Маңғыстау жері - көне мәдениеттің куәгері
12-сыныпқа арналған тәрбие сағатының мазмұны
«Әулиелер мекені – Маңғыстау»
Маңғыстау — тарихы терең, табиғаты қатпарлы, руханияты бай өлке. Бұл мәтінде оқушыларға туған жер туралы ой салатын, ұлттық рух пен патриоттық сезімді күшейтетін тәрбие сағатының мазмұны ұсынылады.
Сабақтың мақсаты
- Оқушыларға Отан, туған жер — Маңғыстау туралы тереңірек түсінік беру, ұлттық рух пен патриоттық сезімді ұялату.
- Өз Отанын, туған жерін сүйетін, ұлтын жанындай қадірлейтін саналы әрі білімді азамат қалыптастыру.
- Сөйлеу мәдениетін, сын тұрғысынан ойлау, зерттеу және өз ойын көпшілік алдында жеткізу дағдыларын дамыту.
- Жеке тұлғалық отансүйгіштік қасиеттерді нығайту.
Көрнекіліктер
Слайдтар, «Жұмақ мекен – туған жер» кітап көрмесі.
Барысы
Тақырыптық жүргізуші мәтіндері, өлеңдер, күй.
Маңғыстау — маңғаз мекен
1-жүргізуші
Армысыздар, құрметті ұстаздар мен оқушылар! Бүгінгі «Әулиелер мекені – Маңғыстау» атты тәрбие сағатымызды ашық деп жариялаймыз. Маңғыстау атауының төркіні туралы сан түрлі болжам бар: «мәңгі қыстау» ма, әлде «мың қыстау» ма? Қалай болғанда да, шетсіз-шексіз даланың табиғаты да, тағдыры да өзгеше.
Ақ қала Маңғыстаудың ақ тасынан,
Көк теңіз көбік шашқан тап қасынан.
Арманға аттанады ақ кемелер
Қазақтың жалғыз теңіз қақпасынан.
2-жүргізуші
Әбіш Кекілбаевтың ой-толғамы Маңғыстаудың болмысын дәл бедерлейді: бұл өңірді бұрын-соңды көрмеген адамға көз алдына елестету оңай емес. Табиғаты — тұнған тарих, сыры мол шежіре. Дархан даласына көз жүгіртсең, тіршіліксіз құла түзге кезігіп, жаңа әлемге аяқ басқандай күй кешесің. Бірақ бұл атырап үрей ұялатпайды; керісінше, сортаң шөл мен сусыма құм шағылдары өз құпиясын ішіне бүгіп жатқандай әсер қалдырады.
Өлең оқу
«Маңғыстау» — Ақұштап Бақтыгереева.
Көне мәдениет пен қасиетті мұра
1-жүргізуші
Маңғыстау — көне мәдениеттің куәгері. Өлкеде археологиялық қорықтар, аспан астындағы 11 мыңға жуық тарихи ескерткіш, мыңнан астам тасқа қашалған жазбалар мен суреттер бар. Қасиетті мекен «362 әулиесімен» танымал: Түркістан, Өзбекстан, Ресей, Қапқаз, Иран, Түркия сияқты елдерден келіп зиярат етушілер үшін бұл өңір рухани орталық саналады.
2-жүргізуші
Заңғар жазушы Әбіш Кекілбаев Маңғыстаудың тәуелсіз Қазақстанның тез тыңайып, тез нығаюына жанқиярлықпен үлес қосқанын айтып, тәуелсіздік оның өз байлығына сай өркендеуіне кең өріс ашқанын тебірене жеткізеді. Ұлан-ғайыр қазақ даласының қуатын танытатын қасиет — осындай жерлердің тарихы мен еңбегінде.
Өлең оқу
«Маңғыстауым» — Сайын Назарбекұлы.
«Ұйқыдағы ару» атанған түбек
1-жүргізуші
Айтылады: академик Қаныш Сәтбаев Маңғыстау түбегінің үстінен тікұшақпен ұшып бара жатып, аймақты «Ұйқыдағы ару» деп атаған екен. Бұл теңеу — табиғаттың тұнған қуаты мен әлі ашылмаған мүмкіндігін меңзейтіндей.
2-жүргізуші
О, менің Маңғыстауым, Маңғыстауым!
Марқайып мақтанарым, алға ұстарым.
Өзіңде бар махаббат, бар құштарым,
Жыр болып құйылады алғыстарым.
О, менің Маңғыстауым, Маңғыстауым!
Есімің естілсе де қай жағымнан,
Кім болсын селк етеді айбарыңнан.
Аппақ бір нұр құйылып маңдайыңнан,
Жел есіп тұр-ау қазір айдарыңнан.
Музыкалық бөлім
Күй: «Адай».
362 әулие және руханият өзегі
1-жүргізуші
Маңғыстаудағы 362 әулиенің аруағы мен иесі бұл өлкеде айрықша рухани салмақ барын аңғартатындай. «Жер кіндігі» деген ұғым да бекер айтылмаса керек: 362 әулиенің бұл өңірге тектен-тек жерленбегенін бұрынғылар қасиетке балаған.
Бастан кешкен жортуылды, жорықты көп,
Айта алмаймын ер халықты қорықты деп.
Халық аңыз қылады Маңғыстауда
Үш жүз алпыс екі әулие болыпты деп.
2-жүргізуші
Халық арасында кең тараған сөз бар: «Мәдинада — Мұхаммед, Түркістанда — Қожа Ахмет, Маңғыстауда — Пір Бекет». Демек, Бекет атаның ілімі мен ұрпаққа мирас еткен асыл қасиеттерін руханияттың сарқылмас бұлағы деп бағалауға толық негіз бар.