Отан үшін алға
Мақсаты
- Ұлы Отан соғысы, оның зардаптары және Ұлы Жеңістің мән-маңызы туралы мағлұмат беру.
- Оқушылардың тіл байлығын, ойлау мәдениетін, мәнерлеп оқу дағдыларын дамыту.
- Отан үшін жанын қиған аталар мен апалардың, сондай-ақ бүгін арамызда жүрген ардагерлердің ерлігін үлгі ете отырып, оларды құрметтеуге тәрбиелеу; отансүйгіштікке, елжандылыққа, батылдыққа, шыншылдыққа баулу.
Көрнекіліктер
Плакатқа жазылған нақыл сөздер, батырлардың суреттері, буклеттер, оқушылар салған суреттер, белгілі даталар, слайдтар.
Тәрбие сағатының барысы
Құрметті қонақтар, оқушылар, мұғалімдер! Әрқайсысымыз үшін жақын да қымбат мереке — 1941–1945 жылдардағы Ұлы Отан соғысындағы Жеңіс күніне санаулы күндер қалды. Жеңіске жету жолында қазақстандықтардың асқан ерлігі мен әскери жанқиярлығы Отан соғысы тарихындағы жарқын беттерге айналды. Сондықтан Жеңіс күні әрқайсысымыздың жүрегімізге жақын.
1-жүргізуші
Өкінішке қарай, уақыт сол ұлы оқиғаларға қатысушыларды арамыздан алып кетіп жатыр. Олар жыл өткен сайын азайып барады. Бірақ ешкім де, ештеңе де ұмытылмауы тиіс! Себебі бұл — біздің тарихымыз, біздің мақтанышымыз, біздің даңқымыз.
2-жүргізуші
1941 жылы 22 маусымда гитлерлік Германия Отанымызға соғыс жарияламастан опасыздықпен шабуыл жасады.
Мұғалім
Жеңіс үшін шыбын жанын құрбан еткен бірнеше миллиондаған адамдардың есімдерін жадымызда сақтап, 1418 азапты күн мен түнді болашақ үшін ерен еңбекпен, қайсар ерлікпен өткізгенін ұмытпауымыз керек.
Ән:
«Сарбаздар әні» орындалады.
1-жүргізуші
Ұлы Отан соғысының дүние жүзі үшін маңызы зор болды. 1945 жылы 8 мамырда Берлинде фашистік Германия жеңілгенін мойындап, тізе бүккені туралы актіге қол қойды. 1945 жылы 9 мамырда бұрын-соңды болмаған мың зеңбірек 30 дүркін салют атылды. Міне, Жеңіс күні осылай келді.
2-жүргізуші
Дүние жүзі халқы бостандыққа қол жеткізді. Халық «Отан» ұғымын терең сезіне түсті. Қаһармандық пен еңбек жеңіп шықты, зұлымдық пен басқыншылық тізе бүкті. Бірлік, ерлік, халықтар достығы нығая түсті.
Оқушылардың жыр-шумақтары
1-оқушы
Ешкім де ұмытылған жоқ, еш нәрсе де ұмыт қалған жоқ. Бұл сөздер Жеңіс күнін мерекелеу кезінде жиі айтылады, әрі соғыста қаза тапқандарға арналған ескерткіштерге қашалып жазылған.
2-оқушы
Жеңіс деген — жақсылықтың сыңары,
Жігер менен құштарлықтың құралы.
Күрескердің арманы мен ұраны,
Қуаныш пен мерекенің бұлағы.
3-оқушы
Әрбір көктем бізді ойша ұмытылмас, көптен күткен күнге — 1945 жылдың 9 мамырына қайта оралтады.
2-жүргізуші
Жауынгер — біздің саңлақтар, жауды жеңген солдаттар. Ардақты Отан — ел үшін, бақытты туған жер үшін.
Құрметті ұстаздар, оқушылар — сол ағаларымыздың рухына тағзым етіп, 1 минут үнсіздік жариялайық.
Соғыс — ауыр сын, жеңіс — биік рух
5-оқушы
9 мамыр — Жеңіс күні өмірді сүйген адамзаттың есінен мәңгі кетпек емес. Бірақ бұл Жеңіс оңайлықпен келген жоқ.
6-оқушы
Оқ борады күні-түн,
Жатты жерді от қарып.
Алға қарай ұмтылды,
Батыр қазақ оқты алып.
