыры).
  4. 4. Поэмалары.
  5. 5. Прозасы.
  6. 6. Абай мен Шәкәрім шығармашылығының сабақтастығы.

Шәкәрім Құдайбердіұлын кім деп танимыз?

  • Ол — лирик және эпик ақын, әрі прозаик.
  • Ол — композитор, музыкант, орыс және шығыс классиктерін қазақ оқырманына таныстырған шебер аудармашы.
  • Ол — терең ойшыл, сегіз қырлы бір сырлы өнерпаз, ірі мәдениет қайраткері.
  • Ол — Абайдың нағыз мұрагерлерінің бірі, әрі бірегейі.

V. Топтастыру

Тақырып: «Жүз жыл жырлаған жүрек»

1) Ақынның дүниеге келуі

Өмірбаянының негізгі деректері, туған өлке.

2) Ұстаздары және ақындық ортасы

Жамбылдың қалыптасуына әсер еткен тұлғалар.

3) Жырлаған тақырыптары

Қоғам, елдік, адамгершілік, уақыт тынысы.

4) Сатиралық өлеңдері

Өткір сын, мысқыл мен қоғамдық ой.

5) Айтыскерлігі

Айтыс өнеріндегі орны, шеберлік қырлары.

6) Құлмамбетпен айтысы

Айтыс дәстүріндегі мәні, идеялық салмағы.

7) Отаншыл өлеңдері

Ел мен жер тақырыбы, халық рухы.

8) Кеңестік дәуірдегі жырлары

Дәуір шындығы және әдеби контекст.

9) Соғыс жылдарындағы өлеңдері

Жауынгер рухын көтерген азаматтық үн.

10) Дастандары

Эпикалық мұрасы және көркемдік ерекшеліктері.

Хронологиялық кестемен жұмыс

Оқушылар «Жылдар — негізгі оқиғалар — шығармалары» бағытымен Жамбыл өмірі мен мұрасын жүйелейді.

Айтыс мектебі мен ортасы

  • Бақтыбай
  • Құлмамбет
  • Жаныс
  • Бұрым қыз
  • Айкүміс
  • Сарбас
  • Досмағанбет
  • Шашубай

Жамбылдың өнерпаздық қырлары

ақын айтыскер жыршы жырау сатирик дастаншы

Осы қырлар арқылы Жамбыл мұрасы жанрлық әрі тақырыптық тұрғыдан кең ауқымда қарастырылады.

VI. Оқушыларды бағалау

Топтық жұмысқа қатысуы, жауаптардың дәлелділігі, кестені толтыру сапасы және қорытынды пікір айтуы бойынша бағаланады.

VII. Үй тапсырмасы

  1. 1. Жамбыл Жабаев туралы ақын-жазушылардың еңбектерін оқу.
  2. 2. Ақынның өлеңдерін жаттау.