Қазақша рефераттар

Адай ата кесенесінің тарихын білу

Маңғыстау – менің мекенім

Бұл сынып сағатының мақсаты — ұлттық мәдениет пен өнердің тәлімдік мүмкіндіктерін аша отырып, ғасырдан ғасырға жалғасқан асыл мұралар арқылы оқушының рухани-адамгершілік қасиеттерін, ерлік рухын және әсемдік сезімін жетілдіру.

Негізгі міндеттері

  • Ұлттық мәдениет пен өнердің пайда болуы және дамуын таныстыру.
  • Маңғыстау халқының мәдениеті мен өнері туралы түсінік қалыптастыру.
  • Маңғыстау сәулет өнерінің дамуы мен ерекшеліктерін сипаттау.

Дайындық жұмыстарының маңызы

Сынып сағатын тиімді өткізуде дайындық кезеңі айрықша рөл атқарады: ол оқушылардың жауапкершілігін арттырады, ынтасын күшейтеді және сезімін тәрбиелеуге ықпал етеді. Тарихи-өлкетану саяхаты барысында анкеталық сұрақтар жүргізіліп, оқушылар пән сабақтарында меңгерген білімдерін тәжірибеде қолданды.

Әдіс

Тәжірибелік-эксперименттік жұмыс, сұрақ-жауап, топтық талқылау, дерек жинау.

Тарихи-өлкетану саяхатындағы сауалнама сұрақтары

Оқушылардың өлке туралы білімін нақтылау және тарихи нысандарды жүйелі таныстыру мақсатында төмендегі сұрақтар қолданылды.

  1. 1) Маңғыстау өлкесі Қазақстанның қай жағында орналасқан?

  2. 2) Маңғыстауда қандай теңіз бар?

  3. 3) Маңғыстауда қандай және қанша жер асты ғимараты бар?

  4. 4) Шақпақ ата мешіті қай ғасырға жатады?

  5. 5) Шақпақ атаны кімнің шәкірті деп атайды?

  6. 6) Шақпақ ата Маңғыстау өлкесінде қандай қызмет атқарды?

  7. 7) Шопан ата ескерткіші қай ғасырға жатады?

  8. 8) Шопан атаның ұрпаққа білім берудегі орны қандай?

  9. 9) Бекет ата ескерткішінің маңызы неде?

Тәжірибелік нәтиже

Тарихи-өлкетану саяхаттарын ұйымдастыру барысында жүргізілген тәжірибелік-эксперименттік жұмыс оқушылардың бастапқы білім және тәрбие деңгейі 45% болғанын көрсетті. Саяхат аяқталғаннан кейін бұл көрсеткіш 77%-ға дейін өскені байқалды.

Бастапқы деңгей

45%

Саяхаттан кейін

77%

Нәтиже оқушылардың танымдық белсенділігі артқанын және мәдени мұраны зерделеудің тәрбиелік әлеуеті жоғары екенін дәлелдейді.

Отпантау – Адай ата кесенесі

Мақсаты

  • Адай ата кесенесінің тарихын білу.
  • Сәулет өнерінің салыну сырларын түсіну.

Ұйымдастыру логикасы

Сынып сағаты алдында тәрбие сағатының тақырыптық жоспары таныстырылады. Оқушыларға кесене туралы материалдар мен суреттер дайындау тапсырмасы беріледі. Мұғалім әр оқушының ерекшелігі мен қызығушылығын ескере отырып, бағыт-бағдар көрсетеді.

Жұмыс түрі

Жеке

Жұмыс түрі

Топтық

Жұмыс түрі

Ұжымдық

Үйге тапсырма

Кесене туралы деректер, суреттер, аңыз-әңгімелер, өлең-жырлар жинақтау және жүйелеу.

Дайындық және оқушының зерттеу жұмысы

Мұғалімнің қолдауы

Материалдар жинау барысында мұғалім оқушыларға тұрақты түрде бағыт-бағдар береді. Бұл тәсіл тапсырма алған оқушының өз бетінше ізденуін күшейтіп, деректі іріктеу және жүйелеу мәдениетін қалыптастырады.

Оқушы орындайтын жұмыстар

  • Басылымдар мен кітаптардағы деректерді іріктеп, жүйелеп жинақтайды.
  • Өздігінен жұмыс істеу қабілетін дамытады, сенімі нығаяды.
  • Қызығушылығы оянып, белсенділігі мен жауапкершілігі артады.

Тәрбие сағатының құрылымы

Кіріспе

Адай ата кесенесінің тарихы баяндалып, оқушыларға толық мәлімет беріледі. Кесене тұрғызу туралы ұсыныс 2004 жылы көтерілгені атап өтіледі, сондай-ақ Сабыр Адай туралы дерек ұсынылады.

Негізгі бөлім

Оқушылар топтық және ұжымдық түрде жұмыс істейді: бірі кесене тарихын, екіншісі Отпантау мен Ұран отын, үшіншісі Көк бөрі туралы баяндайды. Тарихи-хронологиялық жүйе сақталып, тұлғаның тарихтағы орны талданады.

Қорытынды

«Отпантау — жеріміздің төрі, Адай ата кесенесі — еліміздің мөрі» тақырыбында әр топ қорытынды ой айтып, ортақ тұжырым жасайды.

Тәрбие сағатына дайындықтың өзінде тәрбиелік жұмыс үздіксіз жүреді. Бұл — тұлғаның қалыптасуы мен дамуында тәрбиенің тұрақты түрде жүзеге асатынын көрсетеді.

Тарихи-мәдени мұра: рухани-адамгершілік құндылықтарға бастар жол

Мектеп мұғалімдерінің маңызды міндеттерінің бірі — «Мәдени мұра» бағыты аясында таным мен рухты оқушы санасына жүйелі түрде сіңіру. Тарихи кесенелердің шежіресін және сәулет өнерінің сырын зерделету арқылы бала жүрегіне имандылық нұрын дарытуға болады.

Неліктен бұл бағыт маңызды?

1) Құндылық қалыптастырады

Ежелгі ескерткіштер мен киелі орындарды танып-білу арқылы оқушыда рухани-адамгершілік құндылықтар орнығады: әдет-ғұрып, салт-дәстүр, ән мен күй, қасиетті тұлғалар, дала аңыздары туралы түсінігі кеңейеді.

2) Тәрбиелік әсері жоғары

Тарихи-мәдени мұраны оқу оқушыларды адамгершілікке, имандылыққа және отансүйгіштікке тәрбиелейді.

3) Ұлтқа мақтаныш сезімін оятады

Ескерткіштердің тұрғызылу себебін және оны салған тұлғаларды білу өз халқына, өз Отанына деген мақтаныш сезімін күшейтіп, биік рухта тәрбиелеуге ықпал етеді.

Қорытынды ой

Тарихи ескерткіштерді қастерлі мұра ретінде танытып, оларды дәріптеуге және бағалауға баулу — тәрбиелік жұмыстың маңызды бағыты. Олжас Сүлейменов айтқандай, тәрбие құралы — сөз. Ұрпаққа асыл қазынаның қасиетін терең ұғындырсақ, еліміздің ертеңі де, қонар тұғыры да биік болмақ.

Тақырыптар: өлкетану, мәдени мұра, сәулет өнері, сынып сағаты, рухани-адамгершілік тәрбие

Light mode • Tailwind UI негізіндегі құрылым