Бүкіләлемдік Интернет күні қашан
Сабақ туралы қысқаша мәлімет
- Пән
- Информатика
- Сынып
- 9-сынып
- Тақырып
- Интернет туралы мәлімет
- Сабақ түрі
- Көрсете түсіндіру, практикум элементтерімен
- Сабақ типі
- Аралас сабақ
- Жабдықтар
- Компьютер, Internet желісі
- Пәнаралық байланыс
- Тарих, физика, экономика
Сабақтың мақсаттары
Білімділік
Бүкіләлемдік өрмек — интернет туралы оқушылардың түсінігін кеңейту.
Дамытушылық
Танымдық және логикалық ойлау қабілеттерін қалыптастыру, шығармашылыққа баулу, пәнге қызығушылықты арттыру.
Тәрбиелік
Ұқыптылыққа, ізденімпаздыққа, жан-жақтылыққа және өз ойын еркін жеткізуге тәрбиелеу.
Үй тапсырмасын тексеру
Бақылау сұрақтары
- Модель дегеніміз не?
- Модельдің қандай түрлерін білесің?
- Модельдеудің негізгі кезеңдерін ата.
Мини-реферат тақырыптары
- Интернет дегеніміз не?
- Интернеттің шығу тарихы.
Жаңа сабақ: негізгі ұғымдар
Тақырыптық терминдік сөздік
- CERN
- Еуропалық ядролық зерттеулер ұйымы (The European Organization for Nuclear Research).
- WWW
- Бүкіләлемдік өрмек (World Wide Web).
- Internet
- Ғаламтор, халықаралық желі (International Network).
- ISOC
- Интернет қоғамы: қолжетімділік пен дамытуды қолдайтын халықаралық кәсіби ұйым (Internet Society).
- ARPANET
- Алдыңғы қатарлы зерттеу жобалары агенттігінің желісі (Advanced Research Projects Agency Network).
- EDFA
- Оптикалық күшейткіш: Erbium-Doped Fiber Amplifier.
Конференциялық диспут: сұрақтар мен жауаптар
Бүкіләлемдік өрмекке қанша жыл?
1980 жылы ағылшын физигі Тим Бернерс-Ли Женевадағы CERN зертханасында бағдарламалық қамтамасыз ету жүйелері бойынша кеңесші ретінде шамамен жарты жыл жұмыс істеді. 1984 жылы ол зертхананың толыққанды қызметкері болып қабылданды. Сол кезеңде ғылыми нәтижелерді жинақтау және мәселелерді шешуді жүйелеу бағытында жұмысын күшейтті.
1989 жылы ол өз идеяларын іске асыруға жақындап, 1990 жылдың күзінде CERN қызметкерлері оның жазбалары бойынша алғашқы веб-сервер мен веб-браузерді пайдалана алды. WWW (World Wide Web) атты еуропалық жоба тиімділігін дәлелдеді. 1991 жылдың жазында бұл бастаманы америкалық Internet жобалары кеңінен қолдап, бүгінгі күнгі күнделікті қолданатын веб кеңістігінің негізі қаланды.
Байланыс қызметін қанша адам пайдаланады?
Нақты санды біржақты айту қиын, өйткені пайдаланушылар саны әр секунд сайын өзгеріп отырады. Дегенмен 2009 жылғы 31 наурызға дейін интернет қолданушыларының саны шамамен 1,6 миллиардқа жеткені көрсетілген.
Интернетті кім басқарады?
Интернеттің бір ғана орталық басқару органы жоқ. Ол — көптеген желілер мен ресурстардың бірігуінен тұратын, шекарасы нақты белгіленбейтін инфрақұрылым. Сондықтан «интернетті біреу басқарады» деу дәл емес.
Сонымен қатар интернетте жұмыс істеу үшін жабдық, байланыс арнасы және бағдарламалық қамтамасыз ету қажет, сондықтан ол әрдайым тегін бола бермейді. Коммерциялық желілер ұлттық деңгейдегі операторлар арқылы қызмет көрсетіп, жергілікті желілерді өзара байланыстырады.
1982 жылы интернеттің дамуын қолдауға бағытталған халықаралық кәсіби коммерциялық емес ұйым құрылып, ISOC (Internet Society) деп аталды. Оған шамамен 20 мыңға жуық жеке тұлға және әлемнің 180 елінен 100-ден астам ұйым мүшелік етеді.
Интернет ядролық соғыс үшін жасалды ма?
Бастапқы идея — ғалымдар мен зерттеу ұйымдарының ақпарат алмасуын жеңілдету. Алайда сенімді байланысқа әскери құрылымдар да қызығушылық танытқаны түсінікті. АҚШ Қорғаныс министрлігі зерттеулерді қаржыландырған кезеңде бұл бағыттағы жұмыстар күшейе түсті.
Алғашқы ARPANET желісі АҚШ-тағы төрт ғылыми мекемені байланыстырды. Атауы ARPA (Advanced Research Projects Agency) агенттігінің қысқартылуынан шыққан. Дегенмен қазіргі таңда ірі қорғаныс құрылымдары құпиялылық талаптарына байланысты интернеттің орнына жеке желілерін қолданады.
