Орманға саяхат
Сабақ мақсаты
«Дұрыс әрекет жасау» құндылығының мәнін ізгілік, жанашырлық, қамқорлық қасиеттері арқылы ұғындыру.
Міндеттері
- Оқушыларға ізгілік, жанашырлық, қамқорлық қасиеттерін түсіндіру.
- Оқушылар бойында осы қасиеттерді дамыту.
- Оқушыларды ізгілікке, жанашырлыққа, қамқорлыққа тәрбиелеу.
Сабақ барысы
Төмендегі бөлімдер сабақтың құрылымын сақтай отырып, оқушыға түсінікті және жеңіл оқылатын форматта ұсынылды.
1) Ұйымдастыру кезеңі
Тыныштық сәті: «Орманға саяхат» (оқушы ойы)
Көзімізді жұмамыз, терең дем аламыз. Әр тыныс алған сайын өзімізді еркін әрі тыныш сезінеміз. Қазір біз орманға демалуға барамыз.
Елестетіңіз: сыныптан шығып, дәлізден өтіп, далаға бет алдық. Таза ауаны сезінеміз. Самал жел мен күннің нұры бетімізді жылытып, шашымызды жай ғана сипайды.
Біз ақырын орманға қарай беттейміз. Абай болайық: жердегі жәндіктерді байқамай басып кетпеуге тырысайық. Бір сәт тоқтап, айналамыздағы әсемдікке назар аударайық.
Құлпырып өскен гүлдердің жұпар иісі аңқиды. Құстардың әсем үні, жәндіктердің ызыңы құлаққа жағымды естіледі. Орманға тереңірек енген сайын ағаштар биігірек көрінеді. Біз өзімізді бақытты әрі қауіпсіз сезінеміз.
Енді ашық алаңқайға шығып, аздап тынығамыз. Түбінде отырып демалатын ағашты таңдаңыз. Жақындап, оның қаншалықты мықты екенін сезініңіз. Өзіңізді де осы ағаштай берік, қайратты елестетіңіз.
Арқаңызды ағашқа сүйеп, көзіңізді жұмып, ішкі дүниеңіздің тыныштыққа бөленгенін байқап көріңіз: «Мен бақыттымын. Менің жан дүнием тыныш. Табиғат қандай тамаша!»
«Мен табиғаттың бір бөлшегімін. Табиғатқа зияным тимеуі керек. Қай кезде де осы ағаштың түбіне келіп демала аламын.»
Енді орнымыздан ақырын тұрып, айналамызға тағы бір көз салайық. Келген ізімізбен мектепке қайтамыз. Мектептің есігіне де жеттік: таза ауамен терең тыныстап, сыныпқа кіріп, орнымызды табамыз.
Тыныштық пен ризашылықты жүрегімізде сақтап, көзімізді ашамыз, күлімсірейміз.
2) Үй тапсырмасын тексеру
Оқулықтағы Т. Айдархановтың «Жанашыр» әңгімесін оқып, талдау.
- Дастан қандай адамгершілік сезімді танытты?
- Балалар Дастанды не үшін мақтан тұтты деп ойлайсыңдар?
- Әңгіменің мазмұны бойынша қандай қорытынды жасауға болады?
3) Дәйексөз
Халық мақалы
«Аялауды табиғаттан үйрен.»
Дәйексөздің мағынасын талқылаймыз.
Оқушылар есте сақтауы үшін үш рет қайталаймыз.
Дәптерге дәйексөзді жазып аламыз.
4) Әңгімелеу (аңыз): «Асығыс үкім»
Бір кісінің үйінің төменгі қабатында ағаш өңдейтін шеберханасы болыпты. Ол есік пен терезе жасап күнелтеді. Бір күні жұмыс істеп жатқанда электр қуаты өшіп қалады. Ұзақ күтсе де жарық жанбайды. Қасарысқандай, сол кеште тапсыруы тиіс бірнеше терезе бар еді.
Біраз тынығу үшін үйіне көтеріліп бара жатып, сақтандырғышқа көзі түседі: біреу оны өшіріп қойған екен. Ажыратқышты қосқанда цехта жарық жанады. Бірақ ол мұның себебін түсіне алмай қалады.
Жұмысқа қайта кіріскенде жағдай тағы қайталанады. Бұл жолы ол кінәліні байқайды: он жасар баласы үй мен цех арасындағы сатыдан дыбыссыз түсіп, сақтандырғышты өшіріп жатыр екен. Әкесі баласының мұндай әрекетін опасыздық деп қабылдап, ашуға булығады. Бір күнгі еңбегі босқа кеткеніне күйінеді.
Ол баласын шашынан ұстап, шапалақпен тартып жібереді. «Енді қайталамас» деп ойлайды. Баласының көз жасына қарамастан, әйеліне: «Баланың мектепте кімдермен араласатынын білуіміз керек. Бос жіберсек, басымызға бәле болуы мүмкін!» — дейді.
Кейін ол баласының үнемі жанында жүретін күнделігін тауып, көрсеткісі келмесе де, ашып оқиды. Соңғы бетінде былай жазылыпты:
«Бүгін түнде жаман түс көрдім... Цехта жұмыс істеп жатқан кезде әкемді тоқ ұрыпты. Әкем аман болса екен! Қолымнан келгеннің бәрін істеймін!»
Талқылау сұрақтары
- Осы аңыздағы әкенің әрекетін қалай атауға болады?
- Бала неліктен осындай әрекетке барды деп ойлайсыңдар?
- Мұндай жағдайға жол бермеу үшін не істеу керек?
- Өз өмірлеріңде осындай жағдай кездескен бе?
5) Шығармашылық жұмыс (жұптық/топтық)
1-топ
«Аялау» тақырыбына постер құру.
2-топ
«Үлкенге ізет, кішіге құрмет» тақырыбында 7 бөлімнен тұратын ереже дайындау.
6) Топпен ән айту
«Ертегілер» әні
Ғажайып түс көрдім,
Таң ата мен бүгін,
Ертегі әлемнің қызығында жүрдім,
Нұрына шомылдым бүгін.
Жұлдызы, айы көркем,
Әдемі еді неткен,
Құстары сөйлейді,
Бұлттары тербейді,
Мен оянып кеттім, әттең!
Қайырмасы:
Ертегілер, ертегілер,
Неге мені ертпедіңдер?
Әлемдеріңнің ғажап күйін
Шертпедіңдер сендер?
Ертегілер, ертегілер,
Неге мені ертпедіңдер?
Әлемдеріңнің ғажап күйін
Шертпедіңдер сендер?
Гүл тердім бұлттардан,
Әр гүлде бір арман,
Таусылмайтын тәтті,
Сия келіп жатты —
Жан біткеннің бәрі маған.
7) Үй тапсырмасы
- 11-сабақ: 48-беттегі «Сүйіспеншілік» мәтінін оқып, талдау.
- Дәптер: 10-сабақтағы тапсырманы орындау.
8) Соңғы тыныштық сәті
Жай әуен қосылады. Оқушылар ыңғайланып отырып, көздерін жұмады. Бүгінгі сабақта алған жақсы сәттерін жүрегіне түйіп, ішкі тыныштықты сезінеді.