Программалауға арналған есептер шығаруға элективті курстар

Бейінді мектепте Web-программалау курсын оқытудың әдістемелік негізі

Елбасы Н. Ә. Назарбаев Қазақстан халқына жолдауында қазіргі заманғы білім беру, кәсіптік қайта даярлау, парасатты экономиканың негіздерін қалыптастыру, жаңа технологиялар мен идеяларды пайдалану және инновациялық экономиканы дамыту мемлекеттік саясаттың басым бағыттарының бірі екенін атап өтті. Бұл ұстаным білім беру жүйесінің мазмұны мен ұйымдастырылуын түбегейлі жаңартуға стратегиялық міндеттер қояды.

Демек, жас ұрпаққа сапалы білім берумен қатар, оқушыларды жаңа идеялармен жұмыс істеуге, ақпаратты өндіруге және оны тиімді қолдануға үйрету қажет. Мұндай мақсатқа жету үшін оқу үдерісіне жаңа тәжірибелер енгізіп, информатика теориясы мен практикасында нақты өзгерістер жасау өзекті.

Нормативтік алғышарт

ҚР мемлекеттік жалпыға міндетті білім беру стандарттарының негізгі ережелеріне сәйкес 2006–2007 оқу жылынан бастап жалпы білім беретін мектептердің жоғары сатысына бейінді оқыту енгізілді.

2006–2007 бастап

Бейінді оқыту: мақсат және негізгі міндеттер

Бейінді оқытуды енгізудің басты мақсаты — жоғары сынып оқушыларын еңбек нарығының нақты сұраныстарын ескере отырып әлеуметтендіруге бағытталған арнайы дайындық жүйесін құру.

Тереңдету

Жалпы орта білім бағдарламасындағы жекелеген пәндерді тереңдете оқыту.

Саралау

Білім мазмұнын саралауға және әр оқушының жеке білімдік траекториясын құруға жағдай жасау.

Сабақтастық

Жалпы орта және кәсіби білім арасындағы сабақтастықты қамтамасыз ету, жоғары оқу орнында оқуды жалғастыруға дайындау.

Информатикадағы элективті курстар: бағыттар мен мүмкіндіктер

Гуманитарлық және жаратылыстану бағытындағы мектептерде информатика пәні аясындағы элективті курстар, әдетте, төрт негізгі мақсатты көздейді: қазіргі заманның өзекті мәселелерін зерделеу; болашақ мамандықпен таныстыру және өзін сынауға мүмкіндік беру; бейіндік пәндердің мазмұнын толықтыру; белгілі сала бойынша қабілетті дамыту және келешекке қажет білік-дағдыны қалыптастыру.

Элективті курстардың кең тараған түрлері

1
Пәндік элективтік курс: базистік оқу жоспарындағы «Информатика» пәні бойынша білімді кеңейту және тереңдету.
2
Арнайы бөлімдерді тереңдету курстары: әлеуметтік информатика, логикалық программалау, компьютерлік терілім, компьютерлік модельдеу, Web-дизайн, компьютерде ісқағаздарын жүргізу және т.б.
3
Қолданбалы элективті курстар: «Информатика және техника», «Информатика және компьютер», «Информатика және ақпараттық орта» сияқты бағыттар арқылы қызығушылықты арттыру.
4
Программалау есептеріне арналған курстар: алгоритмдік ойлау, есеп шығару мәдениеті, қолданбалы міндеттерді формализациялау.

Пәнаралық элективті курстар оқушылардың компьютер мен ақпарат туралы білімін интеграциялауға бағытталады. Мысалы, Web-дизайн курсы информатика, дизайн мәдениеті, тілдік сауаттылық және жобалық жұмысты табиғи түрде біріктіреді.

Web-дизайн және Web-программалау: неге бұл курс маңызды?

Web-дизайн бағытын тереңдетіп оқыту оқушылардың бағдарламалау әдістері туралы түсінігін қалыптастырып қана қоймай, жаңа ақпараттық технологиялар көмегімен қолданбалы бағдарламалық өнімдерді әзірлеу тәсілдерін, ақпараттық-логикалық модельдер құруды, деректер базасымен жұмыс істеуді және Web-бет құрылымын жобалауды меңгеруге негіз болады.

Негізгі мақсат

Оқушыларды ақпаратты тарату және қолдану мәдениетіне үйрету: Web-беттер құру, Интернетте материал жариялау, Web-дизайн негіздерін меңгеру, сондай-ақ компьютерлік технологиялар жаңалықтарын өз білім саласында жүйелі өзін-өзі дамыту құралы ретінде пайдалану.

Өзектілік

Бүгінде компьютерлік дизайн, Web-дизайн, жүйе әкімшісі, бағдарламашы сияқты мамандықтарға сұраныс жоғары. Құжаттың өзін сапалы рәсімдеу, контентті цифрлық ортаға шығару және сайт арқылы жариялау — көптеген сала үшін күнделікті қажеттілік. Сондықтан Web-дизайн негіздері кез келген мамандық иесіне пайдалы әмбебап құзыретке айналып отыр.

Курс туралы қысқаша

Сынып: 10–11
Жүктеме: Аптасына 1 сағат
Көлемі: Барлығы 34 сағат

Оқыту үдерісі оқушыларға өз қабілетін толық көрсетуге, жеке жобалар жасауға және Web-беттерді құрастыру арқылы практикалық нәтижеге қол жеткізуге мүмкіндік береді.

Курстың мақсаттары мен міндеттері

Мақсаттар

Оқушыларды өздері құрастырған Web-беттерді пайдалана отырып, Интернет желісінде тиімді жұмыс істеуге үйрету.
Ақпараттың Интернетте берілу тәсілдерін меңгерту.
Сайт құру және жобалар жасау арқылы логикалық және танымдық ойлау қабілетін дамыту.