7-оқушы
Туын жықпай қолдағы,
Опат болды ел үшін.
Кеудесімен қорғады,
Азаттықтың жемісін.
8-оқушы
Даламыздың даңқысың,
Балауса гүл — балғын қыз.
Жанын қиып халқы үшін,
Жанып түскен ақ жұлдыз.
Ерлік туралы жыр
9-оқушы
Сілкінтіп зеңбіректер жердің жүзін,
Оқ борап, снарядтар қаққанда ызың.
Қаптаған қалың жаудан тайсалмаған,
Мен көрдім пилоткалы қазақ қызын.
10-оқушы
Жас ұрпақ асыр салып,
Ерлікті ән қылып шырқайды.
Небір заңғар таулар құлазып шөксе де,
Ерлердің бейнесі мәңгі жасайды.
11-оқушы
Қасарысты жиырма сегіз,
Тынбай атты гранатты.
«Отан» деген отты лебіз —
Жандарынан жалын атты.
12-оқушы
Кетпес олар естен мәңгі,
Кегі тұр кеудемізде.
Ерлік даңқы — жеңіс таңы,
Жарқыратып келді бізге.
13-оқушы
Орыс, қазақ, қырғыздан
Құрылған бұл шағын топ.
Жауға үрей туғызған
Жайпап түсер жалын боп.
14-оқушы
Жиырма сегіз, жиырма сегіз — бір ғалам,
Анау жаудың танктері лаулаған.
Ресей кең, Отан кең, артымызда — Мәскеу,
Шегінуге хақымыз жоқ, бір қадам!
1-жүргізуші
Соғыстың бас кезінде гитлершілдер 190 дивизияны, 5 мыңға жуық ұшақты, 3700 танкті, 50 мыңдай қару-жарақты шабуылға шығарды. Жерімізге басып кірген жау әскерінің жалпы саны 5,5 миллион адамға жетті.
2-жүргізуші
Осы сұрапыл соғыста жауды талқандап, Ұлы Жеңіске жетуге қазақстандықтар да сүбелі үлес қосты. Жүздеген мың азамат қолына қару алып, өз Отанының бостандығы үшін күресті.
Ән:
«Атамекен» әні орындалады.
Қазақтың қаһарман қыздары
Халқымыз Әлия Молдағұлова, Мәншүк Мәметова, Хиуаз Доспанова есімдерін ерекше мақтанышпен атайды.
Мәншүк Мәметова
1922 жылы дүниеге келген (шын аты — Мәнсия). Орал облысы, Орда ауданында туған. 1942 жылы Алматыдағы медицина институтында оқып жүріп, өз еркімен майданға аттанды. Невель қаласын қорғау кезінде соңғы оғына дейін шайқасып, ерлікпен қаза тапты. 1944 жылғы 1 наурызда Кеңес Одағының Батыры атағы берілді.
Әлия Молдағұлова
1925 жылы Ақтөбе облысы, Қобда ауданында туған (1925–1944). Ленинградтағы балалар үйінде тәрбиеленді. Майданда мергендігімен танылып, ірі шайқастарға қатысты. «Отан үшін алға!» деп жауынгерлерді бастап, жау бекінісіне алғашқылардың бірі болып кірді. Қыршын жасында жау оғынан қаза тапты.
Хиуаз Доспанова
Ұшқыш, ерлік пен табандылықтың үлгісі. (Мәтіндегі дерек жылдары толық берілмеген.)
Бейнеклип:
«Ана туралы» бейнеклип көрсетіледі.
Ерлік есімдері — ұрпаққа өнеге
Бауыржан Момышұлы (1910–1982)
Жазушы, аты аңызға айналған даңқты жауынгер, гвардия полковнигі. 1941 жылдың күзінен бастап соғыс аяқталғанға дейінгі негізгі шайқастарға қатысты.
Талғат Бигелдинов
Ұшқыш болуды жастайынан армандап, аэроклубта оқыды, кейін авиация училищесін бітірді. 1943–1945 жылдары соғысқа қатысып, 305 рет әуе шайқасына түсті. Жау техникасына ауыр соққы берді. Кеңес Одағының Батыры атағын екі мәрте алды.
Қасым Қайсенов (1909–2003)
1941 жылы соғысқа шақырылып, Смоленск түбінде шайқасты. Бірқатар орден-медальдармен марапатталған.
