Мәдени мұра сөзжұмбағын шешу
Сабақ жоспары (блог-пішім)
Мәдени мұра – халық игілігі
Бұл сабақта мәдени мұраның мәні, оны сақтау мен жалғастырудың жауапкершілігі, сондай-ақ ұлттық құндылықтарды танытатын дәстүрлер туралы ой қозғаймыз. Оқу барысы мәтінмен жұмыс, сұрақ-жауап және шығармашылық тапсырмалар арқылы ұйымдастырылады.
Ұйымдастыру кезеңі
- 1 Оқушылардың назарын сабаққа аудару.
- 2 Қазақстан Республикасының Әнұранын орындау.
Мұғалім сөзі: мәдени мұра туралы кіріспе
2004 жылғы 13 қаңтарда Қазақстан Республикасы Президенті «Мәдени мұра» мемлекеттік бағдарламасы туралы қаулыға қол қойды. Бағдарлама жүзеге асқан кезеңде ғылыми ізденістер кең өріс алып, ауқымды нәтижелерге қол жеткізілді. Ең маңыздысы — бұл бастамаға еліміздің түкпір-түкпіріндегі тұрғындар атсалысып, шын мәнінде халықтық сипатқа ие болды.
Аумағы жағынан әлемдегі алғашқы ондыққа кіретін қазақ жері ежелден сан түрлі мәдениеттер тоғысқан кеңістік болды. Мұнда көшпенділік пен отырықшылық өзара араласып, бірін-бірі толықтырып отырды. Табиғатпен етене өмір сүрген қазақ халқының таным-тәжірибесі күнкөріс қамымен ғана шектелмей, уақытты мәнді де қызықты өткізудің жолына айналды.
Негізгі ұғым:
Сол мәдени тәжірибенің бір көрінісі — аңшылық пен саятшылық. Құсбегілік әсем табиғат аясындағы әсерлі демалыс әрі дәстүрлі өнер ретінде бағаланады.
Тарихи деректерге сүйенсек, құсбегілік өнер шамамен үш мың жыл бұрын пайда болған. Түзден ұстаған құсын үйретіп, баптайтын адамды құсбегі дейді. Құсбегі құсты көбіне балапан кезінен бастап баулиды.
Мәтінмен жұмыс
3 минут
Мәтін: «Саятшы Ораз» (С. Мұханов). Оқылған мәтін бойынша төмендегі тұжырымдарға «иә/жоқ» деп жауап беріңіз.
| № | Тұжырым | Иә | Жоқ |
|---|---|---|---|
| 1 | Ораз құсбегілікпен және саятшылықпен айналысты. | □ | □ |
| 2 | Өмірін аңшылықпен өткізген Ораз әзілқой, жайдары адам болды. | □ | □ |
| 3 | Ораз қыста аңға көбіне атпен шығады. | □ | □ |
| 4 | Ораздың жақын дос болатын тобы — балалар. | □ | □ |
| 5 | Ораз сараң еді. | □ | □ |
Дәптермен жұмыс
Қазыбек бидің аталы сөзін оқып, қазақ халқының бойындағы жақсы қасиеттерді дәптерге жазыңыз.
1) Намысшыл
Ар-намысты биік қою, қадірді сақтай білу.
2) Адал
Шыншыл болу, сенімге берік болу.
3) Өсиетті сақтау
Үлкеннің өнегесін ұмытпай, сөз қадірін түсіну.
4) Өнерді тарату
Білім мен өнерді бөлісу, үйрету мәдениетін жалғастыру.
Шығармашылық жұмыс
Тапсырма 1
Интерактивті тақтада көрсетілген суретті негізге алып, өзіңнің туған ауылың туралы шағын әңгіме құрастыр.
Тапсырма 2
«Мәдени мұра» тақырыбы бойынша сөзжұмбақ шеш.
Қорытынды ой
Әр ұлттың өзіне тән салт-дәстүрі мен әдет-ғұрпы бар. Дәстүр — ұрпақтан ұрпаққа берілетін әдет-ғұрып, көпшілікке ортақ тәртіп, әдеп пен инабаттың қайнар көзі.
Қазақ халқының дәстүрлері ұрпақ тәрбиесінің басты құралы болып табылады. Олар халықтың мінез-құлқын, болмысын, құндылықтарын танытады. Дәстүрлер тіршілік кәсібіне, наным-сенімге, өмірге деген көзқарасқа байланысты уақыт өте түрленіп, бірақ мәнін жоғалтпай, ұрпақ сабақтастығымен жалғасып отырады.
Негізгі түйін
Мәдени мұра — өткеннің естелігі ғана емес, бүгінгі болмысымызды айқындайтын және ертеңге бағыт беретін ортақ қазына.
Үй тапсырмасы
- Жұмбақтар шешу.
- «Ауылым — алтын бесігім» тақырыбында эссе жазу.
- Отан, ел, туған жер туралы мақал-мәтелдер жаттау.
Жүректен жүрекке
Сабақты қорытындылау үшін «Қазақтың дастарханы» әнін бірге орындау.