Континенттер арасындағы байланыс қалай жүзеге асады?
Континенттерді байланыстыруда су асты коммуникациялық кабельдер негізгі рөл атқарады. 1851 жылы инженер Брет Ла-Манш бұғазы арқылы Англия мен Еуропаны телеграф жүйесімен байланыстыратын алғашқы су асты кабелін жүргізді. Бұл гуттаперча сияқты оқшаулаушы материалдардың пайда болуымен мүмкін болды.
Су асты кабелі арқылы жіберілген алғашқы белгілі телеграммалардың бірі — 1856 жылы АҚШ президенті Джеймс Бьюкененнің Ұлыбритания патшайымы Викторияны құттықтауы. 1866 жылдан бастап телеграф байланысы тұрақты жұмыс істей бастады. Ол кезде жылдамдық минутына шамамен 17 сөз ғана болған.
Қазіргі су асты кабельдері шыныталшықты технологияға сүйенеді. Мұндай технологиямен жұмыс істейтін кабель алғаш рет 1988 жылы іске қосылды. Бүгінде су асты және мұхит түбімен төселген кабельдер Антарктидадан басқа барлық континентті байланыстырады. Әдетте шамамен әр 100 км сайын EDFA күшейткіші орнатылып, оптикалық сигнал қуатын қалпына келтіреді.
Бұл кабельдер өте сезімтал: жер сілкінісі, кеме зәкірлері немесе қасақана әрекеттер салдарынан зақымдануы мүмкін. Тарихта соғыс кезінде кабельді әдейі үзу, тіпті құрамындағы металды пайдаға жарату үшін зақымдау жағдайлары кездескен. Кей деректер бойынша кабельдің диаметрі шамамен 69 мм-ге дейін, ал 1 км салмағы 10 тоннаға дейін жетуі мүмкін.
Қызықты деректер
-
Орташа сессия: 51 минут.
-
Айлық орташа қолдану: 25 сағат.
-
Веб-бетті қарау: шамамен 45 секунд.
-
Өсу қарқыны: алғашқы 5 жылда 50 млн қолданушыға жеткен (радиоға 38 жыл, ТВ-ға 13 жыл керек болған).
-
Қамту: әлем халқының шамамен 80%-ы интернетті пайдаланады.
-
Гендерлік үлес: қолданушылардың 70%-ы — ер адамдар.
-
Жалпы саны: шамамен 2 млрд қолданушы.
-
Ең өзекті қауіп: интернет-тәуелділік.
-
Іздеу масштабы: Google ай сайын шамамен 35 млрд сұранысты өңдейді.
Практикум: «Интернет-гид»
Әр оқушыға электронды пошта арқылы бір тапсырма беріледі. Мақсат — іздеу жүйелерін тиімді пайдалану, ақпаратты табу және өңдеу дағдыларын дамыту.
Іздеу және реферат
- rambler.ru арқылы Қызылорда облысының тарихы туралы реферат тап.
- google.kz арқылы болашақтағы компьютерлер туралы суреттерді ізде.
- rambler.ru арқылы салауатты өмір салты туралы мақала тап.
- google.kz арқылы информатика ғылымына үлес қосқан ғалымдар туралы реферат тап.
Тәжірибелік тапсырмалар
- Белгілі бір сайттың мекенжайын адрес жолына енгізіп, ашылған беттен ұнаған рефератты көшіріп ал.
- Интернет арқылы жұлдызнама бөліміне кіріп, өз жұлдызнамаңды тап.
- Ақтаудың бүгінгі ауа райы болжамын интернеттен анықта.
- kuttybolsyn.kz сайтына кіріп, ұнаған сайтты таңдап, қажетті ақпаратты көшіріп ал.
- Қызылорданың бүгінгі ауа райы болжамын интернеттен анықта.
Ескерту
Практикум барысында ақпараттың сенімділігін тексеру, дереккөзді көрсету және авторлық құқық талаптарын сақтау ұсынылады.
Бекіту және қорытындылау
Бекіту сұрақтары
- Интернет дегеніміз не?
- Интернетке қосылу үшін қандай құрылғылар қажет?
- Интернеттің мүмкіндіктері қандай?
- Бүкіләлемдік интернет күні қашан?
«Кім білгір?»
Электронды тест тапсырмаларымен жұмыс: негізгі ұғымдар, қызметтер және қауіпсіздік ережелері бойынша қысқа тексеріс.
Сөзжұмбақ / сөзсызба
Бүгінгі тақырыпқа қатысты терминдерді табу арқылы ұғымдарды бекіту.
Үй тапсырмасы және бағалау
Үйге тапсырма
- Өтілген материалды оқу.
- Интернет туралы қызықты мәліметтер жинап келу.
Бағалау
Оқушылардың жұмысы бағаланып, нәтижелері журналға және күнделікке қойылады.