Төлеген Тоқтаров
Қатардағы жауынгер. 1942–1943 жылдары Сталинград майданында соғысты. «Германияны жеңгені үшін» медалімен марапатталған.
Нұркен Әбдіров
808-ші шабуылшы полк құрамында 17 рет әуе шайқасына қатысып, жаудың танкілері мен көліктерін, зенит қондырғыларын жойды. Ерлігі үшін 1943 жылғы 31 наурызда Кеңес Одағының Батыры атағы берілді.
Мәлік Ғабдуллин
1941 жылдың қыркүйегінен соғыс соңына дейін Отан қорғау борышын абыроймен атқарды. Панфилов атындағы дивизия құрамында шайқасты. 1943 жылы 30 қаңтардан бастап Кеңес Одағының Батыры атағы берілді.
Махмет Қайырбаев
1925 жылы 1 қаңтарда Шығыс Қазақстан облысы Бесқарағай ауданында туған, 1996 жылы Павлодарда қайтыс болған. Екінші дүниежүзілік соғысқа қатысушы, артиллерия командирі. 1943 жылдан бастап майданда болып, ерлігімен танылды. Соғыстан кейін ел дамуына еңбек сіңіріп, марапаттарға ие болды.
Ән:
«Алға, қазақ жігіттері» әні орындалады.
Сұрағанов Құдайберген Мағзұмұлы
1921 жылы Павлодар облысы Қашыр ауданында туған. Ұлы Отан соғысының ардагері, Кеңес Одағының Батыры, физика-математика ғылымдарының кандидаты, доцент. Педагогикалық білім алып, соғысқа дейін мұғалім болған. Кейін Қызыл Армия қатарына алынып, артиллерия бөлімінде қызмет етті.
Серікбай Мүткенов
1913 жылы Ертіс өңірінде туған. Соғысқа өзі сұранып аттанып, зеңбірек командирі ретінде Воронеж майданында шайқасты. 1943 жылы Сталинград, Курск және Днепр бағытындағы ұрыстарда ерлігімен көзге түсті. 1944 жылы Украинаны азат ету жолында қаза тапты. Кеңес Одағының Батыры атағы берілді.
Қанаш Камзин
1919 жылы Павлодар облысында туған. Педагогикалық білім алған. Соғыс жылдары рота командирі ретінде Молдавияны азат ету және Днестр маңындағы шайқастарда ерекше ерлік көрсетті. 1944 жылдың 13 сәуірі түні ротасымен бірге Днестрден бірінші болып өтіп, плацдармды ұстап қалуға үлес қосты. Батырлығы үшін Кеңес Одағының Батыры атағы берілді.
Ән:
«Ел қорғауға әзірміз» әнін ұлдар орындайды.
Қазақстандықтардың майдан жолы
Қазақстандықтар Брест қамалын қорғады, Мәскеу түбінде өлімге бас тікті, Сталинград пен Курск доғасындағы шайқастарда ерекше көзге түсті. Берлинді шабуылдады. 1945 жылы 30 сәуірде Рейхстагқа қазақ жауынгері Рақымжан Қошқарбаев Жеңіс туын тікті.
Ән:
«Қазақтай ел қайда?» әні орындалады.
Қорытынды
1-жүргізуші
Иә, бұл Жеңіс оңайлықпен келген жоқ. Ұлы Отан соғысына қатысып, ерлік көрсеткен Қасым Қайсенов, Нұркен Әбдіров, Бауыржан Момышұлы, Талғат Бигелдинов, Рақымжан Қошқарбаев, Мәншүк Мәметова, Әлия Молдағұлова сияқты есімдері аңызға айналған аталарымыз бен апаларымыз тарихта Батыр болып қалды.
2-жүргізуші
1945 жылдың 9 мамыры — герман фашизмінің күйрей жеңілген күні. Жеңіс! Ұлы Жеңіс! Сүйінші, халқым сүйінші! Шаттан, ата-анамыз! Шаттан, ата-бабамыз!
1-жүргізуші
Кек қайтарып фашистен,
Соғыс бітті жеңіспен.
Жеңдік жауды күресте,
Жасалсын той — мереке!
2-жүргізуші
Жеңістің туы жалтылдап,
Жығылмай мәңгі тұрады.
Сол тумен өскен аршындап,
Ерлердің бізбіз ұланы!