Акварель бояуынан басқа қандай бояу түрлерін білесің

Композиция

Өткізілетін уақыты: _____________________________

Сабақтың тақырыбы

IV курста орындалатын жұмыстардың міндеттері мен қажетті материалдары туралы әңгімелеу. Акварель бояуымен анималистік жанрда композициялық жұмыс орындау.

Сабақтың көрнекілігі

  • Тақта
  • Түрлі техникаларда салынған жұмыстар
  • Суреттер
  • Акварель бояуы

Сабақтың мақсаты

Білімділік

  • Бейнелеудің бірнеше техникасымен жұмыс істеуді үйрету.
  • Акварель бояуымен анималистік жанрда композициялық жұмыс жасау.

Дамытушылық

  • Сәндік сурет салу барысында графикалық біліктілікті дамыту.
  • Сәндік-қолданбалы өнерге қызығушылықты арттыру.
  • Шығармашылық қабілеттерді дамыту: ырғақ, түс, сезім.

Тәрбиелік

  • Шеберлер өнеріне сүйіспеншілік тәрбиелеу.
  • Ұқыптылыққа, тазалыққа, еңбексүйгіштікке баулу.

Сабақтың жоспары

  1. 1. Ұйымдастыру кезеңі
  2. 2. Өткен сабақты қайталау
  3. 3. Ойын-жаттығулар, сергіту сәттері
  4. 4. Жаңа сабақты түсіндіру
  5. 5. Сарамандық жұмыс
  6. 6. Сабақты қорытындылау
  7. 7. Үй тапсырмасы

Жанрлар және бейнелеу ерекшелігі

Өнер туындыларын бір-бірінен ажырататын өзіндік белгілер бар. Кескіндемеде бірнеше жанр кездеседі: тарихи, тұрмыстық, соғыс тақырыбы, жануарларды бейнелеу (анималистік), адам келбетін бейнелеу (портрет), натюрморт, теңіз пейзажы (марина), табиғатты бейнелеу (пейзаж).

Елестету және бақылау

Елестету арқылы да, табиғатқа қарап та осы жанрлардың барлығында жұмыс жасауға болады. Дегенмен нысандардың арақатынасын дұрыс беру үшін шынайы көріністің заңдылықтарын түсіну маңызды: жақындағы зат ірі көрінеді, алыстағы зат кішірейіп қабылданады.

Кеңістікті беру

Бала көбіне затты «үлкен–кіші» деп қана бағалайды. Сондықтан суретте жақындағы ағаш алыстағы ағаштан міндетті түрде үлкен болып көрінуі керектігін түсіндіру қажет. Бұл — кеңістік пен перспективаға апарар алғашқы қадам.

Көктем көрінісі: түсті сезіну

Көктемде жер бусанып, көк қылтиып, айнала гүлдене бастайды. Жан-жануарлар көкке тояды: қаз бен үйрек күннің шуағында маужырайды, ал дала мен орман құстары құйқылжыта сайрайды.

Күн нұры жерді жылытқанда өрік, алма, шие, алмұрт ағаштары гүлдеп, айнала хош иіске бөленеді. Орман ағаштары бүршік жарып, аз күнде жасыл желекке оранады. Осындай көріністерді қағаз бетіне түрлі түсті бояулармен түсіреміз.

Көктем гүлдері — өмірдің көркі, көңілдің қуанышы. Тау бөктеріне барсақ, гүлдің сан алуан түрін кездестіреміз. Табиғаттың осы байлығын көру, сезіну және бейнелеу — композицияның басты тірегі.

Акварельмен жұмыс: құралдар мен ережелер

Қажетті құралдар

  • Акварель бояуы
  • Су (сыныпта су жүйесі болмаса, алдын ала ұйымдастыру)
  • Суға арналған шағын ыдыс
  • Ұшты және жұмыр басты қылқалам
  • Түсті араластыруға арналған ақ қағаз парағы
  • Қылқаламға арналған тұғыр (тіреуіш)
  • Арнайы форматтағы қағаз
  • Құрғақ шүберек немесе майлық

Негізгі ережелер

  • Қылқаламды қатты баспай, тек ұшымен жұмыс істеу керек; қатты басса, бояу шашырап, жұмыс көріксіз болады.
  • Қылқаламды алдымен сулап, содан кейін ғана бояуға тигізу қажет.
  • Бояуды езу үшін шағын қақпақша/палитра қолданған ыңғайлы.
  • Бояуды қағазға біркелкі жағу үшін алдымен жолақтап жағып, кейін төмен қарай біртіндеп таратыңыз; дәптер/қағазды сәл көлбеу ұстаған дұрыс.
  • Түсті қоюлату қажет болса, бірінші қабат кепкеннен кейін ғана екінші қабатты жағыңыз; бірден қалың жағылса, кепкен соң лас әрі ала-құла көрінеді.

Түсті табу — шеберлік

Акварельмен жұмыс істеуде ең маңыздысының бірі — түсті дәл табу. Затқа қарап оның реңкін анықтау, түстердің өзара әсерін (өзгерісін) жеткізу — күрделі, бірақ өте қажет дағды. Композицияны құрастыру әр оқушының қиялынан туындауы тиіс.

Практикалық кезең: жұмысты орындау тәртібі

1) Нобай

Жан-жануар бейнесін А3 форматқа қарындашпен түсіреміз. Қарындашты қатты батырмай сызыңыз. Тапсырманы аяқтаған соң қайта қарап, кемшілігін түзетіп, артық сызықтарды өшіріңіз.

2) Алғашқы бояу қабаты

Алдымен жалпы түстік дақты өте әлсіз (сұйық) бояумен беріңіз. Бояуды тым қою жағу заттың табиғи түсін тануды қиындатады.

3) Ылғалды қабатпен жұмыс

Бірінші қабат кеппей тұрғанда қосымша реңктерді енгізіңіз: соңғы бояу алдыңғысымен дымқыл күйінде жақсы араласып, натураға ұқсас әсер береді.

4) Кептіру және нақтылау

Жұмысты толық кептіріп алыңыз. Содан кейін түсті біртіндеп қоюлатып, жіңішке ұшты қылқаламмен негізгі сызықтар мен бөлшектерді нақтылаңыз.

5) Кері байланыс

Жұмыс барысында оқушыларды бақылап, сәтті талпыныстарын атап өту маңызды. Бұл бояумен жұмыс істеуге ынтаны күшейтеді және түсті сезінуге үйретеді.

Нәтиже

Натураға сай түсті табуға жаттыққан оқушы қоршаған ортаның әсемдігін тереңірек сезінеді, оны шынайы қабылдап, бейнелеуге дағдыланады. Түстердің сырын ұғынып, әр заттың өзіне тән реңкін таңдауға үйренеді; эстетикалық талғамы артады.

Сабақты қорытындылау

Талқылау сұрақтары

  • Анималистік жанр нені бейнелейді?
  • Акварельден басқа қандай бояу түрлерін білесің?
  • Қандай жанр түрлерін атай аласың?

Үй тапсырмасы

Әртүрлі техникада бірнеше кіші форматта гуашь бояуымен этюдтар салып келу.