Графикалық ақпаратты қағаздан компьютерге енгізу құралы
Сабақ туралы қысқаша мәлімет
- Сабақтың тақырыбы
- Жас информатиктер
- Сабақтың түрі
- Сайыс сабақ
- Сабақтың мақсаты
- Оқушылардың информатика пәніне қызығушылығын арттыру; ой-өрісін және танымдық қабілеттерін дамыту; шығармашылыққа баулу; өз ойын еркін жеткізе білуін қалыптастыру; өткен тақырыптарды шапшаң еске түсіру дағдыларын жетілдіру.
- Көрнекіліктер
- Слайдтар, суреттер, интерактивті тақта.
Сабақтың барысы
I. Ұйымдастыру кезеңі
- Амандасу, сыныпты түгелдеу.
- Сыныпты екі топқа бөлу.
II. Жаңа сабақ (сайыс форматы)
Бүгінгі сайыс кезеңдерге бөлінеді. Сынып екі топқа бөлінеді: 1-топ — «Пернетақта», 2-топ — «Монитор».
Кезеңдер тізімі
- 1. Сұрақ–жауап
- 2. Сәйкестікті табу
- 3. Бұл кім? Бұл не?
- 4. Сөзжұмбақ шешу
- 5. Ойлан да тап
- 6. Компьютердің пайдасы мен зияны (пікірталас)
1-кезең: Сұрақ–жауап
1-топ («Пернетақта») сұрақтары
-
1. «Ақпарат» термині латын тілінен аударғанда нені білдіреді?
Жауап: баяндау, түсіндіру, мәлімет.
-
2. Ақпараттың негізгі қасиеттері қандай?
Жауап: сенімділігі, толықтылығы, құндылығы, дер кезінде берілуі, түсініктілігі, қолжетімділігі, қысқалығы, нақтылығы.
-
3. Ақпараттың өлшем бірліктері қандай?
Жауап: бит және байт.
-
4. Есепшот Ресейде қай ғасырларда пайда болды?
Жауап: XV–XVI ғасырлар.
-
5. Компьютердің негізгі құрылғыларын атаңдар.
Жауап: монитор, жүйелік блок, пернетақта, тінтуір.
-
6. Paint графикалық редакторын қалай іске қосамыз?
Жауап: Қосу → Программалар → Стандартты → Paint.
-
7. WordPad құжатын бірінші рет қалай сақтаймыз?
Жауап: Файл → «Сохранить как».
-
8. «Құю» (Заливка) құралының қызметі қандай?
Жауап: тұйық контурдың ішін кескін немесе фон түсімен бояйды.
-
9. Жолды толықтай бас әріппен теру үшін қай перне қолданылады?
Жауап: Caps Lock.
-
10. Қағаздағы кескінді сканерлеп, экранға шығаруға мүмкіндік беретін құрылғы қалай аталады?
Жауап: сканер.
2-топ («Монитор») сұрақтары
-
1. Информатика дегеніміз не?
Жауап: ақпаратты жинау, сақтау, жіберу, өңдеу және ұсыну әдістері мен құралдарын зерттейтін ғылым.
-
2. Ақпараттың түрлері қандай?
Жауап: көру, есту, иіс сезу, дәм сезу, сипап сезу арқылы қабылданатын ақпарат.
-
3. «Информатика» сөзінің ақпараттық көлемін анықтаңдар.
Жауап: 11 символ, 11 байт, 88 бит.
-
4. Арифмометрді (калькуляторды) құрастырған ғалым кім?
Жауап: 1694 жылы неміс математигі Г. В. Лейбниц.
-
5. Компьютердің қосымша құрылғыларын атаңдар.
Жауап: принтер, сканер, микрофон, дыбыс колонкалары.
-
6. WordPad мәтіндік редакторын қалай іске қосамыз?
Жауап: Қосу → Программалар → Стандартты → WordPad.
-
7. Paint графикалық редакторындағы сурет салу құралдары нешеу?
Жауап: 16 құрал.
-
8. «Формат → Шрифт» командасы арқылы не өзгертуге болады?