Міндеттер

HTML тілінің негіздері арқылы қарапайым Web-сайт пен Web-жобалар жасау, оларды орналастыру және жүргізуді ұйымдастыру.
Web-сайт түрлері және олардың құрылымдық, техникалық ерекшеліктерімен таныстыру.

Тақырыптық жоспар (қысқаша мазмұнда)

Төмендегі жоспар курстың негізгі мазмұндық желілерін көрсетеді. Көптеген тақырыптар теория мен практиканы қатар қамтып, әр сабақта нақты өнім жасауға бағытталады.

№	Тақырып	Сағат	Формат
1	Интернет, WWW, Web-сайт, браузер, URL, IP-адрес: негізгі ұғымдар	1	теория + практика
2	Іздеу жүйелерімен жұмыс және Интернет қызметтері	1	практика
3	Web-сайт құрылымы: дизайн және басқару жүйелері туралы шолу	1	теория
4	HTML-ге кіріспе: Web-бет құрылымы	1	теория + практика
5–12	Пішімдеу: абзацтар, тақырыптар, қаріп параметрлері, жолға көшу, сызықтар, арнайы символдар	8	практика
13–18	Медиа және құрылым: сурет/иллюстрация, дыбыс пен бейне, кестелер (шекара, бояу, ұяшықтарды біріктіру/бөлу)	6	практика
19–24	Тізімдер, гиперсілтемелер, сілтеме картасы, фреймдер, формалар	6	теория + практика
31–34	Шығармашылық жұмыс: жеке сайтты құрастыру	4	жоба

Ескерту: бастапқы жоспардағы нөмірлеу логикасы әр мектептің оқу кестесіне сай нақтылануы мүмкін; мұнда мазмұндық құрылым ықшамдалып берілді.

Оқушылар меңгеруі тиіс дағдылар

Күтілетін нәтижелер

Интернет арқылы ақпаратты іздеу және қарау.

Интернет және электрондық поштамен жұмыс.

Web-бет құру және дизайн негіздерін қолдану.

Графикалық объектілерді орналастыру.

Кестелермен және тізімдермен жұмыс (маркерленген, нөмірленген).

Гиперсілтемелер мен сілтеме картасын қолдану.

Қолданбалы бағдарламалар көмегімен Web-құжаттар дайындау және оларды жариялау мәдениетін меңгеру.

Оқыту құралдары

Элективті курстарды жүргізу барысында жаңа ақпараттық технологиялық мүмкіндіктерді пайдалану тиімді. Мысалы, электронды оқу құралы көрнекілікті күшейтіп, өздік жұмысты ұйымдастыруға және оқу қарқынын дараландыруға көмектеседі.

Интеллектуалды ойындар: бейіндеп оқытудағы тиімді тәсіл

Информатика сабағында элективті курстарды қолдана отырып, бейіндеп оқытуда интеллектуалды ойындардың тиімділігін қарастыру маңызды. Ойынның нәтижелі болуы оның сабақтағы орны, міндеті мен мақсатының нақты анықталуына, мұғалімнің ойын технологиясын теория мен практикада шебер қолдануына және қажетті материалдардың алдын ала дайындалуына байланысты.

Ойын-сауық қызметі

Сабаққа қызығушылық тудырып, мотивацияны күшейтеді.

Коммуникативтік қызмет

Топтық жұмыс, пікір алмасу, дәлелдеу мәдениетін қалыптастырады.

Әлеуметтендіру

Рөл бөлу, жауапкершілік алу және ортақ нәтижеге ұмтылу дағдысын дамытады.

Қолдану мақсаты

Интеллектуалды ойындар білімді пысықтау мен бекіту кезеңдерінде ерекше тиімді. Мұғалім ойын нәтижесін талдау кезінде қойылған міндеттің орындалуын, әрекеттің дұрыс ұйымдастырылуын және ойынның нақты оқу нәтижесіне әкелгенін жүйелі бақылауы қажет.

Қорытынды пайым

Қорытындылай айтқанда, информатикадан бағдарлы, сараланған білім беру оқушылардың бейінді оқыту негіздерін меңгеруіне, ғылыми ойлау қабілетінің дамуына және ғылыми дүниетаным негіздерінің қалыптасуына ықпал етеді. Бейінді және көпбейінді мектеп модельдері жағдайында элективті курстар мазмұнды тереңдетуге де, оқу пәндері арасындағы байланыстарды күшейтуге де мүмкіндік береді.

Оқушыларды бейінді түрде оқыту бір жағынан білім мазмұнын тереңдетсе, екінші жағынан информатиканы оқи отырып жаратылыстану-математикалық бағыттағы пәндер бойынша білімін жүйелеуге және кеңейтуге көмектеседі. Ал Web-дизайн және Web-программалау курстары осы міндеттің практикалық әрі болашаққа бағытталған тиімді құралы болып табылады.

Пайдаланылған әдебиеттер

Балапанов Е. Қ., Бөрібаев Б. Б., Дәулетқұлов А. Қ. Информатикадан 30 сабақ. Алматы: Шартарап, 1998.
Камардинов О. Информатика. Оқу құралы. Алматы: Қарасай баспасы, 2008.
Ермеков Н., Қараев Ж., Круворучко В., Кафтункина В. Информатика, 9-сынып. Алматы, 2001.
Беньяш Ю. Л. Освоение персонального компьютера и работа с документами. М.: Радио и связь, 1999. 408 с.
Симонович С. В., Евсеев Г. А., Алексеев А. Г. Специальная информатика: Учебное пособие. М.: АСТ-ПРЕСС; Инфорком-Пресс, 1999. 480 с.
Симонович С. В. және т.б. Информатика. Базовый курс: Учебник. М.; СПб, 2002.