Жауап: қаріптің түрін, түсін, өлшемін және параметрлерін.
-
9. Кіші әріптерді бас әріпке (және керісінше) ауыстыру үшін қандай перне қолданылады?
Жауап: Shift.
-
10. Монитордағы көрініс түрлі түсті нүктелерден тұрады. Ол нүктелер қалай аталады?
Жауап: пиксель.
2-кезең: Сәйкестікті табыңдар
Бұл кезеңде ұғымдар мен анықтамалар (немесе құрылғы мен қызметі) сәйкестендіріледі. Екі топқа да тапсырма бірдей беріледі, жауап жылдамдығы мен дәлдігі бойынша бағаланады.
3-кезең: Бұл кім? Бұл не?
-
1. Көптеген адамдар «компьютердің атасы» деп атаған тұлға.
Жауап: Чарлз Бэббидж.
-
2. 1694 жылы Лейбниц құрастырған механикалық есептеу машинасы.
Жауап: арифмометр.
-
3. 19 жасында алғаш механикалық есептеу машинасын жасаған ғалым.
Жауап: Блез Паскаль.
-
4. Говард Айкен құрастырған автоматты есептеуіш машинаның атауы.
Жауап: «Марк I».
-
5. 13 жасында алғашқы бағдарламасын жазып, кейін Microsoft компаниясын басқарған тұлға.
Жауап: Билл Гейтс.
-
6. 1846 жылы Бэббидж машинасына бағдарлама жазып, алғашқы программист ретінде танылған ғалым-әйел.
Жауап: Ада Лавлейс.
-
7. IX ғасырда арифметикалық амалдардың ережелерін жазып, «алгоритм» ұғымына аты берілген ғалым.
Жауап: Әл-Хорезми.
4-кезең: Сөзжұмбақ шешу
Төмендегі сұрақтар бойынша сөзжұмбақ шешіледі. Дұрыс жауаптар информатика ұғымдарын бекітуге көмектеседі.
- Берілген есептің шығару жолын сипаттайтын реттелген амалдар тізбегі қалай аталады?
- Компьютердің негізгі құрылғыларының бірі.
- Аты бар байттар тізбегі қалай аталады?
- Компьютердің ең басты бөлігі, «компьютердің миы».
- Нысанның сілтеме көрсеткіші қалай аталады?
- Интернет желісіне қосылу үшін қажетті құрал.
- «Ақпарат» сөзі қай тілден аударылған?
- Суретті үлкейтуге арналған құрал.
- Растрлық бейненің ең кішкентай элементі.
- Графикалық ақпаратты қағаздан компьютерге енгізу құралы.
- Никлаус Вирт жасаған программалау тілі.
5-кезең: Ойлан да тап
Жағдаят: тінтуірдің шаригі кірленіп, қозғалмай қалды. Бұл жағдайда не істер едіңдер? Топтарға ойлануға 3 минут беріледі.
Берілетін заттар (8 атау)
- 1) Табақтағы су
- 2) Сабын
- 3) Орамал
- 4) Ақ бет қағаз
- 5) Спирт
- 6) Мақта
- 7) Қайшы
- 8) Сым
Үлгі шешім (әрекет реті)
- Тінтуірдің шаригін алып, сабынды суға жуып тазалау.
- Орамалмен сүртіп, ақ қағаздың үстіне толық кебу үшін қою.
- Тінтуірдің ішкі бөлігін спиртке малынған мақтамен сүрту.
- Шарикті қайта орнына салып, құрылғыны қолдану.
6-кезең: Компьютердің пайдасы мен зияны (пікірталас)
Тапсырма
Әр топқа дайындалуға 5 минут беріледі. Компьютердің пайдасы мен зияны туралы қысқаша мәлімет дайындап, өз ұстанымын қорғайды.
Бағалау өлшемдері
- Нақты дәлелдер келтіру
- Ойды жүйелі жеткізу
- Командалық жұмыс
- Уақытты тиімді пайдалану
Қорытынды
Сабақ соңында ұпайлар жинақталып, жеңімпаздар анықталады. Жеңімпаз топтар марапатталып, грамоталар тапсырылады.